Жанчына ў царкве, архіўнае фота

У лес ні нагой і ніякіх новых праектаў: народныя прыкметы на Узвіжанне

446
(абноўлена 11:01 25.09.2019)
Нашы продкі лічылі, што 27 верасня змеі сыходзяць у зімовую спячку і звязвалі з гэтым забарону на наведванне лясоў.

Сёння праваслаўныя святкуюць Узвіжанне — адно з двунадзесятых святаў, усталяваных ў гонар здабыцця святой роўнаапостальнай царыцай Аленай у Іерусаліме Крыжа, на якім быў укрыжаваны Ісус Хрыстос.

У гэты дзень у храмах пакланяюцца Святому і Жыватворнаму Крыжу, на якім Збавіцель перанёс найвялікшыя пакуты дзеля выратавання людзей.

Гісторыя свята

Пасля распяцця Ісуса Хрыста, каб яго вучні і паслядоўнікі не маглі пакланіцца мясцінам, звязаным з яго імем, рымскі імператар Адрыян загадаў засыпаць зямлёй Галгофу і Труну Госпада, а на ўзгорку паставіць паганскае капішча. Сітуацыя змянілася пры імператары Канстанціне Вялікім, які першым з рымскіх імператараў спыніў ганенні на хрысціян.

Храм Гроба Господня в Иерусалиме
© Sputnik / Виталий Белоусов
Храм Труны Гасподняй у Іерусаліме

Канстанцін накіраваў у Іерусалім сваю маці, царыцу Алену. Вяртаючыся ў Канстантынопаль, яна ўзяла з сабой частку Крыжа і цвікі. Імператар Канстанцін загадаў узвесці ў Іерусаліме на Галгофе храм у гонар Уваскрасення Хрыстовага, у якім бы захоўвалася Труна Госпада. Храм быў асвячоны 13 верасня 335 года. На наступны дзень, 14 верасня, устаноўлена было святкаваць Узвіжанне Святога і Жыватворнага Крыжа.

Пост на Узвіжанне

Святкаваць Узвіжанне пачынаюць 27 верасня (13 верасня па старым стылі), а завяршаюць 5 лістапада (21 верасня па старым стылі). У гэтыя дні вернікі прытрымліваюцца паста — не дазваляецца есці малочныя прадукты, яйкі і рыбу.

Народныя прыкметы і традыцыі

Згодна з прыкметамі нашых продкаў, 27 верасня забаранялася хадзіць па лясах, таму што змеі і іншыя рэптыліі ў гэты час "сыходзяць у ішную краіну".

У народзе нават існавала павер'е, што той, хто парушыць забарону, падвергнецца небяспецы, бо стане сведкам святога дзейства. За гэта духі маглі нават забраць на той свет.

Таксама ў народзе лічылася, што ў гэты дзень нельга падпісваць дамовы, заключаць здзелкі і прасіць хоць пра нешта ў начальства.

27 верасня ўвогуле лічылася неспрыяльным днём для новых спраў, у тым ліку, для жаніцьбы.

446
Тэги:
Рэлігійныя святы, Беларусь
По теме
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў
Самы пажылы ксёндз Беларусі памёр на 95-м годзе жыцця

Самы пажылы ксёндз Беларусі памёр на 95-м годзе жыцця

9
(абноўлена 11:57 29.06.2020)
Больш за 30 гадоў ксёндз-прэлат служыў у Гродне, яго пахаваюць каля касцёла бязгрэшнага зачацця Дзевы Марыі.

МІНСК, 29 чэр - Sputnik. Самы пажылы каталіцкі святар Беларусі, ксёндз-пралат Юзаф Трубовіч, памёр у Гродне, пра гэта паведаміла Гарадзенская каталіцкая дыяцэзія.

"На 95-м годзе жыцця адышоў у вечнасць ксёндз-прэлат Юзаф Трубовіч, які быў самым пажылым каталіцкія святары ў Беларусі", - паведамілі Sputnik ў панядзелак у епархіі.

Па словах святароў, жалобныя службы каля труны з целам памерлага святара пройдуць 29 і 30 чэрвеня ў касцёле бязгрэшнага зачацця Дзевы Марыі ў Гродне. Пахаваны ксёндз-прэлат будзе каля касцёла.

