Месца пахавання Святой Блажэннай Валянціны Мінскай

Прыходзьце, як да жывой: адкрываць мошчы Валянціны Мінскай пакуль не будуць

33
(абноўлена 15:04 06.05.2018)
Магіле Валянціны Мінскай прысвоілі статус гісторыка-культурнай спадчыны трэцяй ступені.

Па нядзелях у вёску Крысава пад Мінскам людзі прыязджаюць на машынах або ідуць пешшу ад чыгуначнай станцыі. Ідуць на магілку Валянціны Мінскай, першай беларускай святой, славутай у чыне блажэннай.

Калі спытаць у мясцовых жыхароў дачнага пасёлка, як прайсці на могілках, яны беспамылкова адгадваюць — "Вы да Валянціны?"

Настаяцель храма ў гонар свяціцеля і цудатворца Мікалая ў вёсцы Станькава айцец Аляксандр кажа, што гэты шлях у некалькі кіламетраў — ад станцыі да вясковых могілак — можна клікаць хрэсным ходам.

Место упокоения Святой Блаженной Валентины Минской
© Sputnik / Виктор Толочко
Месца пахавання Святой Блажэннай Валянціны Мінскай

Кананізавана Валянціна Сулкоўская была ў 2006 годзе па благаславенню мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Філарэта праз сорак гадоў пасля смерці. Кажуць, што прыезд у Беларусь мітрапаліта прадказала сама Валянціна. "Вось, ляціць да нас з Германіі ўладыка Філарэт", — запісана ва ўспамінах аб святой.

Але і да кананізацыі людзі ішлі да яе на магілку, як і пры жыцці — у яе дом у невялікай вёсцы Коскі, па дапамогу і параду. Айцец Аляксандр кажа, што розніца хіба што ў тым, што да кананізацыі на магіле Валянціны Мінскай служылі паніхіду, а цяпер яшчэ і малебны.

Для вернікаў і для Мінкульта

У красавіку Мінскі абласны выканаўчы камітэт прыняў рашэнне надаць магіле святой статус гісторыка-культурнай спадчыны трэцяй ступені. З ініцыятывай прысваення такога статусу выступіў Дзяржынскі райвыканкам.

Вернікі і духавенства маліліся на магіле Валянціны Мінскай
© Sputnik Анна Нефедова / Александр Шурмелев

Перш БПЦ выступіла з ініцыятывай здабывання мошчаў Святой Валянціны Мінскай. Арганізавалі і збор подпісаў за перанясенне мошчаў у Свята-Духаў кафедральны сабор у Мінску, каб пакланіцца блажэннай Валянціне магло яшчэ больш людзей. Але мясцовыя ўлады выступілі супраць.

"Мы не падтрымліваем ідэю здабывання мошчаў Святой Валянціны Мінскай. Сама матушка Валянціна пісала — і гэта пацверджана і ўспамінамі людзей, і сведчаннем праваслаўных гісторыкаў: "прыходзьце да мяне на магілу з верай і надзеяй, як да жывой, я вам дапамагу", — растлумачыў намеснік старшыні Дзяржынскага раённага выканаўчага камітэта па сацыяльных пытаннях Аляксандр Чаган.

Прэс-сакратар Беларускай праваслаўнай царквы святар Сяргей Лепін адзначыў, што з прысваеннем магілы Валянціны Мінскай статусу гісторыка-культурнай спадчыны для эксгумацыі мошчаў спатрэбіцца атрымаць дадатковы дазвол ад Міністэрства культуры. Аднак ці будзе царква дамагацца гэтага, улічваючы новы статус магілы, пакуль невядома. У любым выпадку, збор подпісаў вернікаў за адкрыццё мошчаў сам па сабе юрыдычных наступстваў не мае, адзначыў ён.

Настаяцель храма ў гонар Свяціцеля і Цудатворца Мікалая айцец Аляксандр растлумачыў:

"Як сказаў наш біскуп, будзем маліцца. Калі Богу будзе заўгодна, мы адкрыем моцы, калі не — значыць, не".

За мірскім была

Захавалася няшмат фатаграфій Валянціны Мінскай. На адной з самых вядомых яна ў асяроддзі сваякоў у дзень вяселля з мужам Фёдарам Сулкоўскім. На другім — у ложку, ужо ляжачая.

