Крыж на старых могілках

Радаўніца: хто першы прыйдзе на могілкі, атрымае благаславенне

111
(абноўлена 10:08 21.04.2020)
Аўторак на Фаміным тыдні з'яўляецца асаблівым у гадавым крузе памінальных дзён, з якім звязаныя шматлікія табу і прадпісанні.

У народнай традыцыі беларусаў існуе стагоддзямі сфармаваны цыкл пахавальна-памінальных абрадаў. Усяго ў народным рэлігійным календары існуе як мінімум 15 памінальных дзён у годзе. Традыцыйным памінальным днём у славян таксама з'яўляецца любая суботу года.

"Радаўніца па сваёй семантыцы і эмацыянальнай афарбоўцы адрозніваецца ад іншых гадавых памінальных дзён. Ужо з самой назвы гэтага дня можна зрабіць такую выснову. Гэты дзень напоўнены не толькі смуткам, але і ціхай радасцю аб тым, што душы памерлых продкаў ачысціліся і трапілі на нябёсы", — распавялі Sputnik культуролагі.

Па іх словах, эмацыйная афарбаванасць і абрадавасць гэтага свята асаблівая яшчэ з-за таго, што ён заўсёды прыпадае на другі тыдзень пасля Вялікадня, заўсёды адзначаецца ў аўторак. "Велікодны перыяд напоўнены радасцю абнаўлення, нават у храмах з Вялікадня да Сёмухі не кладуць зямных паклонаў", — сказалі суразмоўцы агенцтва.

Фамін тыдзень

Другі тыдзень пасля Вялікадня называецца Фаміным, панядзелак — Жывой Радаўніцай, аўторак — Мёртвай Радаўніцай, распавялі культуролагі. Па іх словах, у панядзелак дазвалялася працаваць у агародзе і садзе, а таксама прыбіраць на могілках.

"Святая Радаўніца садоўніца, сады саджае", — казалі ў народзе пра гэты дзень.

Таксама ў панядзелак гаспадыні рыхтавалі святочны абед для заўтрашняга дня. Бо ў народзе лічыцца: хто першым прыйдзе на Радаўніцу на могілкі, прынясе пачастунак продкам, той атрымае ад іх асаблівую падзяку і заступніцтва, распавялі культуролагі.

Радуница на Северном кладбище Минска
© Sputnik / Виктор Толочко
Радаўніца на паўночных могілках у Мінску

Аўторак на Фаміным тыдні — адзін з галоўных дзён у абрадавым памінальным цыкле хрысціянаў.

Асаблівасці Радаўніцы адлюстраваны ў прыказцы "На Радаўницу з раніцы аруць, у абед плачуць, а ўвечары скачуць".

Раніцай сям'я рабіла свае звычайныя справы, бліжэй да абеду ішла ў храмы, пасля чаго на могілках, дзе паміналі продкаў.

Народныя табу

З-за сакральнасці дня ў народзе існуе вялікая колькасць прадпісанняў, табу, звязаных з наведваннем могілак. Напрыклад, на могілкі не рэкамендавалася хадзіць цяжарным жанчынам, нават на Радаўніцу.

У народзе лічылася абавязковым правілам — выйшаўшы з могілак, памыць рукі.

Таксама беларусы верылі, што на памінальны бацькоўскі дзень можна ўбачыць "прарочы сон ад бацькоў" — трэба было прыйсці да магіл продкаў, пакланіцца тры разы і папрасіць аб прарочым сне.

Яшчэ адным строгім правілам, звязаным з пахавальна-абрадавым цыклам, з'яўляецца ўстаноўка помніка на магіле — яго нельга было ўсталёўваць да года з дня смерці чалавека. Белы вянок клалі на крыж, дзе была пахавана дзяўчына, белы фартух павязвалі на крыж на магіле жанчыны, а белы ручнік — на крыж, усталяваны на магіле мужчыны.

Царква пра Радаўніцу

У храмах на Радаўніцу служаць памінальную літургію і паніхіду, падчас якіх памінаюцца ўсе нябожчыкі праваслаўныя. Асаблівасцю гэтай службы з'яўляецца тое, што да звычайных памінальных малітваў дадаюцца і велікодныя спевы.