Ксёндз Трубовіч нарадзіўся на Віцебшчыне ў 1926 годзе, скончыў духоўную семінарыю ў Рызе, пасля пасвячэння ў сан святара ў 1956 годзе служыў у касцёле ў Латвіі амаль 20 гадоў, потым прыехаў у Беларусь.Больш за 10 гадоў нёс службу ў францысканскім касцёле ў Гродне, а з 1999 года і да самага скону служыў у парафіі бязгрэшнага зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі ў абласным цэнтры.

9
Тэги:
Гродна, Смерць публічных людзей
Прыхаджане Свята-Петрапаўлаўскага сабора

Пятроў пост пачынаецца ў праваслаўных

53
(абноўлена 09:42 15.06.2020)
Гісторыя ўзнікнення, традыцыі і правілы, народныя прыкметы - усё, што трэба ведаць пра Пятроў пост у даведцы Sputnik.

Праз сем дзён пасля свята Тройцы (якая выпала ў 2020-м на 7 чэрвеня) пачынаецца Пятроў пост, у памяць пра двух апосталаў Пятра і Паўла, якія ўваходзілі ў лік вучняў Ісуса Хрыста. У 2020 годзе Пятроў пост пачынаецца 15 чэрвеня. Sputnik распавядае чытачам пра традыцыі, забароны і гісторыю гэтага паста - аднаго з чатырох, якія Царква заклікае выконваць штогод.

Хто такія апосталы

Падчас Пятрова паста праваслаўныя вернікі ўспамінаюць пра апосталаў - выбітных прапаведнікаў, якія змаглі разнесці хрысціянства далёка па ўсім свеце і далучыць да веры мільёны людзей. Першыя апосталы і ёсць "першавярхоўныя", гэта значыць першыя з вярхоўных.

Як вучаць у Касцёле, святыя апосталы Пётр і Павел у адзін дзень - 12 ліпеня (29 чэрвеня па старым стылі) - прынялі святое пакутніцтва: Пётр быў укрыжаваны, а Павел - абезгалоўлены. Гэтыя падзеі пазначаны нават у самых старажытных календарах.

У дзень памяці апосталаў прынята ўспамінаць іх добрыя справы і маліцца за іх - бо менавіта з Пятра і Паўла, па сутнасці, і пачалася ўся Царква, а з ёй - і масавае распаўсюджванне хрысціянскага вучэння.

Гісторыя Пятрова паста

Пятроў пост - адзін з першых, усталяваных Праваслаўнай царквой.

Паўсюдна ён быў устаноўлены пасля ўзвіжання храмаў у гонар святых апосталаў Пятра і Паўла ў Рыме і Канстанцінопалі - зрабіў гэта каля 324 года імператар Канстанцін Вялікі. Асвяцілі гэтыя вялікія будынкі 12 ліпеня - у дзень памяці Пятра і Паўла, а з таго часу сярод вернікаў прынята рыхтавацца да гэтага вялікага свята постам і малітвай.

Пятроў пост з тых часоў выконваюць многія праваслаўныя вернікі - гэты летні пост дапамагае вызваліць і ачысціць не толькі плоць, ​​але і дух. Важна і тое, што завяршаўся пост да пачатку работ у палях і збору ўраджаю - гэта значыць ніяк не перашкаджаў нашым продкам працаваць на ўгоддзях.

Гэты летні пост раней называлі постам Пяцідзесятніцы, таксама ён насіў назвы Апостальскага і Петрапаўлаўскага: па імёнах абодвух апосталаў, у гонар якіх праводзіцца, аднак паступова яго назва была скарочана да Пятрова паста. З тых часоў так і павялося, і нават у штодзённай гаворцы вернікаў часцей за ўсё пачуць менавіта гэту назву паста.

Калі праходзіць Пятроў пост і колькі доўжыцца

Так павялося, што Пятроў пост - адзін з самых кароткіх і менш строгіх. Як вучыць вернікаў Царква, Пятроў пост пачынаецца з панядзелка тыдня усіх Святых, дата якога залежыць ад святкавання Вялікадня і наступнага рухомага свята - Дня Святой Тройцы.

Пятроў пост заканчваецца 12 ліпеня - у дзень памяці апосталаў Пятра і Паўла. У залежнасці ад святкавання Вялікадня Пятроў пост можа доўжыцца ад 8 да 42 дзён.

