Каля Мінскага Свята-Духава кафедральнага сабора, архіўнае фота

Праваслаўныя адзначаюць Лазараву субботу

42
(абноўлена 10:28 31.03.2018)
Гэты дзень таксама называюць Вербнай суботай, Малым Вялікаднем і прадвесніцай Уваскрэсення Хрыстова.

Лазарава субота з'яўляецца 41-м днём Вялікага посту — самага доўгага і строгага посту ў праваслаўным календары.

У гэты дзень праваслаўныя хрысціяне ўспамінаюць цуд, калі Ісус Хрыстос уваскрэсіў праведнага Лазара.

І хоць на самай справе ўваскрашэнне Лазара адбылося за месяц ці нават два да ўваходу ў Іерусалім, сёння гэтыя два святы непарыўна звязаныя адзін з адным. Па царкоўным календары Лазарава субота святкуецца за дзень да Вербнай нядзелі.

Падзеі, што адбываюцца ў гэтыя два дні, папярэднічаюць Страсной седміцы і ўсім падзеям, якія з ёй звязаныя — здрадзе Іуды і распяццю Хрыста.

Што адбывалася ў Лазараву субботу

Цуд уваскрашэння Лазара апісаў адзін з евангелістаў Апостал Ян Багаслоў. За некаторы час да таго як Хрыстос адправіўся ў Іерусалім, ён прыйшоў у селішча Віфанія.

Сюды Ісус прыйшоў у дом сяброў: сясцёр Марыі, Марфы і іх брата Лазара. Аднак нагода была сумнай — Лазар памёр.

Яшчэ на шляху да дома Хрыстос сустрэў Марфу і сказаў ёй: "Я ёсць уваскрэсенне і жыццё; хто верыць у Мяне, калі і памрэ, ажыве. І кожны, хто жыве і верыць у Мяне, не памрэ вечна. Ці верыш гэтаму?". А Марфа адказала: "Госпадзе! Я веру, што Ты Хрыстос, Сын Божы, які прыйшоў у свет".

Репродукция иконы Воскрешение Лазаря
© Sputnik / Игорь Бойко
Рэпрадукцыя абраза "Уваскрашэнне Лазара"

Да таго моманту цела праведнага Лазара, абвітае пахавальным палатном, ужо на працягу чатырох дзён было пахаванае ў грабніцы. Ісус Хрыстос падышоў да пячоры і сказаў адсунуць камень, якім быў зачынены ўваход у грабніцу.

Па загадзе камень быў адвалены, Ісус, стоячы перад пячорай, пачаў маліцца, пасля чаго гучна сказаў: "Лазар! Ідзі прэч".

І тады адбылося галоўны цуд: з грабніцы выйшаў жывы Лазар, а людзі, убачыўшы гэта сваімі ўласнымі вачыма, паверылі, што Ісус Хрыстос і ёсць Сын Божы.

Што азнаменавала ўваскрашэнне Лазара

Уваскрашэнне Лазара лічыцца адным з галоўных цудаў (хоць гэта было і не адзіным выпадкам уваскрашэння) ісуса Хрыста падчас яго зямнога жыцця.

Падзеі ўваскрашэння Лазара з'яўляюцца сімвалам таго, што Хрысту падуладныя і жыццё, і смерць чалавека, што ён усемагутны, а кожнага, хто верыць і выконвае запаведзі Ісуса Хрыста, чакае ўваскрасенне.

Пост у Лазараву суботу

Харчаванне ў гэты дзень адрозніваецца ад іншых дзён Вялікага посту. У Вербную суботу дазволена гарачая посная ежа, прыгатаваная на раслінным алеі, а таксама віно і рыбная ікра.

42
Тэги:
свята, Праваслаўе, Лазарава субота
Нараджэнне Хрыстова

Калядны пост: да пуцяводнай Каляднай зоркі засталося 40 дзён

160
(абноўлена 16:51 27.11.2020)
Народная прыкмета - не шкадуйце грошай на падарункі родным, блізкім і знаёмым падчас Каляднага посту.

МІНСК, 28 ліс — Sputnik. Праваслаўныя вернікі 28 лістапада ўступяць у Калядны пост або Піліпаўку, які доўжыцца роўна 40 дзён і завершыцца 6 студзеня наступнага года.