Валянціна Сулкоўская, у дзявоцтве Чарняўская, нарадзілася ў 1888 годзе ў сям'і святара ў вёсцы Коскі недалёка ад Мінска. У будучыні ў гэтую вёску будуць прыходзіць і мінчане, і жыхары іншых беларускіх гарадоў — гэтак жа, як зараз ідуць на магілу святой.

Незадоўга да пачатку Першай сусветнай вайны Валянціна выйшла замуж. Яе муж Фёдар Сулкоўскі гэтак жа, як і сама яна, выходзіў з духоўнага саслоўя, служыў у званні калежскага саветніка — адпавядае званню палкоўніка. І, калі вайна скончылася, муж і жонка вярнуліся ў родную вёску Валянціны.

Але мірнае жыццё скончылася з калектывізацыяй. У 1931 году Фёдара Сулкоўскага па ілжывым абвінавачванні саслалі ў лагер, затым выслалі на вольнае селішча, зноў арыштавалі, адправілі на Далёкі Усход. Калі пасля многія людзі пацягнуцца да яе па дапамогу, Валянціна Сулкоўская папросіць не клікаць яе "Матушкай", таму што "за мірскім была". Але да гэтага часу менавіта з такім зваротам да яе прыходзяць тыя, што шукаюць савета і заступніцтва — Матушка Валянціна.

З ссылкі муж пасылаў лісты з просьбай хуткага адказу, часам слаў вершы. У 1933 году Валянціна Фёдараўна паслала мужу пасылку на 20 рублёў, захавалася старая запоўненая алоўкам квітанцыя. Сярод патаемных папер Валянціны Сулкоўскай многія гады захоўвалася напісаная спехам на шматку паперы запіска ад мужа, якая апынулася перадсмяротнай — "Пасылку атрымаў цалкам. Дзякую. Бывай. Ф. Сулкоўскі". Лісты свае да апошняга дня яна падпісвала "ўдава Фёдара Сулкоўскага".

А ў гэты час у краіне працягваліся арышты праваслаўнага духавенства. Сям'і святароў абкладаліся велізарным падаходным падаткам, за служэнне ў царкве іх пазбаўлялі харчовых картак, адбіралі дома. Дом адабралі і ў самой Валянціны. Валянціне Сулкоўскай мелася перажыць яшчэ Другую сусветную вайну, ганенні на царкву ў 50-60 гадах.

Место упокоения Святой Блаженной Валентины Минской
© Sputnik / Виктор Толочко
Месца пахавання Святой Блажэннай Валянціны Мінскай

І ўсё гэта яна сустрэне ў ложку — больш за трыццаць гадоў да самай смерці Валянціна Мінская заставалася ляжачай. У ложку Валянціна пляла з нітак тасёмцы, падобныя на ланцужкі, і раздавала іх тым, хто прыходзіў да яе па дапамогу, каб на гэтым ланцужку, атрыманым у падарунак ад блажэннай старыцы, чалавек насіў крыж, як бы ні ўзмацняліся ганенні на царкву.

Над дзвярным вушаком, успамінаюць людзі, вісеў маленькая абраз Ахтырскай Божай Маці. Дом Валянціны быў сціплым. Ад падарункаў, якія прыносілі ёй у падзяку за дапамогу, яна адмаўлялася.

Тыя, хто пабываў у Валянціны Мінскай пры жыцці, успамінаюць, як яна адказвала на ўгаворы пакаштаваць пачастункі — "Ешце вы, а нам, хворым, лягчэй ляжаць".

Аб блажэннай Валянціне захавалася шмат успамінаў. Архімандрыт Пётр Кучминский пісаў пра тое, як Валянціна Мінская давала яму адказы на незаданные пытанні:

"Часам прыязджаю, падасць Біблію: "На, пачытай". "Якога прарока пачытаць?" — спытаю. Матушка адказвае: "Бог пакажа". Адчыняю, пачынаю чытаць, што адкрылася, на гэтай жа старонцы атрымліваю жаданы адказ, па што я прыйшоў спытаць. <…> У сэрцы маім было такое перакананне, што перад ёй Нябёсы адкрытыя і аб усім вядома", — пісаў архімандрыт.

