Кафедральны Свята-Пакроўскі сабор у Гродне

Загадка святыні. Як копія цудатворнага абраза з Жыровічаў трапіла ў Гродна

43
(абноўлена 12:54 20.05.2020)
Гістарычная копія аднаго з самых вядомых абразоў Беларусі - Жыровіцкага абраза Божай Маці - шмат гадоў захоўваецца ў галоўным праваслаўным храме Гродна, але ведаюць пра яе нямногія.

ГРОДНА, 20 мая - Sputnik, Іна Грышук. Копія цудатворнага абраза Жыровіцкай Маці Божай - адна з самых загадкавых святынь Кафедральнага Свята-Пакроўскага сабора ў Гродне. Малюсенькі абраз лічыцца адной з двух гістарычных рэплік і адзінай, якая знаходзіцца па-за межамі Жыровіцкага манастыра. Двума версіямі загадкавай гісторыі яе з'яўлення ў гродзенскім храме падзяліўся настаяцель сабора Георгій Рой.

Самы маленькі вобраз Багародзіцы

Абраз Маці Божай Жыровіцкай лічыцца адным з самых шанаваных у свеце, а таксама адным з самых маленькіх у свеце вобразаў Багародзіцы. Дзева Марыя з Дзіцяткам Езусам на руках намаляваная на авальным кавалачку граніту памерам прыкладна 4,5 на 5,5 сантыметраў. Лічыцца, што святыня нерукатворная, ёй пакланяюцца не толькі праваслаўныя, але і каталікі.

Паводле легенды, якую ў сярэдзіне XVII стагоддзя запісаў адзін з манахаў Жыровіцкага манастыра, упершыню абраз знайшлі пастушкі ў лесе на дзікай грушы. Гэта было ў 1470 годзе ў маёнтках скарбніка Літоўскага княства Солтана. Пастушкі аднеслі абраз гаспадару, а той пабудаваў на месцы з'яўлення святыні драўляны храм. Да абраза Божай Маці пачалі прыходзіць людзі для глыбокай пашаны і з малітвамі аб дапамозе. Неўзабаве на гэтым месцы быў заснаваны Жыровіцкі манастыр.

Икона Матери Божией Жировчиской - один из самых маленьких в мире образов Богородицы
© Photo : Георгий Рой
Абраз Маці Божай Жыровіцкай - адзін з самых маленькіх у свеце вобразаў Багародзіцы

Праз паўстагоддзя ў новым паселішчы адбыўся пажар, пасля якога святыня знікла. Яе доўга шукалі, але безвынікова. Неўзабаве абраз вярнуўся сам. У адзін з дзён мясцовыя дзеці ўбачылі Дзеву Марыю, якая сядзела на камені з абразком у руках. Калі да каменя прыйшлі жыхары вёскі і святары, Марыі ўжо не было, а на камені ляжаў абраз Маці Божай, які знік пры пажары.

На месцы згарэлай першай царквы пабудавалі каменны сабор Успення Багародзіцы, у якім святыня захоўваецца да гэтага часу. А на месцы другога з'яўлення абраза ўзвялі Яўленскую царкву - цяпер гэты храм лічыцца самым старажытным будынкам на тэрыторыі Жыровіцкага манастыра. Над каменем з пакінутым на ім адбіткам рукі Багародзіцы быў зроблены Святы Пасад.

У Гродне ёсць дакладная копія святыні

У гэтым годзе адзначаецца 550 гадоў з моманту здабыцця цудатворнага абраза Жыровіцкай Маці Божай. Мала каму вядома, што дакладная гістарычная копія святыні шмат гадоў захоўваецца ў рызніцы Свята-Пакроўскага сабора ў Гродне. Пра гэта распавёў настаяцель храма Георгій Рой.

Одна из двух исторических копий Жировичской иконы Божьей матери хранится в Гродно
© Photo : Георгий Рой
Адна з двух гістарычных копій Жыровіцкага абраза Божай маці захоўваецца ў Гродне

Паводле яго слоў, цяпер вядома толькі пра дзве гістарычныя копіі цудатворнага Жыровіцкага абраза. Адна была зроблена ў 1996 годзе па благаславенню Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Філарэта. Гэты вобраз прывозяць у беларускія храмы для пакланення. Другая, малавядомая копія, захоўваецца ў Гродне.

"Само стварэнне дакладнай копіі цудатворнага абраза - гэта не шараговая падзея. Яна заўсёды патрабуе санкцыі духоўнага кіраўніцтва манастыра і блаславення мітрапаліта", - адзначае айцец Георгій Рой.

Праўда, інфармацыі аб тым, калі была створана копія святыні., якая захоўваецца ў Гродне, і пры якіх абставінах яе павезлі з манастыра, пакуль застаецца загадкай. Бо не захаваліся ці не знойдзеныя якія-небудзь дакументы, якія маглі паведаміць пра гэта. У настаяцеля Свята-Пакроўскага сабора ёсць дзве магчымыя версіі.

Хросны ход перад вайной

Першая версія апісвае падзеі, што адбываюцца ў Гродне напярэдадні Другой сусветнай вайны. Як паведамляе святар, вядома, што ў 1938 годзе цудатворны Жыровіцкі абраз пачаў сваё падарожжа па храмах Брэстчыны і Гродзеншчыны. Перавозілі яго на адмысловых калёсах з арыгінальнай падстаўкай для святыні. Абраз заўсёды суправаджаў Хросны ход.

Есть версия, что гродненская копия иконы была сделана для крестных ходов
© Photo : Георгий Рой
Ёсць версія, што гарадзенская копія абраза была зробленая для хросных хадоў
Прататып галоўнага звона
© Photo : Колокололитейный завод Анисимова

Самым урачыстым і масавым аказаўся Хросны ход са святыняй у Пакроўскі сабор у Гродне. Ён сабраў шмат паломнікаў. Само шэсце ўзначальваў арцыбіскуп, які раней шмат гадоў служыў у Гродна і прыбыў з Вадыні.

"Аналізуючы падзеі таго часу, можна меркаваць, што для Хросных хадоў была зроблена дакладная копія Жыровіцкага абраза. Малаверагодна, што кіраўніцтва Жыровіцкага манастыра пагадзілася на тое, каб арыгінал абраза на даволі працяглы час пакінуў мясціну. Хутчэй за ўсё, Хросныя хады, як і цяпер, здзяйсняліся з копіяй цудатворнага абраза. Вельмі магчыма, што было прынята рашэнне на некаторы час пакінуць святыню ў Гродне", - разважае айцец Георгій.

Паводле яго слоў, Хросны ход у Гродне мог быць апошнім у годзе. Святыню маглі пакінуць Пакроўскім саборы на зімоўку, а з надыходам цяпла працягнуць яе падарожжа па храмах.

"Але 1939 год быў поўны глыбокіх палітычных і сацыяльных зменаў, і магло выйсці так, што абраз застаўся ў Гродне. Але цалкам верагодна, што было прамое хадайніцтва арцыбіскупа Аляксея або кіруючага архірэя Гродзенскай дыяцэзіі біскупа Савы, каб копію Жыровіцкага абраза спецыяльна перадаць Гродзенскаму Кафедральнаму сабору пасля заканчэння Хроснага ходу", - дадае настаяцель.

Мало кому известно, что точная историческая копия святыни много лет хранится в ризницах Свято-Покровского собора в Гродно
© Sputnik / Инна Гришук
Мала каму вядома, што дакладная гістарычная копія святыні шмат гадоў захоўваецца ў рызніцы Свята-Пакроўскага сабора ў Гродне

Копія для падмены арыгінала

Другая версія, якая таксама мае права на жыццё, апісвае ўжо пасляваенныя падзеі. Айцец Георгій успомніў гісторыю, пачутую 20 гадоў таму ад вядомага маскоўскага святара, які працаваў у духоўнай семінарыі ў Жыровічах у той няпросты час, калі манастыр мог у любы момант зачыніцца.

"Вядомы маскоўскі святар протаіерэй Валянцін Радугін у канцы 50-х і пачатку 60-х гадоў выкладаў у Мінскай духоўнай семінарыі ў Жыровічах, быў сведкам закрыцця семінарыі і сведкам спробаў закрыць манастыр. Такі сцэнар развіцця падзей быў вельмі верагодны. Таму яму таемна даручылі зрабіць копію Жыровіцкага абраза, каб у апошні момант падмяніць яе, калі ўлады прымуць рашэнне зачыніць манастыр", - дзеліцца падрабязнасцямі размовы са святаром Георгій Рой і дадае:

"Айцец Валянцін распавёў, што зроблены ім абраз застаўся ў Жыровічах, далейшы яе лёс невядомы, бо пасля закрыцця семінарыі ён з'ехаў з абіцелі. Магчыма, менавіта гэтую копію перадалі ў Гарадзенскі сабор. Але дакладных сведчанняў няма".