Чаго нельга есці ў Пятроў пост

Пятроўскі пост лічыцца адным з самых нястрогіх у годзе. Але ў гэтыя дні ўсё роўна вернікам забараняюць есці пэўны спіс прадуктаў:

  • мяса
  • мясныя прадукты
  • малочныя прадукты
  • яйкі

Што можна есці падчас Пятрова паста

Вернікам па панядзелках у дні Пятрова паста дазволена гарачая ежа без алею.

У аўторак, чацвер, суботу і нядзелю праваслаўныя вернікі могуць ўжываць у ежу рыбу, грыбы, крупы з раслінным алеем. У суботу і нядзелю на Пятроў пост таксама дазволена віно.

У сераду і пятніцу рэкамендавана сухаядзенне адзін раз у дзень пасля дзевятай гадзіны паводле сутачнага богаслужбовага круга.

Рэкамендуем вам звярнуць увагу на тое, што сухаядзенне вернікам прадпісваецца па серадах і пятніцах, якія ў праваслаўі лічацца самымі строгімі днямі з-за падзей зямнога жыцця Хрыста.

Што прыгатаваць на Пятроў пост

Згодна з традыцыямі, крупы, гародніна і рыбу на Пятроў пост неабходна рыхтаваць без дадання яек, малочных прадуктаў ці сметанковага масла - яго ў крайнім выпадку можна замяніць раслінным алеем: сланечнікавым або аліўкавым.

Таксама лічыцца, што пры падрыхтоўцы посных страў можна выкарыстоўваць свежыя гародніну, зеляніну, грыбы, ягады і садавіну. Улетку можна разнастаіць стол супамі - напрыклад, халадніком і ахаладжальнымі напоямі.

Пятроў пост: прыкметы

Сэнс Пятрова паста - падрыхтоўка да свята ў гонар святых пакутнікаў Пятра і Паўла. Святары заўсёды падкрэсліваюць, што нельга расцэньваць пост як простае выкананне дыеты, а куды важней прытрымлівацца духоўнага паста.

Святары рэкамендуюць у дні Пятрова паста ўзмацняць малітву чытаннем Псалтыры і Бібліі. Варта абавязкова паспавядацца і прычасціцца падчас паста. Вітаюцца паломніцкія паездкі да святых месцаў.

Як і ў іншых пастах, галоўнае - спакой і захаванне ўсіх канонаў царквы.

53
Тэги:
Пятроў пост

Брэсцкі канструктывізм: экскурсія для знатакоў стылю

0
(абноўлена 09:43 10.07.2020)
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
  • Будынак гісторыка-культурнага значэння
  • На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага
Неабыякавыя берасцейцы стварылі праект папулярызацыі гарадской забудовы ў стылі канструктывізму. Для знатакоў міжваеннай архітэктуры яны падрыхтавалі анлайн карту, а гараджане могуць паўдзельнічаць у выратаванні помнікаў.

"Брэсцкі канструктывізм" - так у горадзе над Бугам называюць архітэктуру, пабудаваную тут у 1920-30-х гадах. Спецыялісты адносяць яе да агульнаеўрапейскага стылю мадэрнізму, які ў свой час адмовіўся ад старых традыцый.

Гэты стыль ўключае ў сябе функцыяналізм, канструктывізм, манументалізм і іншыя стылістычныя напрамкі. У Брэсце яго можна пазнаць па некалькіх характэрных рысах. Гэта выкарыстанне простых кубічных формаў, пераменная вышыня будынкаў, стужачныя вокны і плоскія дахі.

У канструктывісцкім духу берасцейцы будавалі не толькі жылыя дамы. Храмы, адміністрацыйныя будынкі, турма, установы аховы здароўя і адукацыі - новы стыль удала ўпісаўся ў гарадскую тканіну. Да прыкладу, амаль увесь паўднёва-заходні бок галоўнай гарадской плошчы - запар помнікі эпохі 1920-30-х.

Одна из волонтеров проекта Марина Завражная
© Sputnik Артем Кирьянов
Адна з валанцёраў праекта Марына Заўражная распавядае, што да нядаўніх часоў валанцёры знаёмілі берасцейцаў з канструктывізмам на "Мадэрнісцкіх шпацырах". Пакуль экскурсіі вырашылі адкласці з-за эпідэміялагічнага становішча.

Сёння ў Брэсце налічваецца больш за два дзясяткі будынкаў у гэтым стылі. Знайсці іх і пазнаёміцца з гісторыяй славутасцяў можна на анлайн карце праекта. Таксама валанцёры распрацавалі алгарытмы выратавання помнікаў архітэктуры ў выпадку пагрозы іх захаванасці.

0
  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Мабыць, самы незвычайны прыклад брэсцкага канструктывізму - кірха на сучаснай вуліцы Карла Маркса. Яе пабудавалі ў 1938 годзе для евангелісцка-аўгсбургскай абшчыны горада з 198 вернікаў. У савецкі час тут працаваў кінатэатр "Змена", а цяпер будынак займае рэкламнае агенцтва.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Адзін з найбуйнейшых помнікаў канструктывізму - будынак былой швейнай фабрыкі "Надзея". Будаваўся ён як дом Яніны Урбановіч. Берасцейцы кажуць, па форме дом чымсьці нагадвае знакаміты хмарачос- "прас" у Нью-Ёрку. Пасля рамонту тут з'явіліся офісы ў стылі лофт.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    На паўднёва-заходнім баку плошчы Леніна ў стылі канструктывізму пабудаваны не толькі будынак цяперашняга аблвыканкама. Упраўленне КДБ, адміністрацыя Ленінскага раёна, бальніца хуткай дапамогі - цэлая вуліца стала вялікім помнікам стылю.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik из личного архива Юрия Рубашевского

    У стылі канструктывізму планавалі перабудаваць і галоўны каталіцкі храм Брэста. Але з-за вайны планам было не наканавана спраўдзіцца. Так што Крыжаўзвіжанскі касцёл застаўся ў ранейшых формах позняга класіцызму.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Традыцыі "брэсцкага канструктывізму" жывыя і сёння: архітэктары выкарыстоўваюць традыцыйныя мясцовыя формы пры ўзвядзенні новых будынкаў у цэнтры горада.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Усе помнікі архітэктуры брэсцкага канструктывізму і іх гісторыя сабраныя на адной анлайн карце.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Марта Мартынюк

    На жаль, гэты "цацачны" асабняк 1937 года ў рэдкім стылі стрымлайн мадэрна выратаваць не ўдалося. Будынак павольна руйнаваўся з-за будаўніцтва па суседстве тэатра лялек. Помнік архітэктуры састарэў, яго пазбавілі статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці і знеслі год таму.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    У гэтым доме з характэрным для канструктывізму стужачным шкленнем сёння працуе знакаміты брэсцкі майстар Мікалай Кузьміч.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    "За польскім часам" берасцейцы атрымалі нават спартыўны манеж у стылі канструктывізму. У ынаш час ён застаецца дзеючым, а час ад часу тут адбываліся гарадскія выставы-кірмашы.

  • Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Валанцёры распавядаюць аб брэсцкім канструктывізме з дапамогай налепак у кавярнях горада.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Эпоха брэсцкага канструктывізму памятае і прысуд Веры Харужай. У гэтым будынку ў 1927 году падпольшчыцу асудзілі на шэсць гадоў катаргі.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Турысты могуць пазнаёміцца з архітэктурай мадэрна і па выдадзенай праектам брашуры. Усе помнікі міжваеннай эпохі сабраны ў адным выданні - па ім лёгка арыентавацца падчас прагулкі па горадзе.

  • Будынак у стылі канструктывізму ў Брэсце
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Дом у стылі канструктывізму пабудаваў для сябе і галоўны прадстаўнік брэсцкай школы мадэрна Юзэф Бараньскі. Архітэктар меў асабістую гербавую пячатку і валодаў правам праектаваць будынкі любой складанасці. Яму належаць шматлікія знакавыя для горада збудаванні: філармонія, корпус чыгуначнага каледжа і касцёл на Граеўцы ў форме паравоза.

  • Будынак гісторыка-культурнага значэння
    © Sputnik Артем Кирьянов

    Амаль усе помнікі гэтай эпохі ў Брэсце ўключаныя ў спіс гісторыка-культурнай спадчыны. На выпадак пагрозы захаванасці будынкаў валанцёры падрыхтавалі тры алгарытмы дзеянняў, якія дапамогуць выратаваць помнікі архітэктуры.

  • На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага
    © Sputnik Артем Кирьянов

    На адну з экскурсій па мадэрнісцкім Брэсце запрасілі Міхала Пшчулкоўскага - буйнога польскага спецыяліста па архітэктуры канструктывізму. Натхніўшыся тэмай, адна з валанцёраў праекта напісала ўласную навуковую працу аб брэсцкім мадэрне.

Тэги:
спадчына, архітэктура, Брэст