Распавядаюць, што Валянціна бачыла чалавека наскрозь. Калі да яе па дапамогу прыйшла жанчына, якая пакутвала ад бясплоддзя, старыца сказала — "Што ж ты адзінае дзіця — і таго ваўкам аддала". Жанчына пасля прызналася, што зрабіла аборт, а напярэдадні ўбачыла сон, у якім бегла ад ваўкоў з дзіцем на руках і кінула зграі немаўля.

Кажуць, без суцяшэння Валянціна нікога не пакідала. А вось тым, хто прыходзіў за нейкай "магічнай дапамогай", яна адмаўляла. У падзяку сабе патрабавала толькі веры ў Бога.

Святар у грамадзянскім

Хавалі Валянціну Сулкоўскую ў прысутнасці уладаў. А вось святару быць на пахаванні забаранілі, так што ён прысутнічаў утоена ў свецкім адзенні.

Ужо пасля да магілкі з простым металічным крыжам пацягнуліся людзі. Зараз на магілу Валянціны Мінскай прыходзяць не толькі беларусы. Прыязджаюць і расіяне, і ўкраінцы, а часам нават госці з Амерыкі.

"У летні перыяд прыходзіць больш людзей, зімой — менш. Па нядзелях тыя, хто пачытае Валянціну Мінскую, прыязджаюць на малебен. У красавіку ў дзень нараджэння матушкі мы ішлі хрэсным ходам ад царквы ў Станькава да месца спачынку блажэннай", — распавёў айцец Аляксандр.

Вернікі прыходзяць да Валянціны Мінскай з просьбай аб хадайніцтве перад Богам, а вяртаюцца з удзячнасцю — з кветкамі. А перш Валянціна раздавала папяровыя кветачкі тым, хто прыходзіў да яе. Рабіла іх з каляровай паперы, калі не было "папяроснай", скручвала з простых сшыткавых лісточкаў і аддавала з малітоўным пажаданнем сваім гасцям.

Хтосьці распавядае, што несці з сабой на магілку Валянціны Мінскай трэба няцотную колькасць кветак — як да жывой, але святар айцец Аляксандр перасцерагае столькі ўвагі надаваць рытуалу.

"Валянцінушка любіла кветкі, вось да яе з кветкамі і ідуць. Трэба думаць аб тым, да каго ты едзеш і навошта ты едзеш. А колькі кветак — гэта ўжо ад паганства", — патлумачыў айцец Аляксандр.

33
Тэги:
БПЦ, Валянціна Мінская, Беларусь
Нараджэнне Хрыстова

Калядны пост: да пуцяводнай Каляднай зоркі засталося 40 дзён

171
(абноўлена 16:51 27.11.2020)
Народная прыкмета - не шкадуйце грошай на падарункі родным, блізкім і знаёмым падчас Каляднага посту.

МІНСК, 28 ліс — Sputnik. Праваслаўныя вернікі 28 лістапада ўступяць у Калядны пост або Піліпаўку, які доўжыцца роўна 40 дзён і завершыцца 6 студзеня наступнага года.

У народзе гэты пост называюць Піліпаўка, таму што ён наступае заўсёды 28 лістапада, адразу ж пасля дня шанавання апостала Піліпа. 27 лістапада вернікі маліліся апосталу пры розных хваробах, але асабліва пры хваробах вачэй, а таксама ў смутку.

Пост перад Калядамі — гэта апошні шматдзённы пост у годзе. У іерархіі праваслаўных святаў Божае Нараджэнне займае другое месца пасля Вялікадня, яму папярэднічае 40-дзённы пост.

Там нагадалі, што праваслаўная царква выконвае 4 шматдзённыя пасты — Калядны, Вялікі перад Вялікаднем, Пятроў пост пасля Тройцы і Успенскі пост у жніўні. Акрамя гэтага ёсць у годзе тры аднадзённых. Таксама праваслаўныя павінны пасціцца ў сераду і пятніцу. У выніку — больш за 280 посных дзён у годзе.

Рыба дазваляецца

Па словах святароў, пост Каляднай Чатырохдзесятніцы не такі строгі, як пост перад Вялікаднём і ў суботу і ў нядзелю, аж да 2 студзеня можна есці рыбу.