Старики идут на кладбище в отселенной деревне Дроньки Хойникского района.
© Sputnik Виктор Толочко
Старыя ідуць на могілкі ў адселенай вёсцы Дронькі Хойніцкага раёна

У Беларусі Радаўніца адзначаецца як дзяржаўнае свята. Як правіла, у гэты дзень больш за 1,3 мільёна чалавек наведваюць могілкі па ўсёй краіне, з якіх больш за 50 тысяч наведваюць магілы родных і блізкіх у чарнобыльскай зоне адчужэння.

111
Тэги:
Праваслаўе, Радаўніца, Беларусь
Праваслаўныя святкуюць сёння Ушэсце Гасподняе

Праваслаўныя святкуюць сёння Ушэсце Гасподняе

72
(абноўлена 09:09 28.05.2020)
Адзін з 12 важных царкоўных святаў - Ушэсце Гасподняе адзначаюць праз 40 дзён пасля Вялікадня. У 2020 годзе свята выпадае на 28 мая.

У гэты дзень праваслаўны свет ушаноўвае евангельскія падзеі, звязаныя з апошнімі днямі знаходжання Хрыста Збавіцеля на людской зямлі. Лічыцца, што ў гэты час Ісус завяршаў свае зямныя справы і рыхтаваўся ўзнесціся да свайго Айца.

Ушэсце

Евангелле абвяшчае: на 40-ы дзень пасля Уваскрэсення Хрыстос сабраў апосталаў у Ерусаліме і правёў іх да Аліўнай гары. Там Ісус загадаў ім не разыходзіцца і абяцаў, што праз пару дзён апосталы будуць ахрышчаны Духам Святым, пасля чаго ўзнёсся на неба.

Як толькі Хрыстос схаваўся з вачэй апосталаў, з'явіліся два анёлы. Яны прадраклі вучням, што Гасподзь вернецца на зямлю ў тым жа выглядзе, у якім пакінуў яе. Пакланіўшыся Хрысту, апосталы вярнуліся на святую зямлю Іерусаліма.

Там вучні Ісуса расказалі простым жыхарам пра ўбачанае, і людзі зразумелі, што смерць - толькі пачатак, пераход душы ў іншы свет, дзе кожнага сустрэне Гасподзь і вызваліць ад зямных грахоў і пакут чалавечых. На небе кожная душа здабудзе супакой і сапраўдны дом.

Вялікае свята заключае ў сабе думка пра тое, што праз Ушэсце чалавечая душа ўзводзіцца да бясконцага жыцця. Менавіта таму, па вучэнні праваслаўнай царквы, служэнне Сына Госпада на зямлі завяршылася яго ўнебаўшэсцем.

Традыцыі Ушэсця

У гэты дзень праваслаўныя пякуць пірагі з зялёным лукам і даўгаваты хлеб "лесвічкай". Сваю назву выпечка атрымала дзякуючы форме: хлеб робяць з сямю палосамі-прыступкамі. Святочную выпечку прынята асвячаць у храмах. Таксама ў гэты дзень на стол ставяць смажаную яечню, вараныя яйкі і бліны.

У гэтае свята прынята ўспамінаць нябожчыкаў. Праваслаўныя вераць, што ў перыяд з Вялікадня да Ушэсця браму раю і пекла адкрываюцца, а межы сціраюцца. Мукі грэшнікаў спыняюцца і яны весяляцца разам з праведнымі душамі.

У гэты час людзі імкнуцца ставіцца да жабракоў з вялікім спачуваннем і разуменнем. Паводле легенды, падчас свята мы можам убачыць Ісуса ў адным з беднякоў.

Таксама гэты час лічаць "росквітам прыроды": нага Ісуса ступае на зямлю, прырода ажывае, трава зелянее, а расліны расцвітаюць.

Прыкметы Ушэсця

Здаўна лічылася, што ўсе просьбы і малітвы Усявышняму, вымаўленыя ў гэты час, маюць больш шанцаў спраўдзіцца. Але нельга прасіць пра багацце або матэрыяльныя выгоды.

У гэты час надвор'е становіцца больш пастаяннае - будуць сонечныя і ясныя дні.

Калі на Ушэсце ідзе дождж - ураджай будзе сціплым. У той жа час працяглы дождж даваў надзею на тое, што непагадзь і беды сыдуць. Калі ж дзень пагодлівы, людзі купаюцца ў вадаёмах: лічыцца, што гэта абараняе ад любых хвароб.

Асаблівай у гэты дзень лічыцца песня салаўя: яго пошчакі гучаць званчэй і абвяшчаюць аб Унебаўшэсці Гасподнім. Дзень перад святам называюць Салаўіным.

На Ушэсце жанчыны і дзяўчаты збіралі ранішнюю расу, мыліся і пілі яе: лічылася, што гэта падоўжыць прыгажосць і ўмацуе здароўе.

Таксама існуе павер'е, што ў гэтае свята трэба забыць пра ўборку, гатаванне і ўсякую працу. Свята варта адзначаць у коле самых родных і блізкіх.

72
Тэги:
Узнясенне Гасподняе (Ушэсце, Унебаўшэсце Пана)
Фрэска на калоне з абліччам Ісуса Хрыста. Царква Раства Хрыстова ў Віфліеме

Храм Раства Хрыстова ў Віфліеме адкрылі для вернікаў

10
(абноўлена 08:48 27.05.2020)
У аўторак вернікаў пачалі пускаць і ў Храм Гроба Гасподняга ў Ерусаліме, аднак з некаторымі абмежаваннямі.

МІНСК, 27 мая - Sputnik. Храм Нараджэння Хрыстова, які знаходзіцца ў Віфліеме, адкрыўся для вернікаў, паведаміла РІА "Новости" са спасылкай на старшыню мусульмана-хрысціянскага фонду падтрымкі Іерусаліма Ханна Іса.

"Храм Нараджэння Хрыстова ўпершыню з 5 сакавіка адкрыў свае дзверы, некалькі хрысціянскіх святароў кантралявалі адкрыццё царквы", - сказаў Іса.

Ён таксама адзначыў, што на цырымоніі раніцай у аўторак прысутнічалі кіраўнікі трох цэркваў, адказных за храм.
У аўторак вернікаў пачалі пускаць і ў Храм Гроба Гасподняга ў Іерусаліме, аднак з абмежаваннямі - унутр Кувукліі пакуль ўваходзіць нельга.

Храм Раства Хрыстова пабудаваны паўтары тысячы гадоў таму над пячорай, дзе, паводле падання, нарадзіўся Ісус Хрыстос, і лічыцца адной з найстарэйшых дзеючых цэркваў у свеце. З IV стагоддзя набажэнствы ў ім практычна не перарываліся. Храм зачынілі для наведвальнікаў 5 сакавіка на фоне распаўсюджвання каронавіруса.

10
Тэги:
Іерусалім
Расія прапанавала СААЗ восем вакцын ад COVID-19

Расія прапанавала СААЗ восем вакцын ад COVID-19

0
(абноўлена 16:37 28.05.2020)
Прадстаўнік СААЗ у Расіі адзначыла, што тыдзень таму было зарэгістравана 124 патэнцыйныя вакцыны ва ўсім свеце.

МІНСК, 28 мая - Sputnik. Расія прапанавала Сусветнай арганізацыі аховы здароўя (СААЗ) восем вакцын-кандыдатаў ад каронавіруса, заявіла прадстаўнік СААЗ у РФ Меліта Вуйновіч.

"Уклад Расіі вельмі вялікі. Мы маем рэгістрацыю васьмі вакцын-кандыдатаў з розных інстытутаў РФ", - сказала Вуйновіч падчас анлайн-сходу навуковага савета РАН "Навукі аб жыцці" на тэму "Вакцыны да COVID-19: прагнозы і рэальнасць", арганізаванага МІА "Россия сегодня".

Паводле яе слоў, па стане на 22 мая ёсць 124 патэнцыйныя вакцыны-кандыдаты ад вытворцаў, якія апавясцілі СААЗ. Вуйновіч выказала здагадку, што на сённяшні дзень іх можа быць больш. "Але гэта тыя, якія далі нам інфармацыю і прайшлі праз крытэрыі ацэнкі. З іх дзесяць знаходзяцца на стадыі клінічнай ацэнкі, а 114 - на даклінічнай стадыі", - патлумачыла прадстаўнік СААЗ.

Напярэдадні стала вядома, што дзяржаўны навуковы цэнтр вірусалогіі і біятэхналогіі "Вектар" Расспажыўнагляда з 29 чэрвеня прыступіць да клінічных выпрабаванняў вакцыны ад COVID-19.

0
Тэги:
каронавірус, СААЗ, Расія
Тэмы:
Каронавірус COVID-19