Сінагога ў Віцебску

Шагал і камяні з Іерусаліма: у Віцебску адкрываюць новую сінагогу

68
(абноўлена 15:25 16.10.2017)
Апошнія 30 гадоў яўрэі Віцебска збіраліся на малітву ў прыватным доме, падораным суполцы сям'ёй, якая эмігравала з краіны.

У Віцебску рыхтуюцца ўрачыста адкрыць сінагогу "Шацёр Давіда". Яе будавалі два гады на сродкі прыхаджан, а таксама яўрэяў — выхадцаў з Віцебска, якія цяпер жывуць у Германіі і ЗША. Сінагогу будавалі ў тым ліку і таму, што стары малельны дом перастаў спраўляцца з нагрузкай. У маладых віцебскіх яўрэяў патроху пачала выяўляцца і расці цікавасць да гісторыі і рэлігіі.

Апошнія 30 гадоў віцебскія яўрэі маліліся ў прыстасаваным пад сінагогу звычайным прыватным доме. Яго пакінула суполцы сям'я, якая ў канцы 80-х эмігравалі з краіны.

Синагогой последние 30 лет служил обычный дом
© Sputnik Вера Дашкевич
Сінагогай апошнія 30 гадоў служыў звычайны дом

"Яго гадоў 10 таму рамантавалі, але ўсё роўна ён не ў вельмі добрым стане. Да таго ж слаба прыстасаваны: тут усё знаходзіцца ў адным месцы — кухня, малельная зала. Сучаснаму чалавеку гэта, вядома, не вельмі прыемна. Сучасная сінагога была патрэбна", — распавёў равін Віцебска Малкіэль Гаргадзэ.

Раввин Витебска Малкиэль Горгодзе
© Sputnik Вера Дашкевич
Равін Віцебска Малкіэль Гаргадзэ

Тым больш, што мясцовыя яўрэі патроху сталі вяртацца да вытокаў. Бо яўрэі вызначаюць сябе не па пашпарце, а па веравызнанні. Па суботах на малітву збіраецца да 50 чалавек, а ў свята прыходзіць каля ста. У старой сінагозе ўсе змяшчаліся ўжо з цяжкасцю, прызнаецца равін.

"Шацёр Давіда" стаў першай пабудаванай за апошнія 100 гадоў у Віцебску сінагогай — у Віцебску, у якім да рэвалюцыі каля паловы гараджан былі іўдзеямі і на тэрыторыі якога працавалі каля 60 сінагог і малельных дамоў.

Сучасны праект з аглядкай на стары горад

У іўдзеяў няма дакладнага канону, якой вонкава павінна быць сінагога. Яўрэі падзяляюць паняцці дома для малітвы і Храма — таго, які калісьці існаваў у Іерусаліме і ад якога засталася толькі адна сцяна, Сцяна Плачу.

В Витебске открывают новую синагогу
© Sputnik Вера Дашкевич
У іўдзеяў няма канону, як павінна выглядаць сінагога

"Усе сінагогі ў літаральным сэнсе не з'яўляюцца храмамі, яны з'яўляюцца домам малітвы. Адпаведна, да дома малітвы няма жорсткіх патрабаванняў у плане формы", — патлумачыў старшыня іудзейскай рэлігійнай абшчыны Віцебска Леанід Тамчын.

Калі ў суполцы вырашалі, якой будзе сінагога, спыніліся на праекце Аляксея Федарыстава, маладога і, як падкрэсліў Тамчын, вельмі таленавітага віцебскага архітэктара.