Таксама можна есці рыбу ў вялікія святы — Увядзенне ў храм Прасвятой Багародзіцы (4 снежня), на Мікалая (19 снежня) на апосталаў Мацвея (29 лістапада) і Андрэя Першазванага (13 снежня), Аляксандра Неўскага (6 снежня).

Распавядаючы пра патрабаванні паста ў дачыненні да ежы, святары падкрэслілі, што "важней пасціцца не проста цялесна, але духоўна. У сувязі з гэтым святары нагадалі словы старцаў: "Ешце ўсё, адзін аднаго не ешце".

Для маленькіх дзетак, пажылых і хворых людзей, а таксама жанчын, якія чакаюць нараджэння дзяцей і якія кормяць, пост, як правіла, не такі строгі, як для астатніх вернікаў.

Святары нагадалі, што пяць узроўняў строгасці посту — ёсць поўнае ўстрыманне ад ежы; сухаядзенне; гарачая ежа без алею; гарачая ежа з маслам (раслінным); ужыванне рыбы.

Святы падчас паста

На час каляднага посту прыпадае сустрэча Новага года. Па словах святароў, у апошні дзень адыходзячага года ў праваслаўных храмах служаць Навагодні малебен. У апошні час у многіх прыходах з'явілася традыцыя служыць у навагоднюю ноч літургію — што дазваляе правесці свецкае свята радасна.

У другі дзень новага года 2 студзеня заўсёды адзначаецца прадсвята Божага Нараджэння і на наступны дзень пачынаецца больш строгі пост — у суботу і нядзелю нельга есці рыбу.

На 6 студзеня прыходзіцца Калядная Куцця. На небе з'яўляецца Віфлеемская зорка — самая першая і яркая ў гэтую ноч. У храмах чытаюцца Царскія гадзіны, сказалі святары. Яны нагадалі, што служба Царскія гадзіны чытаецца тры разы на год — перад Калядамі, у Вялікую Пятніцу перад Вялікаднём і напярэдадні Святога Богаяўлення.

Акрамя гэтага, напярэдадні Нараджэння Хрыстова, якое заўсёды адзначаецца 7 студзеня па новым стылі, у праваслаўных храмах здзяйсняецца Усяночнае трыванне, якое паступова пераходзіць у раннюю літургію.

Народныя традыцыі і табу Пiлiпаўкi

Распавядаючы пра народныя традыцыя і павер'і на Піліпаўку, этнографы адзначылі: з-за таго, што светлавы дзень быў самым кароткім у годзе, людзі казалі: "На Пiлiпауку дзень да паўдня".

Лічылася, што па вечарах гаспадыня не павінна месці падлогу ў хаце.

У народзе заўважылі, калі на працягу Піліпаўкі хадзіць на кірмаш і рабіць шмат пакупак, то наступны год будзе багатым і шчаслівым, распавялі суразмоўцы Sputnik. Таксама нельга было шкадаваць грошай на падарункі сваім родным, блізкім і сябрам.

Калі ў першы тыдзень паста стаяць маразы, можна чакаць добры ўраджай хлеба.

171
Тэги:
рождественский пост, пост, БПЦ, Беларусь
Тэмы:
Калядны пост: каталікі і праваслаўныя рыхтуюцца да Нараджэння Хрыстова
По теме
Беларускія Каляды
Прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін

Пуцін падтрымаў ідэю аб міжнародным законе аб абароне пачуццяў вернікаў

17
Міжрэлігійныя канфлікты могуць тлець гадамі і трэба зрабіць усё, каб пазбегнуць такога ў Расіі, заявіў прэзідэнт РФ.

МІНСК, 4 ліс - Sputnik. Прэзідэнт РФ Уладзімір Пуцін падтрымаў ідэю прыняць закон аб забароне абразы пачуццяў вернікаў на ўзроўні членаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый.

У Дзень народнага адзінства прэзідэнт па відэасувязі пагутарыў з прадстаўнікамі рэлігійных канфесій. У ходзе размовы старшыня каардынацыйнага цэнтра мусульман Паўночнага Каўказа муфтый Ісмаіл Бердзіеў выступіў з ідэяй прапанаваць у Савеце Бяспекі ААН прыняць закон аб абразе пачуццяў вернікаў, які ўжо быў прыняты ў Расіі.

