Мастак, музыкант, літаратар, кампазітар і педагог Напалеон Орда

Легенды Беларусі: чаго мы не ведаем пра Напалеона Орду

227
(абноўлена 11:23 13.02.2017)
Сёння спаўняецца 212 гадоў, як на свет з'явіўся мастак, музыкант, літаратар, кампазітар і педагог Напалеон Орда, аўтар некалькіх тысяч гравюр, па якіх у сучаснасці рэстаўруюць старажытныя маёнткі і сядзібы.
Легенды Беларусі: чаго мы не ведаем пра Напалеона Орду

Будучы творца з'явіўся на свет у радавым маёнтку ў Варацэвічах (зараз гэта Брэсцкая вобласць). Але пасля паўстання 1831 года пад чужым імем ён уцёк ў Парыж і атрымаў статус эмігранта. У гэты ж час вызначыліся яго прыярытэты ў творчасці — заняткі музыкай і мастацтвам.

У сталіцы Францыі Напалеон Орда пазнаёміўся са светам парыжскай інтэлігенцыі — стаў сябрам Адаму Міцкевічу, пазнаёміўся з Іванам Тургеневым, Анарэ дэ Бальзакам, Стэндалем, Джузэпэ Вердзі, Феранцам Лістам, Гектарам Берліёзам і Фрыдэрыкам Шапэнам.

У музыке Напалеон Орда вядомы як заснавальнік беларускай школы фартэпіяннага мастацтва. Ён браў урокі кампазіцыі і ігры на фартэпіяна ў Фрыдэрыка Шапэна і Феранца Ліста. Яго творы гучалі са сцэн Францыі, Германіі, Польшчы, Расіі. Тады ж Напалеон Орда быў дырэктарам Італьянскай оперы ў Парыжы да яе зачынення падчас рэвалюцыі 1848 года.

Таленавіты педагог, Напалеон Орда быў аўтарам цэлага шэрага твораў па тэорыі музыкі. Ен напісаў кнігу "Граматыка музыкі", якая шмат дзесяцігоддзяў лічылася адным з лепшых падручнікаў па тэорыі музыкі. Як кампазітар стварыў многія паланэзы, мазуркі, вальсы, накцюрны.

Ен шмат вандраваў па Францыі, Аўстрыі, Шатландыі, Іспаніі, Партугаліі і Паўночнай Афрыцы, дзе рабіў замалёўкі гарадскіх краявідаў. Пасля вяртання на радзіму ў 1856-м годзе яго ўвагу прыцягвалі старажытныя магнацкія палацы і сядзібы шляхцічаў, якія ужо ў той час часткова пачалі прыходзіць у запусценне. Орда спяшаўся захаваць гэтыя архітэктурныя цуды на паперы, бо на прыкладзе родных Варацэвічаў добра разумеў: няма нічога вечнага.

Зараз вялікая частка твораў Напалеона Орды знаходзіцца ў Нацыянальным музеі Кракава ў Польшчы, куды яны былі перададзены яго роднымі. Вялікая калекцыя літаграфій таксама знаходзіцца ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі.

Напалеон Орда ўвайшоў у гісторыю як майстар архітэктурнага краявіду. Сучасныя турыстычныя кампаніі Еўропы выкарыстоўваюць гравюры Напалеона Орды ў сваіх рэкламных буклетах. Яго замалёўкі сталі каштоўнай крыніцай для гісторыкаў архітэктуры і рэстаўратараў. Уявіць сябе, як выглядалі некаторыя ўжо няісныя беларускія маёнткі, сення можна толькі па малюнках Напалеона Орды.

Менавіта на іх сёння можна ўбачыць, як выглядалі ў XIX стагоддзі Віленскі ўніверсітэт, Свіслацкая гімназія, Бернардынскі манастыр у Віцебску, дзясяткі фальваркаў і сядзібаў дробнага дваранства.

У сучаснасці ў цэнтры Парыжа ў гонар Напалеона Орды ўсталявана памятная дошка. У Варацэвічах створаны музей і дзейнічае мастацкя галерэя. Імем Напалеона Орды названая вуліца ў Мінску.

Да дэнамінацыі на статысячнай купюры можна было ўбачыць адну з самых вядомых гравюр Напалеона Орды "Нясвіжскі замак".

227
Тэги:
мастацтва, Музыка, Радыё Sputnik Беларусь, Беларусь
Доктар палітычных навук, прафесар Ігар Панарын

Кардынальны зрух: Панарын распавёў, чым здзівілі перамовы Пуціна і Байдэна

12
(абноўлена 13:57 17.06.2021)
Дамоўленасці лідэраў ЗША і Расіі па стратэгічнай стабільнасці, кібербяспецы і сітуацыі на Украіне - вынікі саміту ў Швейцарыі ацаніў доктар палітычных навук, прафесар Ігар Панарын.
Чем удивили переговоры Путина и Байдена: Панарин о кардинальных сдвигах

Візіт прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна ў Швейцарыю, дзе ён правёў перамовы з прэзідэнтам ЗША Джо Байдэнам, а таксама сустрэўся з прэзідэнтам Швейцарыі, у сукупнасці можна ацаніць як паспяховы, адзначыў палітычны эксперт на сваім youtube-канале.

Панарын таксама звярнуў увагу, што ў расійскіх аналітычных праграмах па выніках перамоў гучала слова "капітуляцыя" у дачыненні да прэзідэнта ЗША. "Перад самітам амерыканцы ў сферы кібербяспекі вылучалі нейкія патрабаванні, а па факце на саміце дыяметральна супрацьлеглыя былі прыняты рашэнні, наогул гэта не проста зрух, а кардынальны паварот", мяркуе Панарын.

"Асабістыя перамовы Пуціна і Байдэна ішлі на 40 хвілін больш за запланаваны час. Бакі дамовіліся аб вяртанні паслоў, пачаць дыялог аб стратэгічнай стабільнасці. Намеснік міністра замежных спраў Расіі ўжо абвясціў, што ў бліжэйшы час будуць сфарміраваны рабочыя групы і пачнецца гэты дыялог. Дамовіліся па праблематыцы кібербяспекі і па Украіне, у тым ліку, была дасягнута дамоўленасць, пра гэта на прэс-канферэнцыі сказалі і Пуцін, і Байдэн пра тое, што Украіна павінна выконваць Мінскія пагадненні", - адзначыў Панарын.

Тым часам, Дональд Трамп даў інтэрв'ю Fox News, у якім ацаніў праведзеныя перамовы як "перамогу Расіі", распавёў Панарын. "ЗША нічога не атрымалі ад гэтага саміту, а Расія атрымала дывідэнды. Але ў цэлым Трамп заявіў, што выступае за пазытыўныя стасункі з Расіяй, у тым ліку, эканамічныя", працытаваў эксперт.

На думку прафесара, вынікі перамоў яшчэ будуць ацэньвацца сістэмна, аднак ужо можна сказаць, што "дзяржаўная каманда вакол прэзідэнта Расіі змагла пераадолець супраціўленне ўнутраных і знешніх лібералаў і клінтанітаў, і курс дзяржаўнага прагматызму перамог", падсумаваў Панарын.

Чытайце таксама:

12
Тэги:
Швейцарыя, Саміт, Украіна, Кібербяспека, стратэгічная стабільнасць, стабільнасць, дамоўленасці, Расія, ЗША, Джо Байдэн, Уладзімір Пуцін, перамовы, Ігар Панарын
Кардыёлаг і тэлевядучы Аляксандр Мяснікоў

"Каронавірус прыйшоў назаўсёды": Мяснікоў ацаніў працяг пандэміі ў свеце

21
(абноўлена 11:13 14.06.2021)
COVID-19 ужо нікуды не сыдзе, далейшую яго цыркуляцыю прагназіраваць складана, аднак новыя ўспышкі будуць і ў тых краінах, якія сёння ўжо абвясцілі аб завяршэнні пандэміі, лічыць вядомы расійскі ўрач і тэлевядучы Аляксандр Мяснікоў.
"Коронавирус пришел навсегда": Мясников оценил течение пандемии в мире

Рэзанансны прагноз медык агучыў на Youtube-канале "Соловьев LIVE". Па словах Мяснікова, многія цяпер "не разумеюць простую рэч - каронавірус прыйшоў назаўсёды".

"Каронавірус нікуды не сыдзе, вось цяпер у 8-10 тысяч у дзень (тых, хто захварэў у Расіі - Sputnik), але яго натуральны ўзровень. Колькі ў нас у дзень захворвае? У нас кожны дзень дзве тысячы інфарктаў, кожны дзень дзве тысячы новых выпадкаў анкалогіі. Калі мы цяпер будзем тэсціраваць на "стары" каронавірус, у нас будзе 20 тысяч кожны дзень старога каронавіруса, на ротавірусы - будзе 20 тысяч у дзень", - патлумачыў лекар.

У далейшым каронавірус працягне паводзіць сябе так жа, "будзе толькі ўверх - уніз, можа, у нейкі сезон спадзе, а можа быць, не", мяркуе Мяснікоў.

"Цяпер мы дна дасягнулі, вось будзе ўсплёск невялікі. 3 месяцы будзе ўсплёск, упадзе, да восені так і будзе трымацца, потым восенню зноў пойдзе ўверх", - лічыць урач.

Цудаў не чакайце

Па словах Мяснікова, да гэтага часу невядома, наколькі вакцынацыя зніжае магчымасць бессімптомнай перадачы віруса і як адбываецца яго цыркуляцыя. Відавочна толькі, што зніжаецца верагоднасць цяжкіх ускладненняў і смерці, таму першымі і прышчапляюць прадстаўнікоў груп рызыкі. Адпаведна, "вірус будзе ісці, вы не чакайце з гэтай вакцынацыяй, што яна ўсё абарве", кажа ўрач.

"Вы глядзіце на колькасць станоўчых тэстаў на 100 тысяч. У нас гэты паказчык вагаецца ад 2% да 3%, у Францыі было 5%, гэта значыць больш, чым у нас. Гэта проста хуткасць, колькі мы выяўляем станоўчых тэстаў, не проста - колькі мы іх зрабілі, а які працэнт станоўчых. У Ізраілі - 0,2%. Але і ў Ізраілі будзе ўспышка", - папярэджвае Мяснікоў.

Вірус працягне ўзнікаць і ў перспектыве, па аналогіі з тым, як гэта штогод адбываецца з вірусам грыпу, які перамагчы не ўдалося, канстатуе медык.

Чытайце таксама:

21
Тэги:
урач, COVID-19, пандэмія, Аляксандр Мяснікоў, каронавірус
Тэмы:
Каронавірус COVID-19

"Карону пакуль не надзяваў": Бокій пра рэкорды на Паралімпіядзе і матывацыю

0
(абноўлена 12:18 17.06.2021)
Як беларускі рэкардсмен-паралімпіец Ігар Бокій рыхтуецца да стартаў у Токіа, як змяніліся трэніроўкі на фоне каронавірусных абмежаванняў і што да гэтага часу матывуе спартсмена, які сабраў ужо ўсе магчымыя медалі ў сваёй скарбонцы?

Беларускі плывец Ігар Бокій - уладальнік 11 залатых паралімпійскіх медалёў, 1 сярэбранай і 1 бронзавай. У яго калекцыі - шматлікія ўзнагароды чэмпіянатаў свету і Еўропы, у тым ліку, 6 залатых медалёў нядаўняга еўрапейскага першынства, якое прайшло ў траўні ў Партугаліі.

"Калі я стартую, з раніцы прачынаюся, снедаю, збіраюся, еду, выступаю, абавязкова дзённы сон потым, каб аднавіцца. Толькі прачынаешся, зноў выязджаеш на фінал, нават часу асабліва не было, каб нешта паглядзець, пагуляць, пахадзіць", - распавядае Бокій пра графік спаборніцтваў.

Спартсмен адзначае, што каронавірусныя абмежаванні на спаборніцтвах істотна ўскладнілі і падрыхтоўку, і спосабы правядзення стартаў. "Калі раней гэта была свабодная арганізацыя, то цяпер старты праводзяцца пад такім купалам - арганізатары нікога не хочуць выпускаць, строга гасцініца, спартыўны аб'ект, аўтобусы і ўсё такое. Плюс многія краіны пазачыняліся, няма магчымасці кудысьці выехаць на падрыхтоўку. Калі раней мы ў Славенію выязджалі, праводзілі зборы, то цяпер толькі Турцыя пакуль засталася", кажа паралімпіец.

Аб сваёй калекцыі ўзнагарод разважае сціпла: "Карону пакуль не надзяваў. Матывуе тое, што мне гэта падабаецца, гэтая абстаноўка, калі ты выходзіш на п'едэстал, цяпер, вядома, гэта будзе без гледачоў. Раней было з гледачамі, гэты шум апладысментаў, гул, вось гэта ўсё, вельмі невымоўныя адчуванні, а другое - я стараюся працаваць для павышэння асабістага выніку, даведацца, наколькі я здольны мінімізаваць гэтыя секунды на дыстанцыі", - кажа Бокій.

Глядзіце таксама:

0
Тэги:
Токіа, матывацыя, Паралімпійцы, Ігар Бокій, Карона