У народзе гэты пост называюць Піліпаўка, таму што ён наступае заўсёды 28 лістапада, адразу ж пасля дня шанавання апостала Піліпа. 27 лістапада вернікі маліліся апосталу пры розных хваробах, але асабліва пры хваробах вачэй, а таксама ў смутку.

Пост перад Калядамі — гэта апошні шматдзённы пост у годзе. У іерархіі праваслаўных святаў Божае Нараджэнне займае другое месца пасля Вялікадня, яму папярэднічае 40-дзённы пост.

Там нагадалі, што праваслаўная царква выконвае 4 шматдзённыя пасты — Калядны, Вялікі перад Вялікаднем, Пятроў пост пасля Тройцы і Успенскі пост у жніўні. Акрамя гэтага ёсць у годзе тры аднадзённых. Таксама праваслаўныя павінны пасціцца ў сераду і пятніцу. У выніку — больш за 280 посных дзён у годзе.

Рыба дазваляецца

Па словах святароў, пост Каляднай Чатырохдзесятніцы не такі строгі, як пост перад Вялікаднём і ў суботу і ў нядзелю, аж да 2 студзеня можна есці рыбу.

Таксама можна есці рыбу ў вялікія святы — Увядзенне ў храм Прасвятой Багародзіцы (4 снежня), на Мікалая (19 снежня) на апосталаў Мацвея (29 лістапада) і Андрэя Першазванага (13 снежня), Аляксандра Неўскага (6 снежня).

Распавядаючы пра патрабаванні паста ў дачыненні да ежы, святары падкрэслілі, што "важней пасціцца не проста цялесна, але духоўна. У сувязі з гэтым святары нагадалі словы старцаў: "Ешце ўсё, адзін аднаго не ешце".

Для маленькіх дзетак, пажылых і хворых людзей, а таксама жанчын, якія чакаюць нараджэння дзяцей і якія кормяць, пост, як правіла, не такі строгі, як для астатніх вернікаў.

Святары нагадалі, што пяць узроўняў строгасці посту — ёсць поўнае ўстрыманне ад ежы; сухаядзенне; гарачая ежа без алею; гарачая ежа з маслам (раслінным); ужыванне рыбы.

Святы падчас паста

На час каляднага посту прыпадае сустрэча Новага года. Па словах святароў, у апошні дзень адыходзячага года ў праваслаўных храмах служаць Навагодні малебен. У апошні час у многіх прыходах з'явілася традыцыя служыць у навагоднюю ноч літургію — што дазваляе правесці свецкае свята радасна.

У другі дзень новага года 2 студзеня заўсёды адзначаецца прадсвята Божага Нараджэння і на наступны дзень пачынаецца больш строгі пост — у суботу і нядзелю нельга есці рыбу.

На 6 студзеня прыходзіцца Калядная Куцця. На небе з'яўляецца Віфлеемская зорка — самая першая і яркая ў гэтую ноч. У храмах чытаюцца Царскія гадзіны, сказалі святары. Яны нагадалі, што служба Царскія гадзіны чытаецца тры разы на год — перад Калядамі, у Вялікую Пятніцу перад Вялікаднём і напярэдадні Святога Богаяўлення.

Акрамя гэтага, напярэдадні Нараджэння Хрыстова, якое заўсёды адзначаецца 7 студзеня па новым стылі, у праваслаўных храмах здзяйсняецца Усяночнае трыванне, якое паступова пераходзіць у раннюю літургію.

Народныя традыцыі і табу Пiлiпаўкi

Распавядаючы пра народныя традыцыя і павер'і на Піліпаўку, этнографы адзначылі: з-за таго, што светлавы дзень быў самым кароткім у годзе, людзі казалі: "На Пiлiпауку дзень да паўдня".

Лічылася, што па вечарах гаспадыня не павінна месці падлогу ў хаце.

У народзе заўважылі, калі на працягу Піліпаўкі хадзіць на кірмаш і рабіць шмат пакупак, то наступны год будзе багатым і шчаслівым, распавялі суразмоўцы Sputnik. Таксама нельга было шкадаваць грошай на падарункі сваім родным, блізкім і сябрам.

Калі ў першы тыдзень паста стаяць маразы, можна чакаць добры ўраджай хлеба.

160
Тэги:
рождественский пост, пост, БПЦ, Беларусь
Тэмы:
Калядны пост: каталікі і праваслаўныя рыхтуюцца да Нараджэння Хрыстова
По теме
Беларускія Каляды
Прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін

Пуцін падтрымаў ідэю аб міжнародным законе аб абароне пачуццяў вернікаў

17
Міжрэлігійныя канфлікты могуць тлець гадамі і трэба зрабіць усё, каб пазбегнуць такога ў Расіі, заявіў прэзідэнт РФ.

МІНСК, 4 ліс - Sputnik. Прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін падтрымаў ідэю прыняць закон аб забароне абразы пачуццяў вернікаў на ўзроўні членаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый.

У Дзень народнага адзінства прэзідэнт па відэасувязі пагутарыў з прадстаўнікамі рэлігійных канфесій. У ходзе размовы старшыня каардынацыйнага цэнтра мусульман Паўночнага Каўказа муфтый Ісмаіл Бердзіеў выступіў з ідэяй прапанаваць у Савеце Бяспекі ААН прыняць закон аб абразе пачуццяў вернікаў, які ўжо быў прыняты ў Расіі.

Уладзімір Пуцін ухваліў гэтую ідэю.

"Як вы разумееце, на міжнародных пляцоўках далёка не заўсёды нашы ініцыятывы праходзяць, хоць некаторыя выклікаюць досыць вялікую пазітыўную рэакцыю - у дадзеным выпадку з боку членаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый. Трэба прадумаць гэта", - сказаў Пуцін. Ён падкрэсліў, гэта сапраўды добрая прапанова і сказаў, што абавязкова дасць МЗСу адпаведнае даручэнне.

Аб рэлігійных канфліктах

Міжнацыянальную сітуацыю ў шэрагу краін прэзідэнт РФ ацаніў як складаную, дадаўшы пры гэтым, што міжрэлігійныя канфлікты могуць тлець гадамі.

Ён падкрэсліў, што для Расіі мірнае суіснаванне людзей рознай рэлігійнай і нацыянальнай прыналежнасці - аснова асноў, гэтай сферы варта надаваць пастаянную ўвагу і ўсе органы ўлады, і грамадзянская супольнасць, і СМІ. Працу тут трэба весці тонкую, змястоўную і карпатлівую - і ў Расіі імкнуцца дзейнічаць менавіта так, выяўляючы максімальную далікатнасць.

"Бачым, да чаго прыводзяць дзеянні рознага роду правакатараў, тых, хто, прыкрываючыся свабодай слова, абражае пачуцці вернікаў, і тых, хто выкарыстоўвае гэта як нагоду, каб апраўдаць гвалт і нецярпімасць", - звярнуў увагу Пуцін.

Ён адзначыў, што падобныя сцэнары прыводзяць да таго, што канфлікты ў грамадстве нарастаюць падобна снежнаму кому - і могуць "тлець гадамі і дзесяцігоддзямі". Расійскі лідар падкрэсліў, што неабходна зрабіць усё для таго, каб пазбегнуць падобнага ў Расіі.

17
Тэги:
Расія, Уладзімір Пуцін
Паэт Якуб Колас - Народны паэт Беларускай ССР

Тэст: ці пазнаеце вы беларускіх паэтаў і пісьменнікаў па вачах?

349
(абноўлена 16:49 27.11.2020)
Кажуць, што вочы - люстэрка душы. Прайдзіце тэст і даведайцеся, наколькі добра ведаеце вы беларускіх літаратараў у твар.

Упэўненыя, што беларускую літаратуру вы ведаеце добра, а вось ці пазнаеце вы аўтараў родных твораў па іх позірках? Sputnik прапануе ўважліва зазірнуць у вочы знакамітых літаратурных дзеячаў Беларусі і паспрабаваць успомніць, хто намаляваны на фотаздымку. 

Чытайце таксама:

349
Тэги:
тэст, Беларуская літаратура