Синагога стоит на старой улице
© Sputnik Вера Дашкевич
Сінагога стаіць на старой віцебскай вуліцы

"Мы паспрабавалі пакінуць дух старога Віцебска ў сінагозе, таму чырвоная цэгла. Сінагога стаіць на старой вуліцы, дзе яшчэ захаваліся нешматлікія даваенныя дамы з такой цэглы. Але мы жывем у ХХІ стагоддзі, адпаведна, хацелася ўжываць тэхналогію і архітэктурныя формы ХХІ стагоддзя. Палічылі правільным не будаваць у каланіяльным стылі. Творчая думка архітэктара, якую мы суполкай прынялі, нам спадабалася. І мы ўзялі яе за аснову будаўніцтва", — распавёў кіраўнік іудзейскай рэлігійнай абшчыны Віцебска.

Проектировщики попытались сохранить дух старого Витебска в синагоге
© Sputnik Вера Дашкевич
Праектоўшчыкі паспрабавалі захаваць дух старога Віцебска ў сінагозе

Шагал і камяні з Іерусаліма

Па ходзе будаўніцтва адзін з паважаных членаў абшчыны, віцебскі гісторык і публіцыст Аркадзь Шульман прапанаваў упрыгожыць малельную залу рэпрадукцыямі Шагала.

"Павінна была быць сувязь сінагогі і Віцебска. Ну а хто можа быць больш яркім сувязным элементам, чым Шагал. Мы звярнуліся ў Шагалаўскі камітэт у Парыжы, ўзгаднялі размяшчэнне рэпрадукцыі яго прац у сінагозе. Дазвол нам далі", — распавёў Тамчын.

Гэта рэпрадукцыі вітражоў Марка Шагала, якія ён напісаў для іерусалімскай сінагогі Хадасы — Медыцынскага цэнтра Яўрэйскага ўніверсітэта. Па словах равіна Малкіэля, ёсць традыцыя размяшчаць у сінагогах сімвалічныя выявы 12 каленаў, нашчадкаў дванаццаці сыноў Якава, якія, паводле святых кніг, і ўтварылі яўрэйскі народ.

Синагога - это дом молитвы
© Sputnik Вера Дашкевич
Сінагога - гэта дом малітвы

"З аднаго боку, ёсць нейкая традыцыя, звычай, які падтрымліваюць у многіх сінагогах — пазначаюць 12 каленаў. А з другога боку, ёсць віцебскі Шагал, які зрабіў вітражы "12 каленаў". Мы палічылі, што гэта будзе вельмі сімвалічна і для сінагогі, і для Віцебска", — заўважыў равін.

Акрамя таго, у сцяне малельнай залы не затынкаванымі засталіся некалькі камянёў, прывезеных з Іерусаліма.

Камни, привезенные в синагогу из Иерусалима
© Sputnik Вера Дашкевич
Камяні, прывезеныя ў сінагогу з Іерусаліма

"Гэта своеасаблівы сімвалічны жэст, сувязь з зямлёй запаветнай. Яўрэі ж жывуць з надзеяй, што разбураны храм рана ці позна будзе адноўлены. І гэтыя камяні мы ўмантавалі на памяць аб руйнаванні Храма, як напамін пра тое, што было, і з надзеяй на яго аднаўленне", — растлумачыў віцебскі равін.

По субботам на молитву собирается до 50 человек
© Sputnik Вера Дашкевич
Па суботах на малітву збіраецца да 50 чалавек

Будзе музей

Рэпрадукцыі Шагала могуць прыцягнуць у сінагогу турыстаў, дапускаюць у суполцы. І ўдакладняюць: дзверы сінагогі адкрытыя для ўсіх. Тым больш што з цягам часу тут можна будзе не толькі паглядзець на копіі работ вялікага мастака, але і даведацца шмат цікавага з гісторыі даваеннага і нават дарэвалюцыйнага Віцебска.