Падсумоўваючы свае разважанні, айцец Георгій адзначае, што з'яўленне ў Гродне гістарычнай копіі цудатворнага абраза Жыровіцкай Маці Божай вельмі важны знак.

"Гэта мае вялікае значэнне для нашага горада, з'яўляецца сімвалам міласьці Панны Марыі і падахвочвае адрадзіць шанаванне гэтай святыні, асабліва ў год 550-годдзя з'яўлення Жыровіцкага абраза", - рэзюмуе Георгій Рой.

43
Тэги:
Жыровіцкі манастыр, Гродна
Праваслаўныя святкуюць сёння Ушэсце Гасподняе

Праваслаўныя святкуюць сёння Ушэсце Гасподняе

78
(абноўлена 09:09 28.05.2020)
Адзін з 12 важных царкоўных святаў - Ушэсце Гасподняе адзначаюць праз 40 дзён пасля Вялікадня. У 2020 годзе свята выпадае на 28 мая.

У гэты дзень праваслаўны свет ушаноўвае евангельскія падзеі, звязаныя з апошнімі днямі знаходжання Хрыста Збавіцеля на людской зямлі. Лічыцца, што ў гэты час Ісус завяршаў свае зямныя справы і рыхтаваўся ўзнесціся да свайго Айца.

Ушэсце

Евангелле абвяшчае: на 40-ы дзень пасля Уваскрэсення Хрыстос сабраў апосталаў у Ерусаліме і правёў іх да Аліўнай гары. Там Ісус загадаў ім не разыходзіцца і абяцаў, што праз пару дзён апосталы будуць ахрышчаны Духам Святым, пасля чаго ўзнёсся на неба.

Як толькі Хрыстос схаваўся з вачэй апосталаў, з'явіліся два анёлы. Яны прадраклі вучням, што Гасподзь вернецца на зямлю ў тым жа выглядзе, у якім пакінуў яе. Пакланіўшыся Хрысту, апосталы вярнуліся на святую зямлю Іерусаліма.

Там вучні Ісуса расказалі простым жыхарам пра ўбачанае, і людзі зразумелі, што смерць - толькі пачатак, пераход душы ў іншы свет, дзе кожнага сустрэне Гасподзь і вызваліць ад зямных грахоў і пакут чалавечых. На небе кожная душа здабудзе супакой і сапраўдны дом.

Вялікае свята заключае ў сабе думка пра тое, што праз Ушэсце чалавечая душа ўзводзіцца да бясконцага жыцця. Менавіта таму, па вучэнні праваслаўнай царквы, служэнне Сына Госпада на зямлі завяршылася яго ўнебаўшэсцем.

Традыцыі Ушэсця

У гэты дзень праваслаўныя пякуць пірагі з зялёным лукам і даўгаваты хлеб "лесвічкай". Сваю назву выпечка атрымала дзякуючы форме: хлеб робяць з сямю палосамі-прыступкамі. Святочную выпечку прынята асвячаць у храмах. Таксама ў гэты дзень на стол ставяць смажаную яечню, вараныя яйкі і бліны.

У гэтае свята прынята ўспамінаць нябожчыкаў. Праваслаўныя вераць, што ў перыяд з Вялікадня да Ушэсця браму раю і пекла адкрываюцца, а межы сціраюцца. Мукі грэшнікаў спыняюцца і яны весяляцца разам з праведнымі душамі.

У гэты час людзі імкнуцца ставіцца да жабракоў з вялікім спачуваннем і разуменнем. Паводле легенды, падчас свята мы можам убачыць Ісуса ў адным з беднякоў.

Таксама гэты час лічаць "росквітам прыроды": нага Ісуса ступае на зямлю, прырода ажывае, трава зелянее, а расліны расцвітаюць.

Прыкметы Ушэсця

Здаўна лічылася, што ўсе просьбы і малітвы Усявышняму, вымаўленыя ў гэты час, маюць больш шанцаў спраўдзіцца. Але нельга прасіць пра багацце або матэрыяльныя выгоды.

У гэты час надвор'е становіцца больш пастаяннае - будуць сонечныя і ясныя дні.

Калі на Ушэсце ідзе дождж - ураджай будзе сціплым. У той жа час працяглы дождж даваў надзею на тое, што непагадзь і беды сыдуць. Калі ж дзень пагодлівы, людзі купаюцца ў вадаёмах: лічыцца, што гэта абараняе ад любых хвароб.

Асаблівай у гэты дзень лічыцца песня салаўя: яго пошчакі гучаць званчэй і абвяшчаюць аб Унебаўшэсці Гасподнім. Дзень перад святам называюць Салаўіным.

На Ушэсце жанчыны і дзяўчаты збіралі ранішнюю расу, мыліся і пілі яе: лічылася, што гэта падоўжыць прыгажосць і ўмацуе здароўе.

Таксама існуе павер'е, што ў гэтае свята трэба забыць пра ўборку, гатаванне і ўсякую працу. Свята варта адзначаць у коле самых родных і блізкіх.

78
Тэги:
Узнясенне Гасподняе (Ушэсце, Унебаўшэсце Пана)
Фрэска на калоне з абліччам Ісуса Хрыста. Царква Раства Хрыстова ў Віфліеме

Храм Раства Хрыстова ў Віфліеме адкрылі для вернікаў

10
(абноўлена 08:48 27.05.2020)
У аўторак вернікаў пачалі пускаць і ў Храм Гроба Гасподняга ў Ерусаліме, аднак з некаторымі абмежаваннямі.

МІНСК, 27 мая - Sputnik. Храм Нараджэння Хрыстова, які знаходзіцца ў Віфліеме, адкрыўся для вернікаў, паведаміла РІА "Новости" са спасылкай на старшыню мусульмана-хрысціянскага фонду падтрымкі Іерусаліма Ханна Іса.

"Храм Нараджэння Хрыстова ўпершыню з 5 сакавіка адкрыў свае дзверы, некалькі хрысціянскіх святароў кантралявалі адкрыццё царквы", - сказаў Іса.

Ён таксама адзначыў, што на цырымоніі раніцай у аўторак прысутнічалі кіраўнікі трох цэркваў, адказных за храм.
У аўторак вернікаў пачалі пускаць і ў Храм Гроба Гасподняга ў Іерусаліме, аднак з абмежаваннямі - унутр Кувукліі пакуль ўваходзіць нельга.

Храм Раства Хрыстова пабудаваны паўтары тысячы гадоў таму над пячорай, дзе, паводле падання, нарадзіўся Ісус Хрыстос, і лічыцца адной з найстарэйшых дзеючых цэркваў у свеце. З IV стагоддзя набажэнствы ў ім практычна не перарываліся. Храм зачынілі для наведвальнікаў 5 сакавіка на фоне распаўсюджвання каронавіруса.

10
Тэги:
Іерусалім
Дождж у горадзе

Зноў аранжавы: беларусаў папярэдзілі аб непагадзі ў выхадныя

0
(абноўлена 17:04 29.05.2020)
У той жа час, выхадныя ў рэспубліцы будуць даволі цёплымі: удзень паветра будзе прагравацца да +13 ... + 20°С, а па паўночным усходзе рэспублікі - да + 23°С.

МІНСК, 29 мая - Sputnik. Штармавое папярэджанне абвешчана ў Беларусі на выхадныя з-за непагадзі. Адпаведная інфармацыя размешчана на сайце рэспубліканскага гідраметцэнтра.

"Увага! Папярэджанне аб неспрыяльных умовах з'явах! Раніцай і ўдзень 30 мая (у суботу) на большай частцы тэрыторыі Беларусі чакаецца ўзмацненне ветру парывамі да 15-20 метраў у секунду, па паўднёва-ўсходняй палове краіны - моцныя дажджы", - папярэдзілі сіноптыкі.

У Белгідрамеце папярэджваюць, што вецер узмоцніцца у тым ліку ў Мінску. У нядзелю, 31 мая, ветранае з дажджамі надвор'е захаваецца. У сувязі з непагаддзю на абодва дні ў краіне аб'яўлены аранжавы ўзровень небяспекі.

Выхадныя ў рэспубліцы будуць даволі цёплымі, тэмпература паветра ноччу і раніцай будзе знаходзіцца ў межах +8 .. + 15°С, удзень паветра прагрэецца да +13 ... + 20°С, а па паўночным усходзе рэспублікі - да + 23°С.

Па дадзеных прагнозу надвор'я на Gismeteo, у Беларусь ідзе пахаладанне: у першай дэкадзе чэрвеня тэмпература паветра ў Мінску ўдзень не будзе падымацца вышэй за +13 .. + 15°С. Адчувальна пацяплее бліжэй да сярэдзіны месяца: так, 11 чэрвеня ў сталіцы будзе + 22°С.

0
Тэги:
Аранжавы ўзровень небяспекі, Прагноз надвор'я, Беларусь