Уладзімір Пуцін ухваліў гэтую ідэю.

"Як вы разумееце, на міжнародных пляцоўках далёка не заўсёды нашы ініцыятывы праходзяць, хоць некаторыя выклікаюць досыць вялікую пазітыўную рэакцыю - у дадзеным выпадку з боку членаў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый. Трэба прадумаць гэта", - сказаў Пуцін. Ён падкрэсліў, гэта сапраўды добрая прапанова і сказаў, што абавязкова дасць МЗСу адпаведнае даручэнне.

Аб рэлігійных канфліктах

Міжнацыянальную сітуацыю ў шэрагу краін прэзідэнт РФ ацаніў як складаную, дадаўшы пры гэтым, што міжрэлігійныя канфлікты могуць тлець гадамі.

Ён падкрэсліў, што для Расіі мірнае суіснаванне людзей рознай рэлігійнай і нацыянальнай прыналежнасці - аснова асноў, гэтай сферы варта надаваць пастаянную ўвагу і ўсе органы ўлады, і грамадзянская супольнасць, і СМІ. Працу тут трэба весці тонкую, змястоўную і карпатлівую - і ў Расіі імкнуцца дзейнічаць менавіта так, выяўляючы максімальную далікатнасць.

"Бачым, да чаго прыводзяць дзеянні рознага роду правакатараў, тых, хто, прыкрываючыся свабодай слова, абражае пачуцці вернікаў, і тых, хто выкарыстоўвае гэта як нагоду, каб апраўдаць гвалт і нецярпімасць", - звярнуў увагу Пуцін.

Ён адзначыў, што падобныя сцэнары прыводзяць да таго, што канфлікты ў грамадстве нарастаюць падобна снежнаму кому - і могуць "тлець гадамі і дзесяцігоддзямі". Расійскі лідар падкрэсліў, што неабходна зрабіць усё для таго, каб пазбегнуць падобнага ў Расіі.

17
Тэги:
Расія, Уладзімір Пуцін
Месенджар Telegram, архіўнае фота

"Шэраг краін не саромеюцца": адміністрацыя прэзідэнта - за кантроль месенджараў

4
(абноўлена 15:22 03.12.2020)
Беларусы актыўна ўключаюцца ў інтэрнэт-супольнасці, вынікае з маніторынгу інфармацыйнай прасторы.

МІНСК, 3 сне - Sputnik. У Беларусі патрэбныя новыя рашэнні, якія б рэгламентавалі працу з кантэнтам ў сацсетках і месенджарах - у тым ліку на заканадаўчым узроўні, лічыць намеснік кіраўніка адміністрацыі прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі Андрэй Кунцэвіч.

Прымаць гэтыя рашэнні неабходна, на яго думку, у тым ліку на заканадаўчым узроўні.

Кунцэвіч адзначыў, што для многіх гэтыя крыніцы інфармацыі замяняюць традыцыйныя.

"Шэраг краін не саромеюцца ісці такім шляхам. Я мяркую, што іх вопыт можа быць карысны і ў нашых рэаліях", - кажа Кунцэвіч, яго цытуе БелТА.

Ён адзначыў, што зыходзячы з маніторынгу інфармпрасторы, беларусы актыўна ўключаюцца ў інтэрнэт-супольнасці, у тым ліку тыя, праз якія каардынуецца пратэстны рух.

"Больш за тысячу Telegram-каналаў створаны спецыяльна для каардынацыі пратэстнага руху на ўзроўні дваравых і раённых тэрыторый, а таксама буйных прадпрыемстваў. У разрэзе раёнаў Мінска ўцягнутасць вар'іруецца ад 6 да 15% усяго насельніцтва адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак сталіцы", - заявіў Кунцэвіч.

Ён адзначыў, што ў дзень такімі супольнасцямі генеруецца ад 50 да 100 тысяч паведамленняў і выказаў меркаванне, што пакідаць па-за ўвагай гэтыя "вялікія лічбы" адміністрацыя не можа.

Кунцэвіч лічыць, што ўлада павінна знайсці адказы на пытанні, што супрацьпаставіць гэтаму кантэнту.

4
Тэги:
Адміністрацыя прэзідэнта Беларусі