Репродукции витражей Марка Шагала, которые он написал для иерусалимской синагоги Хадассы
© Sputnik Вера Дашкевич
Рэпрадукцыі вітражоў Марка Шагала, якія ён напісаў для іерусалімскай сінагогі Хадасы

"Людзі ведаюць яўрэйскі Віцебск толькі па Шагалу, і, можа быць, Пэну. А на самай справе Віцебск быў буйны цэнтр іўдаізму. І гэта ў свядомасці абывацеля забыта. Тут жа некалі жыў адзін з заснавальнікаў беларускага хасідызму Менахем Мендэль. Ён вельмі вядомы ў рэлігійных колах, у свеце, але тут пра яго амаль ніхто не чуў. У Віцебску каля 28 гадоў прапрацаваў галоўны равін Масквы Медалье, які ў 1938 годзе быў рэпрэсаваны за свае рэлігійныя перакананні. У нейкай меры ён пакутнік. Пасля яго не засталося ніякіх прац, але ён, безумоўна, быў выбітным равінам", — заўважыў равін Малкіэль Гаргадзэ.

Символ меноры в ограде синагоги
© Sputnik Вера Дашкевич
Сімвал меноры у агароджы сінагогі

Музей — гэта справа будучыні. Суполцы яшчэ трэба сабраць артэфакты і сфармаваць экспазіцыю. А вось сінагогу афіцыйна адкрыюць ужо 17 кастрычніка.

68
Тэги:
иудаизм, синагога, Юдаль Пэн, Марк Шагал, Іерусалім, Ізраіль, Віцебск, Беларусь

Бразільцы будуюць яшчэ адну статую Хрыста - і яна будзе вышэй ранейшай

12
(абноўлена 16:52 12.04.2021)
  • Узвядзенне новай статуі Ісуса Хрыста ў бразільскім горадзе Энкантада
  • Праца над новай статуяй ідзе ўжо два гады
  • Новая статуя Хрыста будзе вышэй знакамітай статуі Хрыста-Збавіцеля ў Рыа-дэ-Жанейра
  • Кошт праекта - каля трохсот пяцідзесяці тысяч долараў
  • Вышыня статуі будзе складаць 43 м з пастаментам, размах рук - 36 м
  • Таксама плануецца ўстанавіць ліфт, які будзе дастаўляць турыстаў на назіральную пляцоўку на вышыні 40 м у раёне грудзей Хрыста
Новую статую Хрыста, якая будзе вышэй знакамітай статуі Хрыста-Збавіцеля ў Рыа-дэ-Жанейра, будуюць у горадзе Энкантада на поўдні Бразіліі.

Будаўнікі ўжо ўсталявалі галаву Збавіцеля - глядзіце цудоўныя фота грандыёзнай высотнай будоўлі на Sputnik Беларусь.

Праца над новай статуяй, якая будзе трэцяй па вышыні статуяй Хрыста ў свеце, ідзе ўжо два гады. Кошт праекта - каля трохсот пяцідзесяці тысяч долараў.

Вышыня статуі будзе складаць 43 м з пастаментам, размах рук - 36 м. Таксама плануецца ўстанавіць ліфт, які будзе дастаўляць турыстаў на назіральную пляцоўку на вышыні 40 м у раёне грудзей Хрыста.

Цікава, што самы высокі манумент Ісуса Хрыста пабудаваны ў Інданэзіі (52,55 м), другі па велічыні - у Польшчы (52,5 м).

Чытайце таксама:

12
  • Узвядзенне новай статуі Ісуса Хрыста ў бразільскім горадзе Энкантада
    © AFP 2020 / Silvio Avila

    Узвядзенне новай статуі Ісуса Хрыста ў бразільскім горадзе Энкантада.

  • Праца над новай статуяй ідзе ўжо два гады
    © AFP 2020 / Silvio Avila

    Праца над новай статуяй ідзе ўжо два гады.

  • Новая статуя Хрыста будзе вышэй знакамітай статуі Хрыста-Збавіцеля ў Рыа-дэ-Жанейра
    © AFP 2020 / Silvio Avila

    Новая статуя Хрыста будзе вышэй знакамітай статуі Хрыста-Збавіцеля ў Рыа-дэ-Жанейра.

  • Кошт праекта - каля трохсот пяцідзесяці тысяч долараў
    © AFP 2020 / Silvio Avila

    Кошт праекта - каля трохсот пяцідзесяці тысяч долараў.

  • Вышыня статуі будзе складаць 43 м з пастаментам, размах рук - 36 м
    © AFP 2020 / Silvio Avila

    Вышыня статуі будзе складаць 43 м з пастаментам, размах рук - 36 м.

  • Таксама плануецца ўстанавіць ліфт, які будзе дастаўляць турыстаў на назіральную пляцоўку на вышыні 40 м у раёне грудзей Хрыста
    © AFP 2020 / Silvio Avila

    Таксама плануецца ўстанавіць ліфт, які будзе дастаўляць турыстаў на назіральную пляцоўку на вышыні 40 м у раёне грудзей Хрыста.

Тэги:
Бразілія, Энкантада, горад, Рыа-дэ-Жанейра, статуя Хрыста, статуя
Архікатэдральны касцёл Імя Найсвяцейшай Панны Марыі

Каталіцкая царква адзначае 30-годдзе свайго адраджэння ў Беларусі

5
(абноўлена 17:37 12.04.2021)
У ліпені 2021 года спаўняецца 10 гадоў, як не стала самага вядомага і любімага беларускага каталіцкага іерарха кардынала Казіміра Свёнтэка.

МІНСК, 13 кра - Sputnik. Рымска-каталіцкая царква ў Беларусі сёння адзначае 30 гадоў з дня адраджэння Каталіцкага касцёла ў краіне і стварэння Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі, паведамілі ў епархіяльным упраўленні.

РКЦ лічыцца другой па колькасці канфесіяй ў Беларусі. Паводле дадзеных апошняга перапісу насельніцтва, да каталікоў сябе адносіць каля 18 адсоткаў вернікаў краіны. Юбілейная дата - 30-годдзе з дня адраджэння каталіцкіх структур у Беларусі - адзначаецца ў сувязі з тым, што 13 красавіка 1991 года Папа Рымскі Ян Павел ІІ сваім указам устанавіў Мінска-Магілёўскую архідыяцэзію і мітраполію, адрадзіўшы такім чынам касцёльныя структуры на тэрыторыі Беларусі пасля атэістычнага савецкага перыяду.

"Урачыстая імша, прымеркаваная да гэтай даты, пройдзе ў бліжэйшую нядзелю, 18 красавіка, у мінскім архікатэдральным касцёле імя Святой Панны Марыі", - распавялі Sputnik  у епархіяльным упраўленні.

Літургію будуць служыць апостальскі адміністратар Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Казімір Велікаселец, арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч, біскуп Юрый Касабуцкі.

Першы арцыбіскуп

Першым арцыбіскупам Мінска-Магілёўской каталіцкай епархіі стаў кардынал Казімір Свёнтэк, ён быў прызначаны на гэтую пасаду пантыфікам 13 красавіка 1991 года і 20 гадоў кіраваў беларускім Касцёлам. У канцы вясны 2010 года стан яго здароўя пагоршыўся ў выніку пералому шыйкі сцягна. 21 ліпеня 2011 года Казімір Свёнтэк памёр ва ўзросце 96 гадоў у Пінску. Ён быў найстарэйшым у свеце дзеючым кардыналам.

У канцы 1940-х гадоў Свёнтэк быў арыштаваны органамі дзяржбяспекі СССР і звыш 10 гадоў правёў у месцах пазбаўлення волі. Быў прысуджаны да смерці, але рэабілітаваны. Вярнуўся ў Заходнюю Беларусь, практычна нязменна служыў ў францысканскім касцёле ў Пінску. У час яго праўлення Касцёлам колькасць каталіцкіх прыходаў у Беларусі павялічылася ў 4 разы.

Эпоха Кандрусевіча

Пасля яго беларускі Касцёл ўзначаліў арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч. У канцы 2020 года ён напісаў прашэнне на імя пантыфіка, і той адпусціў яго на пенсію ў сувязі з дасягненнем пэўнага ўзросту. Гэтаму папярэднічала "трохмесяцовае выгнанне" арцыбіскупа з краіны: калі ў канцы жніўня ён вяртаўся з Польшчы, беларускія памежнікі не пусцілі ў краіну з-за праблем з пашпартам. Гэта здарылася на фоне таго, што кіраўнік беларускай дзяржавы Аляксандр Лукашэнка абвінаваціў Кандрусевіча ў недружалюбных кроках падчас унутрыпалітычнага крызісу, які здарыўся ў краіне пасля прэзідэнцкіх выбараў.

Рэлігіязнаўцы называюць "эпоху Кандрусевіча" самай насычанай па інтэнсіўнасці ўзаемаадносінаў афіцыйнага Мінска і Ватыкана. За гэты час адбыліся два візіты прэзідэнта Лукашэнкі ў Ватыкан, у Мінск прыязджалі ўплывовыя кардыналы з Апостальскай сталіцы. У 2017 годзе Беларусь прыняла прадстаўнічы каталіцкі форум - пасяджэнне Савета біскупскіх канферэнцый. Для ўдзелу ў форуме ў Мінск прыбылі амаль 50 біскупаў і кардыналаў з Еўропы. З імі сустрэўся Лукашэнка.

Рымска-каталіцкая царква ў Рэспубліцы Беларусь аб'ядноўвае чатыры епархіі, якія налічваюць 498 абшчын. Дзейнічае 6 духоўных навучальных устаноў, 11 місій і 9 манастыроў. Абшчыны маюць 514 культавыя будынкі, 31 будуецца.

Чытайце таксама:

5
Які сёння дзень: 14 красавіка

Які сёння дзень: 14 красавіка 2021 года

0
(абноўлена 19:18 13.04.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года застаўся 261 дзень.

Якія падзеі адбыліся 14 красавіка і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 14 красавіка

  • У 1432 годзе пачаталося валадарства Жыгімонта Кейстутавіча, вялікага князя літоўскага, які доўгі час не ўсімі часткамі ВКЛ прызнаваўся за законнага валадара.
  • У 1923 годзе ў Вільні скончыўся з’езд педагогаў беларускіх гімназій.
  • У 1988 годзе ў Варшаве адбыўся заснавальніцкі сход Беларускага аб'яднання студэнтаў.

Хто нарадзіўся 14 красавіка

  • 1853 год: Уладзімір Завітневіч, беларускі археолаг і гісторык.
  • 1880 год: Язэп Дыла, беларускі пісьменнік і культурны дзеяч.
  • 1885 год: Сымон Рак-Міхайлоўскі, беларускі публіцыст, грамадскі і палітычны дзеяч.
  • 1910 год: Алесь Пруднікаў, беларускі паэт.
  • 1920 год: Аляксей Карпюк, беларускі пісьменнік, грамадскі дзеяч.

Таксама сёння нарадзіліся рускі пісьменнік Дзянiс Фанвізін і літоўскі кінарэжысёр Вітаўтас Жалакявічус.

14 красавіка ў народным календары

У гэты дзень праваслаўная Царква шануе памяць святога цудатвораца Еўфімія Суздальскага, святога Аўрамія Балгарскага, Уладзімірскага цудатворца, а таксама святую Марыю Егіпецкую ("Марья – зажги снега"). Сонца ў гэты дзень на ўсю моц пачынае свяціць і гуляць блікамі на снезе і ў ручаях.

Па гэтым дні можна даведацца, якое надвор'е будзе летам. Так, калі 14 красавіка сонечна, лета таксама будзе цёплым, а калі пахмурна і хмары нізка плывуць – вясна працягнецца доўга і будзе халоднай, а лета – кароткім.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей