Стараверы, архіўнае фота

Царква старавераў будзе пабудавана ў Мінску

49
(абноўлена 16:46 09.01.2018)
Дзяржава выдзеліць участак зямлі ў мікрараёне Лошыца пад будаўніцтва храма старавераў.

МІНСК, 9 сту — Sputnik. Дзяржава прыняла рашэнне аб выдзяленні зямлі пад будаўніцтва храма першаму стараверскаму прыходу Беларускай Праваслаўнай Царквы, паведамілі ў Цэнтры асветы і міласэрнасці Беларускага экзархата.

"На вышэйшым дзяржаўным узроўні падпісаны дакументы на адвод зямлі для будаўніцтва храма святога прарока Іллі ў Мінску", — паведамілі Sputnik у Цэнтры.

Там удакладнілі, што ў цяперашні час мінскія вернікі старога царкоўнага абраду не маюць свайго будынка для малітвы, яны моляцца ў дамавой царкве ў прыватным доме.

Па словах суразмоўцаў агенцтва, стараверская абшчына прыкладае ўсе намаганні, каб з хатняй царквы перайсці ў паўнавартасны храм.

Ужо падрыхтаваны макет храмавага комплексу, у які будуць уваходзіць і нядзельная школа.

Стараверская абшчына ў гонар святога прарока Іллі да 2006 года ўваходзіла ў склад Старажытнаправаслаўнай паморскай царквы. У 2006 годзе пастановай Святога Сінода БПЦ абшчына была прынятая пад юрысдыкцыю Беларускай Праваслаўнай Царквы.

Па дадзеных з адкрытых крыніц, у цяперашні час у Беларусі налічваецца каля 40 стараверскіх абшчын, у тым ліку і незарэгістраваных. Храмавая архітэктура беларускіх старавераў прадстаўлена ў асноўным драўлянымі аднапавярховымі невялікімі храмамі і дамавымі цэрквамі.

Першы музей стараверскай культуры быў адкрыты ў Ветцы (Гомельская вобласць) у 1987 годзе. Ветка лічыцца цэнтрам беларускіх старавераў.

У музеі прадстаўлены іконы, адзенне, вышыўка, ткацтва, побытавыя рэчы старавераў, усяго больш за 10 тысяч экспанатаў.

49
Тэги:
староверы, старообрядцы, БПЦ, Ветка, Мінск, Беларусь
По теме
Ткалі, тчом і будзем ткаць – фестываль "Кросенцы" ў вёсцы Няглюбка
Сафійскі сабор у Полацкуе

Нябесная заступніца Беларусі: дзень памяці вялебнай Еўфрасінні Полацкай

147
(абноўлена 10:33 05.06.2020)
У дзень памяці святой вялебнай Еўфрасінні Полацкай урачыстыя мерапрыемствы традыцыйна праходзяць у Полацку. Гэты год не стаў выключэннем.

Унучка князя Усяслава Чарадзея князёўна Прадслава таемна прыняла манаскі пострыг. Мы ведаем яе пад імем Еўфрасінні.

Памяць вялебнай Еўфрасінні Полацкай ушаноўваецца на Беларусі традыцыйна 5 чэрвеня. Гэты год не стаў выключэннем, але ў сувязі з эпідэміялагічнай сітуацыяй у Полацку няма вялікай колькасці паломнікаў.

Па інфармацыі Спаса-Еўфрасінеўскага манастыра, ва ўрачыстых мерапрыемствах будзе ўдзельнічаць мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі Павел.

Еўфрасіння Полацкая — святая для ўсіх

Дзень памяці вялебнай Еўфрасінні Полацкай аднолькава шануюць як праваслаўныя, так і каталікі. Сёння асноўным месцам урачыстасцяў стане Спаса-Еўфрасіннеўскі жаночы манастыр у Полацку, які заснавала сама Еўфрасіння. Ва ўрачыстасцях прыме ўдзел Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі Павел, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі.

Еўфрасіння Полацкая стала першай беларускай жанчынай, прылічанай да святых. Пра яе асветніцкую дзейнасць з кніжак гісторыі ведаюць усе беларусы. Еўфрасіння Полацкая ведала латынь і старажытнагрэцкі, пісала і перапісвала кнігі, будавала храмы.

У 1161 годзе на сродкі Еўфрасінні Полацкай у горадзе ўзвялі Спаса-Праабражэнскі сабор, які да гэтага дня ні разу не перабудоўваўся. Яна пабудавала ў горадзе жаночы і мужчынскі манастыры, зрабіўшы Полацк цэнтрам беларускай духоўнасці, у які і сёння з'язджаюцца паломнікі з усяго свету. З Візантыі вялебная прывезла ў Полацк абраз Божай Маці, вядомы як Адзігітрыя Полацкая.

Спасо-Евфросиниевский монастырь в Полоцке. На заднем плане - Спасская церковь XII века, в которой молилась сама Евфросиния Полоцкая
© Sputnik / М. Юрченко
Спаса-Еўфрасіннеўскі манастыр у Полацку. На заднім плане - Спаская царква XII стагоддзя, у якой малілася сама Еўфрасіння Полацкая

Імем Еўфрасінні названыя храмы і прыходы не толькі ў Беларусі. Яны ёсць і ў амерыканскім Саўс-Рыверы, у Вільнюсе, Лондане і Таронта.

Каштоўны напрастольны Крыж Еўфрасінні Полацкай, выраблены па яе замове ў 1161 годзе залатых спраў майстрам Лазарам Богшам, быў згублены напачатку Вялікай Айчыннай вайны. Да гэтага часу крыж не знойдзены.

Копію крыжа вырабіў брэсцкі ювелір Мікалай Кузьміч. У інтэрв'ю ён распавядаў, што тэхніка Богшы, аднаго з лепшых ювеліраў Старажытнай Русі, была згублена і вучыць яго не было каму. Тры гады майстар вывучаў архівы і здымкі крыжа, перш чым пачаць працу. Майстар вырабіў і раку для мошчаў вялебнай.

Копия креста Евфросинии Полоцкой, воссозданная Николаем Кузьмичом
© Photo : Serge Serebro, Vitebsk Popular News
Копія крыжа Еўфрасінні Полацкай, адноўленая Мікалаем Кузьмічом

Зараз копія крыжа Еўфрасінні Полацкай захоўваецца ў Спаса-Праабражэнскім саборы ў Полацку.

Дарога дадому

У канцы жыцця ў 1173 годзе Еўфрасіння Полацкая здзейсніла паломніцтва ў Іерусалім. У манастыры недалёка ад Ерусаліма яна была пахавана. Калі ў 1187 годзе Ерусалім захапіў егіпецкі султан Салах-ад-Дзін, яе мошчы былі перавезены ў Кіева-Пячэрскую лаўру. У 1910 годзе выйшаў імператарскі ўказ аб перанясенні святых мошчаў у Полацкі жаночы манастыр. Кіеў праводзіў святыню гукамі званоў і ваеннага аркестра.

Патриарх Московский и Всея Руси Кирилл во время службы в соборе Полоцкого Спасо-Евфросиниевского женского монастыря
© Sputnik / Сергей Пятаков
Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл падчас службы ў саборы Полацкага Спаса-Еўфрасіннеўскага жаночага манастыра

Раку з мошчамі адправілі па Дняпры ў Оршу. Калі адплываў параход, людзі пілі ваду з ракі — як асвячоную Еўфрасінняй. Каб больш людзей маглі пакланіцца святой, з Оршы ў Полацк раку неслі акруговым шляхам, часам праводзячы набажэнствы пад адкрытым небам. Вуліцы ўпрыгожваліся гірляндамі, сцягамі, кветкамі, літарай "Е". У Полацку вернікі злучыліся ў адну працэсію, а па шляху хроснага ходу ў ганаровай варце выстраіліся войскі.

Адзінае богаслужэнне

Дзень памяці вялебнай, які адзначаецца 5 чэрвеня, адзіны ў годзе, калі праводзіцца святочнае богаслужэнне ў Сафійскім саборы. Полацкая Сафія, пабудаваная пасля сабораў у Канстанцінопалі, Кіеве і Ноўгарадзе, стала чацвёртым такім храмам у свеце. Упершыню сабор згадваецца як раз у жыціі Ефрасінні Полацкай і ў Слове пра паход Ігараў. Сабор узводзіўся па патрабаванні дзеда святой князя Усяслава Чарадзея, і тут некаторы час не толькі перапісвала, але і перакладала з грэчаскай мовы, і пісала ўласныя павучанні Еўфрасіння.

Послушницы-звонарки на колокольне Спасо-Евфросиниевского женского монастыря
© Sputnik / М. Юрченко
Паслушніцы-званаркі на званіцы Спаса-Еўфрасіннеўскага жаночага манастыра

Да нашых дзён дайшла яе пропаведзь, звернутая да манашак: "Сабрала я вас, як квактуха куранят пад крылы свае, і з вясёлым сэрцам клапачуся аб вашым выратаванні, і павучаць вас, спадзеючыся ўбачыць духоўны плён вашай працы. Ужо столькі слоў навукі Божай сеяла я на ніве вашых сэрцаў, але нівы гэтыя на месцы не стаяць, не квітнеюць цнотамі і дасканаласцю. Малю вас, сёстры мае, станьце чыстаю пшаніцай Хрыстовай і змяліцеся на жорнах малітвы, пакоры і чыстай любові, каб быць духмяным тытунём на свяце Хрыста".

Чытайце таксама: 

147
Тэги:
Еўфрасіння Полацкая, Полацк, Беларусь
Праваслаўныя святкуюць сёння Ушэсце Гасподняе

Праваслаўныя святкуюць сёння Ушэсце Гасподняе

79
(абноўлена 09:09 28.05.2020)
Адзін з 12 важных царкоўных святаў - Ушэсце Гасподняе адзначаюць праз 40 дзён пасля Вялікадня. У 2020 годзе свята выпадае на 28 мая.

У гэты дзень праваслаўны свет ушаноўвае евангельскія падзеі, звязаныя з апошнімі днямі знаходжання Хрыста Збавіцеля на людской зямлі. Лічыцца, што ў гэты час Ісус завяршаў свае зямныя справы і рыхтаваўся ўзнесціся да свайго Айца.

Ушэсце

Евангелле абвяшчае: на 40-ы дзень пасля Уваскрэсення Хрыстос сабраў апосталаў у Ерусаліме і правёў іх да Аліўнай гары. Там Ісус загадаў ім не разыходзіцца і абяцаў, што праз пару дзён апосталы будуць ахрышчаны Духам Святым, пасля чаго ўзнёсся на неба.

Як толькі Хрыстос схаваўся з вачэй апосталаў, з'явіліся два анёлы. Яны прадраклі вучням, што Гасподзь вернецца на зямлю ў тым жа выглядзе, у якім пакінуў яе. Пакланіўшыся Хрысту, апосталы вярнуліся на святую зямлю Іерусаліма.

Там вучні Ісуса расказалі простым жыхарам пра ўбачанае, і людзі зразумелі, што смерць - толькі пачатак, пераход душы ў іншы свет, дзе кожнага сустрэне Гасподзь і вызваліць ад зямных грахоў і пакут чалавечых. На небе кожная душа здабудзе супакой і сапраўдны дом.

Вялікае свята заключае ў сабе думка пра тое, што праз Ушэсце чалавечая душа ўзводзіцца да бясконцага жыцця. Менавіта таму, па вучэнні праваслаўнай царквы, служэнне Сына Госпада на зямлі завяршылася яго ўнебаўшэсцем.

Традыцыі Ушэсця

У гэты дзень праваслаўныя пякуць пірагі з зялёным лукам і даўгаваты хлеб "лесвічкай". Сваю назву выпечка атрымала дзякуючы форме: хлеб робяць з сямю палосамі-прыступкамі. Святочную выпечку прынята асвячаць у храмах. Таксама ў гэты дзень на стол ставяць смажаную яечню, вараныя яйкі і бліны.

У гэтае свята прынята ўспамінаць нябожчыкаў. Праваслаўныя вераць, што ў перыяд з Вялікадня да Ушэсця браму раю і пекла адкрываюцца, а межы сціраюцца. Мукі грэшнікаў спыняюцца і яны весяляцца разам з праведнымі душамі.

У гэты час людзі імкнуцца ставіцца да жабракоў з вялікім спачуваннем і разуменнем. Паводле легенды, падчас свята мы можам убачыць Ісуса ў адным з беднякоў.

Таксама гэты час лічаць "росквітам прыроды": нага Ісуса ступае на зямлю, прырода ажывае, трава зелянее, а расліны расцвітаюць.

Прыкметы Ушэсця

Здаўна лічылася, што ўсе просьбы і малітвы Усявышняму, вымаўленыя ў гэты час, маюць больш шанцаў спраўдзіцца. Але нельга прасіць пра багацце або матэрыяльныя выгоды.

У гэты час надвор'е становіцца больш пастаяннае - будуць сонечныя і ясныя дні.

Калі на Ушэсце ідзе дождж - ураджай будзе сціплым. У той жа час працяглы дождж даваў надзею на тое, што непагадзь і беды сыдуць. Калі ж дзень пагодлівы, людзі купаюцца ў вадаёмах: лічыцца, што гэта абараняе ад любых хвароб.

Асаблівай у гэты дзень лічыцца песня салаўя: яго пошчакі гучаць званчэй і абвяшчаюць аб Унебаўшэсці Гасподнім. Дзень перад святам называюць Салаўіным.

На Ушэсце жанчыны і дзяўчаты збіралі ранішнюю расу, мыліся і пілі яе: лічылася, што гэта падоўжыць прыгажосць і ўмацуе здароўе.

Таксама існуе павер'е, што ў гэтае свята трэба забыць пра ўборку, гатаванне і ўсякую працу. Свята варта адзначаць у коле самых родных і блізкіх.

79
Тэги:
Узнясенне Гасподняе (Ушэсце, Унебаўшэсце Пана)
Прэм'ер-міністр Венгрыі Віктар Орбан падчас сустрэчы з беларускім прэзідэнтам Аляксандрам Лукашэнкам у Мінску

Лукашэнка: "нас нахіляюць" таму, што мы цярпліва да гэтага ставімся

0
(абноўлена 14:43 05.06.2020)
Некаторыя дзяржавы спрабуюць указваць іншым краінам, што ім рабіць толькі таму што, яны са свайго боку гэта церпяць.

МІНСК, 5 чэр - Sputnik. Пандэмія каронавіруса многае зменіць у свеце, сказаў прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка журналістам пасля сустрэчы з венгерскім прэм'ерам Віктарам Орбаном, перадае карэспандэнт Sputnik.

Паводле яго слоў, ён цалкам гатовы падтрымаць і падпісацца пад тым, што сказаў прэм'ер Венгрыі, таму што ведае яго пазіцыю па ўплыву, якія аказваюць заходнія краіны на астатнія дзяржавы.

"Мне вельмі спадабалася гэтая фраза, што "нас нахіляюць". Я па-свойму скажу, "нас нахіляюць" таму, што мы часам залішне цярпліва да гэтага ставімся, таму што мы церпім. Вось гэта ключавы тэзіс са сказанага прэм'ер-міністрам (Віктарам Орбаном - Sputnik)", - падкрэсліў кіраўнік беларускай дзяржавы.

На думку Лукашэнкі, пандэмія вельмі многае зменіць. Прэзідэнт нагадаў, што некалькі месяцаў таму, "калі толькі паўсталі гэтыя працэсы", ён сказаў, што "камусьці гэта трэба".

"Ясна, што нават, калі гэта нерукатоврнае стварэнне - гэты каронавірус, то многія краіны захочуць скарыстацца гэтым вірусам для таго, каб змяніць свет. Натуральна краіны, якія сябе лічаць найважнейшымі і якія сваю бачаць ролю ў свеце па яго перабудове. Таму пандэмія сапраўды шмат што зменіць", - лічыць ён.

Пасля чаго дадаў, што ціск не знікне, і мы павінны быць да гэтага гатовыя. Ціснуць будуць з усіх бакоў і вытрымаюць толькі моцныя.

"Моцныя не толькі ў эканамічным, ваенным, палітычным дачыненні, але перш за ўсё ў маральных адносінах", - звярнуў увагу беларускі прэзідэнт.

Лукашэнка расказаў, што падчас перамоваў, калі ў вузкім коле абмяркоўваліся многія пытанні, яму спадабалася тэма, якую ўздымаў прэм'ер-міністр у плане ідэнтычнасці.

"У добрым сэнсе такога нацыяналізму, патрыятызму, калі хочаце, народаў. Вось гэты момант, гэты фактар будзе гуляць немалаважную ролю пасля гэтай пандэмічнай гісторыі. Мы да гэтага гатовыя. Венгрыя тым больш, нягледзячы на тое, што яна знаходзіцца ў цесным Еўрапейскім саюзе. Мы гэта вітаем, і гэта адна з асноў нашага будучага супрацоўніцтва", - падсумаваў беларускі прэзідэнт.

0
Тэги:
Венгрыя, Беларусь