Храм Гроба Гасподняга ў Ерусаліме зноў адкрыецца для вернікаў

Храм Гроба Гасподняга ў Ерусаліме зноў адкрыецца для вернікаў

10
(абноўлена 21:29 23.05.2020)
Пасля двухмесячнага карантыну для вернікаў адкрыецца адна з галоўных святынь хрысціянскага свету - храм Гроба Гасподняга.

МІНСК, 23 мая - Sputnik. Храм Гроба Гасподняга ў Старым горадзе Іерусаліма адкрыецца ў нядзелю, 24 мая, гаворыцца ў заяве Праваслаўнага Грэцкага Патрыярхата Іерусаліма.

Кіраўнікі трох цэркваў (грэцкай праваслаўнай, каталіцкай і армянскай апостальскай - Sputnik), захавальнікі Базылікі Гроба Гасподняга ў сувязі са зменай эпідэмічнай абстаноўкі прынялі рашэнне зноў адкрыць для вернікаў святыню.

"Пачынаючы з нядзелі 24-га мая святыня зноў будзе даступная вернікам для наведвання і малітвы", - гаворыцца ў заяве Патрыярхата.

Спачатку колькасць наведвальнікаў Храма будзе абмежавана 50 чалавекамі, адзначана ў заяве. Уваход у базыліку будзе даступны толькі здаровым людзям з нармальнай тэмпературай цела, без сімптомаў захворвання, пры абавязковай наяўнасцi маскі.

Вернікі будуць абавязаныя выконваць двухмятровую дыстанцыю і ўстрымлівацца ад фізічнага кантакту і дакрананняў да святыняў (камянях, абразоў, убораў клірыкаў).

10
Тэги:
каронавірус, Ізраіль
Тэмы:
Каронавірус COVID-19 (853)
Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч

Сітуацыя з Кандрусевічам: МУС праводзіць праверку і чакае адказ на запыт

18
(абноўлена 14:04 19.10.2020)
Арцыбіскупа адмовіліся пускаць на тэрыторыю Беларусі ў верасні - зараз прыходзіць праверка на наяўнасць у яго іншага грамадзянства.

МІНСК, 19 кас - Sputnik. Праверка па пытанні грамадзянскай прыналежнасці кіраўніка беларускіх каталікоў мітрапаліта Мінска-Магілёўскага арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча працягваецца, у Мінску чакаюць адказ ад замежных кампетэнтных органаў, паведаміла інфармаваная крыніца.

Арцыбіскуп Кандрусевіч не змог уехаць у Беларусь з Беластоку 31 жніўня. Падставай для гэтага Дзяржпагранкамітэт назваў ануляванне яго пашпарта.

МУС заявіла, што ў дачыненні да Кандрусевіча была распачатая праверка аб наяўнасці ў яго беларускага грамадзянства. Некалькі тыдняў таму дэпартамент па грамадзянстве і міграцыі МУС накіраваў запыт у кампетэнтныя органы шэрагу краін па гэтым пытанні.

"Праверку МУС яшчэ не завяршыла, яна працягваецца. Але, як я разумею, яна ўжо знаходзіцца на завяршальнай стадыі. Па некаторых дадзеных, адказ на запыт, які накіроўваў дэпартамент па грамадзянстве і міграцыі, можна чакаць на гэтым тыдні" - паведаміла Sputnik крыніца, знаёмы з сітуацыяй, якая сітуацый.

Паводле яго слоў, у рамках праверкі ў кампетэнтныя органы замежных краіны накіроўваліся дадатковыя запыты.

У сваю чаргу Рымска-каталіцкая царква ў Беларусі паведаміла, што з 19 кастрычніка пачала новы цыкл малітваў за вяртанне Кандрусевіча ў Беларусь.
Раней Sputnik са спасылкай на МУС паведамляў, што сам пашпарт, які быў выдадзены мітрапаліту Кандрусевічу, "нармальны, ён па ім выязджаў за мяжу, цяпер высвятляецца пытанне, грамадзянін Беларусі ён ці не".

У сваю чаргу, у МУС адзначылі, што пасля завяршэння праверкі і паступлення адказаў на запыты будзе ініцыявана прыняцце адпаведнага рашэння на падставе заканадаўства Рэспублікі Беларусь, у тым ліку і адносна магчымасці выключэння з электронных рэсурсаў інфармацыі аб прызнанні несапраўдным беларускага пашпарта.

Як растлумачылі ў МУС, Беларусь не прызнае падвойнага грамадзянства. Раней паведамлялася, што беларускае грамадзянства мітрапаліт Кандрусевіч атрымаў пасля 2015 года, таксама было адпаведнае дзяржаўнае рашэнне з нагоды яго натуралізацыі ў Беларусі.

18
Тэги:
Беларусь, Тадэвуш Кандрусевіч
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў Філях, архіўнае фота

Праваслаўны свет адзначае Пакроў Прасвятой Багародзіцы

141
(абноўлена 09:35 14.10.2020)
Праваслаўны свет 14 кастрычніка адзначае адно з самых шанаваных святаў сярод вернікаў - святкаванне Пакрова Прасвятой Багародзіцы.

Пакроў Прасвятой Багародзіцы - адно з самых важных святаў, якія адзначаюцца толькі праваслаўнымі. Каталіцкая царква не святкуе гэты дзень.

Гэта свята заўсёды адзначаецца 14 кастрычніка.

Паданне пра Пакроў

У дзень Пакрова прынята ўспамінаць падзею, якая адбылося ў 910 годзе ў Канстанцінопалі. Гісторыя гаворыць, што ў Влахернскім храме з'явілася Божая Маці з амафорам - элементам царкоўнага адзення. Божая Маці накрыла сваім амафорам людзей - у знак заступніцтва і абароны.

Свята бярэ свой пачатак ў Візантыі - яго ўсталяванне адносяць да 1165 года і прыпісваюць князю Багалюбскаму.

Боская літургія

Боская літургія гэтага дня напоўнена асаблівай урачыстасцю. Яна нагадвае службы падчас 12 галоўных царкоўных святаў. Святары і вернікі ўзносяць у сваіх спевах Нябесную царыцу, услаўляючы Пакроў і абарону ад смерці. У момант набажэнства святар апранаецца ў блакітнае адзенне. Свята Пакрова асоба паважаюць вайскоўцы. Здаўна лічылася, што Багародзіца ратавала ваяроў у момант бітвы, пакрываючы іх сваім амафорам.

Як адзначаюць Пакроў

Галоўнае правіла, якое варта выконваць на Пакроў - паход у царкву. У гэты дзень праводзяцца царкоўныя службы, а вернікі моляцца і просяць аб заступніцтве. Лічыцца, што ў гэты дзень кожная малітва будзе пачутая.

У наш час на Пакроў трэба весяліцца, запрашаць гасцей або ісці ў госці. Але не варта ладзіць занадта шумныя застоллі і вячоркі.

Цікава, што святкаванне Пакрова сумешчанае з "пагодным пераходам" - восень знаходзіцца ў самым росквіце, і прырода падрыхтоўвае сябе да зімовага сезону.

Дзень Пакрова штогод супадаў са сканчэннем палявых работ: земляробчыя работы спыняліся, быдла заганяўся ў стойла, а ў вёсках людзі пачыналі прапальваць дома.

У старыя часы дзяўчыны адпраўляліся ў царкву і малілі у Багародзіцы накіраваць ім суджаных. Была і іншая традыцыя - дзяўчаты выпякалі хлеб і маліліся за сябе. Продкі казалі, што калі юная дзяўчына будзе спраўна весці гаспадарку і марыць пра жаніха, то Усявышні абавязкова пашле ёй добрага хлопца.

Таксама па старых традыцыях на Пакроў спальвалі "спарахнелыя" матрацы і палівалі парогі дамоў святой вадой - лічылася, што гэта выганяе псуту і ўмацоўвае здароўе дамачадцаў.

Да заканчэння святкавання Пакрова пачынаўся час хатніх вячорак, калі дзяўчыны заставаліся дома, займаліся рукадзеллем, пралі, вышывалі і праводзілі абрад "запякання кутоў" у доме. Такім чынам захоўвалася цяпло хатняга ачага.

Народныя прыкметы

  • Калі на святкаванне Покрыва выпадае вялікая колькасць снегу - на сяле чакаюцца вяселля.
  • Калі ў дзень вяселля ідзе дождж, то маладыя пражывуць шчаслівае сумеснае жыццё.
  • Калі вясельны дзень выдаўся халодным і непагодным, то маладых чакаюць выпрабаванні ў асабістым жыцці.
  • Калі ў гэты дзень дзяўчына выходзіла з хаты і частавала мінакоў пірагом - у хуткім часе сустрэне свой лёс.
  • Калі лісце не апала з дрэў - трэба рыхтавацца да снежнай і марознай зімы.
  • Калі дзень Пакрова дажджлівы - дажджлівае надвор'е прастаіць да канца кастрычніка.
141
Тэги:
Рэлігійныя святы, царква
Багач

Народны каляндар: святкуем Юл’яна, гатуем стравы для дзетак

0
(абноўлена 16:49 30.10.2020)
Этнограф Ларыса Мятлеўская распавядае як нашы продкі баранілі дзяцей ад хваробаў і што гатавалі для іх.

У народзе лічылі, што калі ў хаце не чуваць дзіцячых галасоў, то гэта хата не мае шчасця. 31 кастрычніка ў Народным календары адзначаюць прысвятак Юльяна, ахоўніка дзяцей. Але не толькі ў  гэтага святога бацькі прасілі дапамогі для сваіх дзяцей. Найважнейшымі аступнікамі ад усялякага ліха лічылі Прачыстую, Ісуса Хрыста і анёлаў ахоўнікаў, якія ў народным уяўленні адбіваюць чалавека ад "усіх наглых урагоў". У народнай міфалогіі дзецьмі апекавалася Дамавуха, якая магла калыхаць калыску з немаўляткам і бавіцца з астатнімі дзецьмі гаспадыні, якая ёй падабалася.

Але першай і наймацнейшай апякункай і абаронцай для сваіх дзяцей заўсёды была маці. Яна спявала на ноч калыханку, апранала, рабіла ляльку, сачыла, каб дзіця было здаровае і сытае.

Багач у Вязынцы
© Sputnik Альфрэд Мікус
Наймацнейшай апякункай дзяцей заўсёды была маці

У народзе лічылі, што падчас цяжарнасці жанчына павінна была выконваць шэраг перасцярог, у выніку якіх гарантавалася нараджэнне здаровага немаўляці. Але і надалей маці верыла, што напрацягу першага года жыцця лёс дзіцяці наўпрост залежыць ад яе паводзін. Таму падчас кармлення сама жанчына не павінна была сілкавацца, каб дзіця не было абжорай, не пазяхаць, каб дзіця не было гультаём, ні з кім не спрачацца, каб не было схільным да спрэчак і сварак. Лічылася, што карміць дзіця ў дрэнным настроі ні ў якім разе нельга. Маці павінна супакоіцца, іначай дзіця  да канца свайго жыцця будзе тужыць. Таму, каб яго лёс быў шчаслівым, маці карміла яго толькі ў светлым настроі, ласкава называючы "маё сонейка яснае", "мая зоранька ранняя", "мой верабейка, птушачка, крошачка" і інакш.

Часта кармленне павольна пераходзіла ў калыханне, дзе ў калысцы, як апісваў беларускі этнограф Чэслаў Пяткевіч  у кнізе "Грамадская культура Рэчыцкага Палесся"засынаў "абагоўлены скарб" пад манатоннае напяванне: "Аа, аа, дзе-е-таачка спаць, а я буду каа-лы-хаць, а-а…, а ты паганае, чаго слепкі вытарашчыло? Ось я табе як дам плескача, то мне зараз заснеш — аа-аа... ".

Але такое стаўленне да немаўляці заканчвалася праз год "адлучэннем". Гэты сямейны абрад, апісаны Пяткевічам адбываўся наступным чынам. Пакарміўшы дзіця грудзямі апошні раз, маці садзіла яго на памост для спання, а бацька клаў перад ім медзяны грош, кавалачак хлеба, валовы рог, ці, калі дзяўчынка, тронку ад сярпа. Калі дзіця пацягне ручку найперш да рога, то лічылі, што яно будзе добрым гаспадаром, калі да хлеба, то будзе гультаём, ахвотнікам да гатовага хлеба, калі да гроша – будзе схільным прыхапіць чужое – будзе злодзей.

Праздник средневековой культуры Меч Брачыслава
© Sputnik Альфред Микус
Галоўнае, каб дзіцяці вырасла добрым чалавекам

Рэзкае адлучэнне ад грудзей у дзіцяці практычна заўсёды выклікала доўгатэрміновы разлад страўніка і пераход на "свой хлеб" адбываўся даволі балюча. Смяротнасць сярод дзяцей гэтага ўзросту была даволі высокай і асабліва ў сем’ях сялян. Не разумеючы прыроды таго ці іншага дзіцячага захворвання, верылі, што віной таму сурокі, пярэпалахі, начніцы, крыксы, капрызы, падвей і іншыя міфалагічныя істоты.

Спосабы дыягностыкі і лячэння былі часам такімі ж дзіўнымі, як і тыя нячысцікі, што па народных уяўленнях шкодзілі дзецям. Так, каб высветліць, ці будзе жыць вельмі хворае дзіця, варажылі з дапамогай мурашніку. Маці ішла ў лес і здымала верхнюю частку мурашніка, рабіла з гэтага адвар і купала ў ім дзіця тры дні запар. Пасля ізноў ішла ў лес і глядзела ці аднавілі мурашкі свой дом. Калі мурашнік меў ранейшы выгляд, то была надзея, што дзіця паздаравее. У такіх выпадках маці шукала любых паратункаў. У справу ішлі і малітвы да святых і язычніцкія замовы, якія выкарыстоўвалі ў народнай медыцыне. Вось як лячылі начніцы.

Калі спакойнае ўдзень дзіця непакоілася і ўначы не спала, то лічылі, што яму шкодзяць начніцы. Яны ўяўляліся чорным кудлатым чарвяком, які быццам бы прапаўзаў пад калыбеллю. Супраць гэтай напасці ў дзвярах ставілі страх (пудзіла), як на вераб’ёў, апраналі ў вывернутую наадварот сарочку, у калысцы мянялі палажэнне ног і галавы, калыхалі дзіця ў начоўках і чыталі замовы: "Зара-зарыца, вазьмі ў майго дзіцяці начніцы. Дзе зара патухаіць, там начніцы прападаюць".

А вось як паэтычным народным словам супакойвалі дзіця перад сном на Ашмяншчыне: "Дрымоты, пакой, адшукай рабу Бога (імя), няхай яна спіць, высыпаецца, ноччу не прасыпаецца. Зоркі няхай будуць ёй сёстрамі, месяц ёй братам, а сон ёй кумам і сватам. Амын".

Існавала і такая практыка, калі дзіця быццам ахвяравалі Богу, просячы заступніцтва за яго і шчаслівага лёсу. Трэба было аднесці ў касцёл прызначаныя на ахвяру грошы, кавалак палатна, крыху лёну. Гэтай ахвярай тройчы малявалі кола вакол дзіцяці і накрывалі яго ёю. Пасля клалі ахвяру на алтар.

Дожинки в Мяделе - 2018
© Sputnik Альфред Микус
У народзе лічылі, што, калі ў хаце не чуваць дзіцячых галасоў, у ёй няма шчасця

Калі дзіця было як быццам бы здаровае, але вельмі худзенькае, яго дастаткова было ўзважыць на шалях і тады яно быццам бы пачынала папраўляцца. Каб дзіця хутчэй расло, маці здымала з яго кашульку толькі праз галаву і карміла як мага часцей.

У перыяд ранняга дзяцінства як у сялянскай так і ў заможных дваранскіх сем’ях дзецям гатавалі асобныя стравы з лепшых прадуктаў, якія дарослым не заўсёды траплялі на стол, паколькі ад якасці ежы залежыла здароўе дзіцяці. Вядома ж меню вясковай малечы вельмі адрознівалася ад дзіцячага меню ў заможных сем’ях, дзе былі знаёмыя з заходнееўрапейскай кухняй. Тут пэўныя веды аб сістэме харчавання і ўтрымання дзяцей дазвалялі рабіць яе больш сбалансаванай і правільнай. У выніку, дзеці вышэйшых саслоўяў хварэлі і паміралі значна радзей чым сялянскія. Але як бы там ні было і сялянка, і пані песцілі сваіх дзетак смачнымі стравамі.

Гатавалі звычайна салодкія кашы, бліны з начынкамі і без іх, пончыкі, тварожныя запяканкі, цыбрыкі грыбкі і яечні, разнастайнае печыва, стравы з лепшых гатункаў мяса, клёцкі, калдуны з ягаднымі начынкамі, разнастайныя супы і булёны і ў тым ліку супы-пюрэ з гародніны ды шмат што яшчэ.

Вось як гатавалі малочны суп з морквай ў вёсцы Літва Ляхавіцкага раёна Мінскай вобласці.

Суп малочны з морквай

Інгрыдыенты:

  • 4 шклянкі малака
  • 3 шклянкі вады
  • 1 морква
  • 1 яйка
  • 1 шклянка мукі
  • 2 чайныя лыжкі цукру
  • 50 г сметанковага масла
  • Соль

Як гатаваць:

Малако змяшаць з вадой і давесці да кіпення, пакласці старкаваную на буйной тарцы моркву, соль, варыць да гатоўнасці морквы. У муку ўбіць яйка, дадаць вады, старанна перамяшаць, каб атрымалася цеста, як густая смятана. Паступова ўліваць цеста ў суп пры няспынным памешванні. У канцы варкі пакласці цукар і сметанковае масла.

0
Тэги:
Народныя традыцыі, Ларыса Мятлеўская
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў