Музей Уладзіміра Караткевіча ў Оршы

Караткевіч быў сціплым пісьменнікам, які любіў людзей

826
(абноўлена 16:11 28.11.2017)
Творчасць Уладзіміра Караткевіча знаёміць чытачоў з захапляльнай плынню беларускай гісторыі. Нарадзіўся "апошні рамантык" 26 лістапада 1930 года ў Оршы.

"Літаратурныя падарожжы" Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі літаратуры гэтым разам накіраваліся на радзіму Уладзіміра Караткевіча ў Оршу. Карэспандэнт Sputnik таксама рушыў за натхненнем у музей пісьменніка.

На радзіме Уладзіміра Караткевіча вельмі шануюць памяць пра свайго выбітнага земляка. Вось ужо амаль два дзесяцігоддзі там працуе музей, які прысвечаны жыццю і творчасці пісьменніка.

Хата, у якой жыла сям'я Уладзіміра Караткевіча ў Оршы
© Sputnik Станіслаў Андросік
Хата, у якой жыла сям'я Уладзіміра Караткевіча ў Оршы

Штогод у Оршы ладзіцца акцыя ў гонар Караткевіча. На працягу тыдня напярэдадні дня народзінаў пісьменніка ў грамадскім транспарце можна пачуць, як класік чытае свае ўласныя творы і песні, пакладзеныя на яго вершы. Двадцаць сем гарадскіх маршрутаў амаль круглыя суткі будуць знаёміць аршанцаў з творчасцю Уладзіміра Караткевіча.

Паціснуць руку Караткевічу

Галоўны рэдактар выдавецтва "Мастацкая літаратура" Віктар Шніп распавёў карэспандэнту Sputnik, што зараз вядзецца падрыхтоўчая праца да выдання зборніка твораў Уладзіміра Караткевіча ў дваццаці пяці тамах.

Галоўны рэдактар выдавецтва Мастацкая літаратура Віктар Шніп
© Photo : Беларускі дзяржаўны музей гісторыі літаратуры
Галоўны рэдактар выдавецтва "Мастацкая літаратура" Віктар Шніп

"Дзякуючы творчасці Караткевіча, а я ведаю ў Мінску людзей, якія, чытаючы яго творы, пачалі гаварыць па-беларуску", — сказаў Віктар Шніп.

Паводле яго слоў, асабіста яму не пашчасціла быць знаёмым з Караткевічам.

"Каля я яго ўпершыню убачыў, мне было 18 гадоў. Тады я хадзіў у Цэнтральную кнігарню. Зараз няма праблемы набыць любую кнігу, а раней кнігі Караткевіча адразу разкупляліся. Тады ў кнігарні працавала паэтэса Святлана Каробкіна, і калі я з ёю размаўляў, падыйшоў мужчына. Ён быў вельмі інтэлігентны, павітаўся і падаў мне руку, хоць я яго не ведаў, паціснуў мне руку. Нешта спытаўся і пайшоў. Святлана спыталася, ці ведаю я, хто гэта быў. Не ведаю, адказаў. А гэта быў Караткевіч. "Запомні гэты дзень, ён з табою павітаўся", — падзяліўся ўспамінамі Віктар Шніп.

Галоўны рэдактар выдавецтва дадаў, што потым сустракаў яго неаднаразова. У Доме літаратараў святкавалі 50-годдзе з дня нараджэння Уладзіміра Караткевіча.

Помнік Караткевічу ў дзіцячым парку ў Оршы
© Sputnik Станіслаў Андросік
Помнік Караткевічу ў дзіцячым парку ў Оршы

"У мяне было запрашэнне на гэтую вечарыну, але я не пайшоў. У мяне была дзяўчына, якая мне падабалася, і я аддаў яго яе сяброўке. Падумаў, што праз 5 гадоў будзе адзначацца 55-годдзе, і тады я схажу. Нажаль, пяцьдзесят пяць гадоў ужо адзначаліся без Караткевіча", — прыгадаў Віктар Шніп.

Ён таксама распавёў, што пад час вучобы на Вышэйшых літаратурных курсах у Маскве ўсе ездзілі па знакавых мясцінах. У Караткевіча ёсць верш пра царкву на Нерлі. Яна стаіць у ста метрах ад берага.

"Куратар прывезла нас да гэтага возера і спыталася, ці пойдзем. Мы адмовіліся, бо холадна. Яна паглядзела мне ў вочы і сказала: "А Караткевіч вось хадзіў", — сказаў рэдактар.

Рэзюмуючы свой аповяд, ён сказаў, што пра асобу Караткевіча можна шмат гаварыць, але лепш чытаць яго кнігі.

На плыце Караткевіча

Пісьменнік і публіцыст Генадзь Пашкоў расказаў, што памятае Караткевіча ў маладыя гады. Пасля атрымання адукацыі і працы на радыё яму пашанцавала патрапіць у рэдакцыю часопіса "Полымя".

"Тады я ўбачыў і пазнаёміўся з Уладзімірам Сямёнавічам. Ён час ад часу прыходзіў у "Полымя". У той час у яго не было такой папулярнасці. Гэта з'ява даволі частая: чалавека ацэньваюць, калі яго ўжо няма ў жыцці", — адзначыў Генадзь Пашкоў.

Пісьменнік Генадзь Пашкоў распавядае пра асобу Караткевіча
© Photo : Беларускі дзяржаўны музей гісторыі літаратуры
Пісьменнік Генадзь Пашкоў распавядае пра асобу Караткевіча

Па яго словах, Караткевіч быў вельмі сціплым чалавекам і жыў жыццём мастака. "Калі яго не стала, раптам азірнуліся: ля якога творцы мы жылі, які выдатны дыямент згубіла беларуская культура", — дадаў пісьменнік.

Генадзь Пашкоў распавёў, што жыццё яго звязала з імем Карактевіча. Недалёка ад Мінску ёсць пісьменніцкае лецішча, не болей чым за дваццаць кіламетраў ад сталіцы.

"Аднойчы ў мяне па суседству сын Тараса Хадкевіча вынес на падворак нешта аранжавае і пачаў надзімаць. І тут я пазнаў марскі выратавальны плыт", — узгадаў пісьменнік.

Аказалася, што ў яго таксама ёсць такі плыт, які яму падараваў родзіч-марак. Выявілася, што ў сына пісьменніка знаходзіцца як раз той плыт, на якім па Прыпяці падарожнічаў Караткевіч, і ў тым ліку ў апошняе сваё падарожжа.

Банэр з патрэтам і помнікамі Уладзіміру Караткевічу
© Sputnik Станіслаў Андросік
Банэр з патрэтам і помнікамі Уладзіміру Караткевічу

Генадзь Пашкоў прапанаваў тады зрабіць падарожжа ў гонар Караткевіча на двух такіх плытах.

"Такім чынам мы сабралі каманду: літаратараў акрамя мяне там не было, былі музейныя работнікі. Мы выпрацавалі маршрут, вырашылі пачаць яго з таго месца, дзе рэчка Смердзь у Лунінецкім раёне ўпадае ў Прыпяць. Месца, дзе Караткевічу зрабілася кепска, яго забралі ў бальніцу і ён ужо ніколі на Прыпяць не вярнуўся", — дадаў пісьменнік.

Ён распавёў, што аднойчы, калі плыты шлі па рацэ, нейкі хлопчык выбег і крычаў: "Тата, хутчэй сюды, лапці плывуць вялікія!"

Аршанцы любяць музей Караткевіча

"У Год культуры малады прадпрымальнік Уладзімір Розін, якому ўсяго 21 год, прыйшоў і кажа: што музею Караткевіча падараваць?" — распавяла карэспандэнту Sputnik загадчыцца музея Ліна Гатоўская.

Ліна Гатоўская можа гадзінамі распавядаць пра творчы шлях Караткевіча
© Photo : Беларускі дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры
Ліна Гатоўская можа гадзінамі распавядаць пра творчы шлях Караткевіча

Так у музея з'явіўся новы банэр з выявай Уладзіміра Караткевіча.

Паводле словаў загадчыцы, банэр быў зроблены з фотаздымка Сяргея Панізніка, і на ім яшчэ змешчаны тры помнікі Караткевічу, якія сёння існуюць.

"Гэта помнік у нашым Аршанскім дзіцячым парку, помнік у Віцебску і ў Кіеве. У 2011 годзе яго каля беларускага пасольства адкрываў тагачасны міністр культуры Павел Латушка", — нагадала Ліна Гатоўская.

Радавод Уладзіміра Караткевіча
© Sputnik Станіслаў Андросік
Радавод Уладзіміра Караткевіча

Таксама музею пастаянная наведвальніца Галіна Ільіна падаравала радавод Караткевіча. Яго можна пабачыць у выданні з 25 тамоў твораў Караткевіча, а таксама ў яго музеі ў Оршы.

"Уладзімр Караткевіч вельмі сябраваў з Васілём Быкавым і называў яго рыцарам сумлення і свабоды. А Быкаў у сваю чаргу пасля смерці Караткевіча сказаў, што такого пісьменніка ў нас ужо не будзе", — дадала загадчыца музея.

Яна таксама распавяла, што звычайна Караткевіч, падарожнічаючы па Прыпяці, спыняўся ў рыбакоў, якіх вельмі паважаў. Дык вось, спецыяльна для іх ён аднойчы з-за мяжы прывёз бярэты. Калі яго запыталіся, навошта ён гэта робіць, то ён рэзюмаяваў, што так хоча.

826
Тэги:
Жыццё знакамітых людзей, Уладзімір Караткевіч, Орша Віцебскай вобласці, Беларусь
Тэмы:
Беларуская літаратура (33)
Кадр з мультфільма Зоркі сёмага неба

Першы ў гісторыі Беларусі аніміраваны мюзікл прэзентавалі ў Мінску

47
(абноўлена 16:03 01.06.2021)
У Доме кіно адбылася прэм'ера паўнаметражнага мультфільма рэжысёра Алены Туравай "Зоркі сёмага неба". Музычная казка разлічана на гледача любога ўзросту, хоць і стваралася для дзяцей.

Аўтары працавалі над праектам амаль пяць гадоў. У адпаведнасці з законамі жанру ў фільме, працягласць якога больш за 70 хвілін, гучыць 45 песень. Іх выконваюць беларускія акцёры. Пра гэта распавяла карэспандэнту Sputnik Алена Турава.

У фае кінатэатра з журналістамі і гледачамі правялі сустрэчу стваральнікі карціны. Сярод іх - аўтар сцэнарыя Генадзь Давыдзька, прадзюсер і генеральны дырэктар кінастудыі "Беларусьфільм" Уладзімір Карачэўскі. Гасцей прэм'еры вітаў кампазітар Леанід Шырын і беларускі спявак Юрый Вашчук, вядомы пад псеўданімам ТЕО, ён агучваў аднаго з галоўных персанажаў мульціка - Ката Мурмота. З Масквы на прэзентацыю фільма прыехаў знакаміты гукарэжысёр Віктар Морс.

Светлая казка

"Зоркі сёмага неба" - гісторыя пра тое, як таленавіты вучоны з дапамогай створанага ім суперкамп’ютара абяцае ўсіх людзей зрабіць шчаслівымі. Але праз гэта вынаходніцтва ў рэальны свет прабіраецца страшны монстр. Ён закрывае зямлю шасцю паднябессямі. Людзі перастаюць бачыць зоркі, любіць і марыць. Тады феі адпраўляюцца на зямлю, каб знайсці сапраўднага летуценніка, які ўсіх выратуе.

На думку Туравай, усю казку пранізвае светлая думка, і, вядома, дабро перамагае.

"Галоўная ідэя карціны - не здолець знішчыць нейкае абстрактнае зло, а для пачатку перамагчы яго ў сабе. Нашы героі маюць магчымасць папрасіць у чароўнага партала аб выкананні толькі аднаго адзінага жадання. У кожнага яно сваё, індывідуальнае. Аднак просяць ўсе яны пра адно - каб зоркі вярнуліся да людзей", - распавяла Алена Турава.

Нацыянальны прадукт

"Мюзікл - яркая фантазійная карціна. Фішка яе ў тым, што гэта не проста першы ў Беларусі анімацыйны фільм. Гэта чыста беларускі нацыянальны прадукт, да праекту не прыцягваліся ніякія замежныя студыі", - адзначыла рэжысёр.

Паводле яе слоў, яшчэ адна асаблівасць - тое, што такіх анімацыйных мюзіклаў раней не было ў Беларусі. "Больш за тое, я нават не ўзгадаю расійскіх аналагаў. Успамінаюцца мультфільмы падобнага жанру з дзяцінства - "Брэменскія музыкі", "Лятучы карабель", "Блакітны шчанюк", - дадала яна.

Калектыўнае дзіцё

"Перад намі была пастаўлена задача - стварыць экраннае ўвасабленне кніжкі і пастаўленага раней спектакля", - распавяла аўтар.

Алена Турава лічыць, што мульцяшны поўны метр, які быў прадстаўлены сёння гледачам, - гэта "калектыўнае дзіця".

Спярша ствараецца гісторыя і сцэнар, потым ідзе чарнавая раскадроўка ў выглядзе коміксу. Першапачаткова ўсе малююць аніматары. Толькі потым ужо дадаецца камп’ютарная апрацоўка.

"Акцёр грае ролю малюнкам. Гэтаму трэба доўга вучыцца, набіваць руку. У нас былі задзейнічаны акцёры ўсіх калібраў - ад мэтраў да маладых людзей, выпускнікоў тэатральных ВНУ", - падзялілася Турава.

Паводле яе слоў, многія працавалі адразу на розныя ролі. "Некаторыя агучвалі да чатырох персанажаў, і мужчынскім, і жаночым голасам. Гэта дзіўная якасць, калі чалавек можа пераўвасабляцца", - адзначыла рэжысёр.

Песні былі запісаны загадзя. Па іх выбудоўвалася канструкцыя фільма - усе кадры павінны былі адпавядаць музычнаму суправаджэнню.

Расіяне зацікавіліся

Гендырэктар кінастудыі "Беларусьфільм" Уладзімір Карачэўскі паведаміў карэспандэнту Sputnik, што "расійскія партнёры ўжо паглядзелі і хочуць набыць  анімацыйную карціну "Зоркі сёмага неба", каб прадэманстраваць яе па сваіх тэлеканалах і інтэрнэт-платформах". Зараз ідзе перамоўны працэс.

"І не толькі з расійскім бокам. Мы спадзяемся, што пакажам фільм у рамках фестывалю ШАС, які адбудзецца ў канцы чэрвеня - пачатку ліпеня ў Душанбэ, а таксама на "Славянскім базары". Плануем продаж не толькі ў рускамоўныя краіны - ужо ёсць субцітры па-англійску", - расказаў Карачэўскі.

Па Беларусі пройдзе больш за 60 паказаў, у Мінску - у кінатэатры "Беларусь" і "Аўрора", таксама разглядаюцца пляцоўкі кіназалаў "Піянер" і "Дома кіно".

"Пасля сённяшняй прэм'еры наш фільм пачынае актыўнае самастойнае падарожжа", - рэзюмаваў Карачэўскі.

Чытайце таксама:

47
Тэги:
Алена Турава, Прэзентацыя, Мінск, мюзікл, Гісторыя Беларусі
У памежнай службы ёсць свой флот

Уцякаць бессэнсоўна: як ахоўваюць беларуска-ўкраінскую мяжу

58
(абноўлена 09:54 28.05.2021)
На беларуска-ўкраінскай мяжы службу нясе незвычайнае падраздзяленне: са сваім флотам і заставай, якую можна перамяшчаць з месца на месца.

Памежная камендатура "Лоеў" - падраздзяленне ўнікальнае: асабісты склад ахоўвае межы Радзімы па водным рубяжы і мае ўласны міні-флот. Тут няма звыклай па фільмах і рэпартажах мяжы з сігналізацыйнай сістэмай і кантрольна-следавай паласой, уздоўж якой ідуць пагранічнікі з сабакам.

Затое ёсць рэкі Днепр і Сож, па галоўным фарватэры якіх беларуска-ўкраінская мяжа як раз і праходзіць. Форму рачныя памежнікі носяць і сухапутную, і марскую, а на ўваходзе ў камендатуру ўстаноўлены якары. Карэспандэнты Spuntik Уладзімір Несцяровіч і Віктар Талочка адправіліся на паўднёва-ўсходнія межы Радзімы, каб пазнаёміцца ​​з вельмі спецыфічным падраздзяленнем.

Начальнік памежнай камендатуры "Лоеў" падпалкоўнік Аляксандр Вашчанка лічыць, што няма нічога звышнезвычайнага ў нясенні службы на рачным участку. Вядома, ёсць пэўныя нюансы, але асноўныя задачы ўсюды аднолькавыя: забеспячэнне пагранічнай бяспекі, арганізацыя надзейнай аховы дзяржграніцы, папярэджанне і спыненне правапарушэнняў. А ўжо як гэтыя задачы выконваюцца, якімі метадамі, сіламі і сродкамі - сакрэт і ваенная таямніца. Але сёе-тое нам усё ж паказалі.

Імянная - значыць, выдатная

Знаёмства з падраздзяленнямі камендатуры пачынаем з трэцяй заставы. З 4 кастрычніка 2018 года яна носіць імя Героя Савецкага Саюза Мікалая Сушанова. У памяшканні, дзе спіць асабісты склад (ці як кажуць самі байцы, у "спальніку"), на самым ганаровым мары ўстаноўлены сімвалічны ложак героя. На ёй ляжыць галоўны сімвал абаронцаў мяжы - зялёная фуражка. На сцяне - партрэт Мікалая Сушанова, апісанне яго подзвігу.

Ураджэнец Бранскай вобласці ў кастрычніку 1943 года вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра і вызваленні Лоева. Быў прадстаўлены да вышэйшай узнагароды, але атрымаў яе значна пазней: у адным з баёў у Палескіх балотах старэйшы сяржант быў паранены, трапіў у палон, уцёк, затым партызаніў да поўнага вызвалення Беларусі.

Перед выходом на охрану границы - минута молчания у бюста героя
© Sputnik / Виктор Толочко
Перад выхадам на ахову мяжы - хвіліна маўчання ля бюста героя

У гонар героя ў фае зрабілі пакой баявой славы. Тут сабраны асабістыя рэчы Мікалая Сушанова, яго лісты, муляжы зброі і ўзнагарод, успаміны таварышаў па службе, родных і блізкіх. Міма не прайсці. І гэта не проста даніна памяці абаронцы Радзімы - традыцыя, якіх у памежнікаў нямала.

Адну з іх мы назіраем на свае вочы. Пасля атрымання загаду выступіць на ахову дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь кожны пагранічны нарад абавязкова падыходзіць да бюста героя і ўдзельнічае ў рытуальнай хвіліне маўчання.

Усе хлопцы, з якімі мы гаварылі, паўтаралі ў адзін голас: служыць на мяжы няпроста, але гэта - справа для сапраўдных мужчын. Тут ты кожны дзень з баявой зброяй і ў поўнай баявой гатоўнасці ходзіш па апошніх метрам роднай зямлі. І гэта не пафас - адчуванні, які цябе прасякваюць  ледзь не з першых дзён службы.

Пограничная служба – настоящая: каждый день с боевым оружием
© Sputnik / Виктор Толочко
Памежная служба - сапраўдная: кожны дзень з баявой зброяй

Ну і вядома, маладыя людзі хвалілі сваю заставу за бытавыя ўмовы: будынак новы, камфортны, утульны, паўсюль чысціня і парадак. Ды і кормяць тут сытна і вельмі смачна: амаль як дома - падраздзяленне невялікае, кухар сваіх таварышаў па службе не крыўдзіць, да таго ж шэфствуе над ім дасведчаная Жанна Уладзіміраўна Краўчанка, якая на камэндатуры з самага першага дня. Для яе гэтыя хлапчукі як родныя, як адна сям'я.

Уцякаць не трэба: не мае сэнсу

Спецыяльна для Sputnik памежнікі паказалі, як застава падымаецца па трывозе. Прызнаемся: шматразова даводзілася назіраць гэта і раней, у тым ліку на далёкіх ад Беларусі рубяжах, ёсць з чым параўноўваць, і можам адзначыць: сушанаўцы дзейнічаюць хутка, зладжана, натрэніравана.

Через мгновение Сакур запрыгнет в машину и тревожка рванет к месту нарушения границы
© Sputnik / Виктор Толочко
Праз імгненне Сакур заскочыць у машыну і імкліва рване да месца парушэння мяжы

Кожны ведае свой манеўр. Ну а кінолаг Кірыл Семяненя з Любані разам са сваім чацвераногім сябрам - памежным сабакам Сакурам - проста прыгажуны! Ад такіх ні адзін парушальнік не ўцячэ.

І хоць на рачным участку мяжы няма кантрольна-следавай паласы, на самой заставе вучэбная КСП зроблена, таму што ёсць такое правіла: кожны памежнік - следапыт.

Каждый пограничник должен быть следопытом
© Sputnik / Виктор Толочко
Кожны памежнік павінен быць следапытам

Дарэчы, аб парушальніках. За час існавання камендатуры на яе ўчастку іх затрымана значна менш, чым, да прыкладу, дзе-небудзь у раёне Брэста або Гродна, але гэта зусім не азначае, што ў раёне Лоева служаць напаўсілы. Наадварот: як запэўнілі мясцовыя камандзіры, тут створана прадуманая сістэма аховы мяжы. І гэта не толькі і не столькі чалавек з аўтаматам, які ідзе дазорам або сядзіць у сакрэце - сёння наступіла эпоха інтэлектуальнай аховы кардона.

Убачыць усё і ўсіх

На заставе "Дзяражычы", куды мы адпраўляемся ў суправаджэнні маёра Віктара Салаўя, нам паказалі адну з такіх разумных штук - аўтаматызаваны пост тэхнічнага назірання. На высокім беразе Дняпра ўсталявана вышка з сістэмай відэаназірання, прыёму і перадачы дадзеных, падсілкоўвання энергіі з дапамогай сонечных батарэй.

Што гэта дае? Самае галоўнае - байцам на многіх участках не трэба мерзнуць, мокнуць, цягнуцца па пяску або мясіць ботамі бруд, пільна ўглядаючыся ўдалячынь і прыслухоўваючыся да кожнага шоргату.

Аператар паста знаходзіцца на заставе, сядзіць сабе ў цяпле і камфорце у камп’ютара, а на маніторы карцінка - як на далоні. Малюнак можна наблізіць, паглядзець, што адбываецца злева і справа. Нават ноччу апаратура ўлаўлівае інфрачырвонае выпраменьванне. Так што любая жывая істота становіцца прыкметнай.

Современная аппаратура позволяет видеть обстановку на границе прямо с заставы
© Sputnik / Виктор Толочко
Сучасная апаратура дазваляе бачыць становішча на мяжы прама з заставы

"Бачыце? Гэта рыбакі сядзяць з вудамі. Да іх ад пасата метраў 700. Можам павялічыць карцінку. Вось адзін падняўся і да іншага пайшоў...  Можа, там лепей бярэ?" - прапаршчык Уладзіслаў Скаль і сяржант Дзмітрый Прышчэп запэўніваюць, што ў цемры таксама ўсё адрозна і зразумела, дзе пень, лось ці чалавек.

На пытанне, колькі такіх пастоў разгорнута на мяжы, на заставе адказваюць па-вайсковаму скупа: "Дастаткова, каб забяспечыць надзейную ахову даручанага ўчастка".

"Кабанчык забярэм з сабой"

Застава "Дзяражычы" - гэта не будынак капітальнага тыпу, а модулі, падобныя на будаўнічыя вагончыкі, хоць параўнанне і не зусім правільнае. Тут ёсць абсалютна ўсё для нармальнага жыцця і службы: боксы для машын, вальеры для сабак, спартыўны гарадок, пакой для інфармавання і вольнага часу, свае генератар і свідравіна, сталовая і нават ўласная лазня.

Заставу ўрачыста адкрылі ў снежні мінулага года. Аглядацца і прывыкаць да новага месца не было калі: з першага ж дня памежнікі прыступілі да аховы 20-кіламетровага ўчастка.

На модульной заставе есть все для службы, жизни, занятий спортом
© Sputnik / Виктор Толочко
На модульнай заставе ёсць усё для службы, жыцця, заняткаў спортам

Начальнік заставы старэйшы лейтэнант Іван Незабудка запэўніў, што ўзімку на заставе ніхто не мерзнуў - для абагрэву спальных памяшканняў аказалася дастаткова звычайных электраабагравальнікаў. Цепластрата мінімальная.

Асноўная фішка модульнай заставы - у яе мабільнасці. У выпадку неабходнасці ўсе пабудовы можна досыць хутка дэмантаваць і перавезці ў іншае месца. Да таго ж праект атрымаўся не вельмі дарагім, ва ўсякім выпадку значна танней, чым будаўніцтва з цэглы і бетону стацыянарнага падраздзялення.

Праект і яго выкананне - цалкам беларускія. Як распавялі афіцэры, у Дзяражычы прыязджалі расійскія калегі, уважліва вывучалі вопыт, задавалі шмат пытанняў, праявілі вялікую зацікаўленасць.

Повар на заставе – один из самых уважаемых людей
© Sputnik / Виктор Толочко
Кухар на заставе - адзін з самых паважаных людзей

Начальніку заставы задаем "нязручнае" пытанне: вось ўкараніцеся вы на гэтым месцы, клумбы з кветачкамі зробіце, кабанчыка адкормліваць станеце і раптам - загад: перамясціцца на новае месца, ці не крыўдна будзе?

Старэйшы лейтэнант не разгубіўся: "Па-першае, загады не абмяркоўваюцца, калі трэба, зробім усё хутка, а, па-другое, кабанчыка з сабой таксама прыхопім".

Не даплыве парушальнік да сярэдзіны Дняпра

Ну і нарэшце яшчэ адно падраздзяленне, якое ўваходзіць у склад камендатуры і з'яўляецца галоўным на водных рубяжах Лоеўшчыны - аддзяленне берагавой аховы. Гэта іх катэры з 1999 года барозняць прасторы Дняпра і Сожа, кантралюючы каля 155 кіламетраў рачнога ўчастка дзяржграніцы.

Першапачаткова гэта была група пагранічных катэраў. Упершыню на ахову мяжы "Бусел", "Усход" і амфібіі "Гепард" выйшлі 25 красавіка 2000 года. Шуму і ажыятажу нарабілі тады нямала. Ну як жа: не маторкі, а гэтакі малы флот. Размаўлялі хлопцы таксама часам не вельмі зразумела для выключна сухапутнага акружэння: гюйс, рында, кубрык, камбуз, кают-кампанія, гальюн. Узначальваў групу катэраў капітан трэцяга рангу Міхаіл Крылоў. Пасля яго падраздзяленнем і зусім камандавалі капітаны другога рангу.

Случись погоня – от таких катеров ни один нарушитель не скроется
© Sputnik / Виктор Толочко
Калі здарыцца пагоня - ад такіх катэраў ні адзін парушальнік не схаваецца

Зараз аддзяленне берагавой аховы ў Лоеве ўзначальвае капітан-лейтэнант Алег Выгляд. Яго падначаленыя прайшлі спецыяльную падрыхтоўку, здалі экзамены і па традыцыі носяць воінскія званні як на флоце: у асноўным мічманы і старэйшыя мічманы. Матросаў тэрміновай службы ў гэтым падраздзяленні няма.

А самых першых "Буслоў" ужо спісалі на заслужаны адпачынак. Адзін з іх застыў цяпер на вечным пасту каля Гомельскага музея ваеннай славы, другі плануюць усталяваць ля Гомельскай памежнай групы.

На змену першым катэрам прыйшла зусім новая тэхніка: хуткасная, з вялікім запасам ходу, зручная ў абслугоўванні і эксплуатацыі. Італьянскія катэры паступілі па лініі міжнароднай тэхнічнай дапамогі. Закуплены таксама суды расійскай і беларускай вытворчасці.

Пограничные катера – быстрые, маневренные, с большим запасом хода
© Sputnik / Виктор Толочко
Памежныя катэры - хуткія, манеўраныя, з вялікім запасам ходу

Напрошваемся на борт да "італьянцаў". Нас запэўнілі: асаблівасці канструкцыі такія, што катэр гэты перавярнуцца ў прынцыпе не можа. "Але трымайцеся ўсё ж такі мацней!". Пасля таго як судна набрала хуткасць кіламетраў пад 70 у гадзіну і пачаў манеўраваць, нагадваць пра бяспечныя паводзіны на борце катэра было ўжо не трэба. Мы ж не марскія і нават не рачныя ваўкі - так, аматары пешых прагулак.

Запас ходу у катэры "Дазор" - 400 кіламетраў, на борт можа ўзяць 10 чалавек. З аснашчэння - радыёлакацыйная станцыя, навігатар, рэхалот. Увогуле, шанцаў на тое, каб схавацца ад памежнікаў, у парушальнікаў няма ніякіх.

Згледзеўшы рыбакоў, прычальваем да берага. Памежнікі праверылі іх дакументы, распыталі пра тое, што бачылі, чулі.

Рыбу в пограничной полосе ловить можно, но есть определенные правила
© Sputnik / Виктор Толочко
Рыбу ў памежнай паласе лавіць можна, але ёсць пэўныя правілы

Рыбалка ў памежнай паласе мае свае асаблівасці: мясцовыя лодкі, катэры і іншыя плаўсродкі павінны быць зарэгістраваныя ў інспекцыі па маламерных суднах, пры сабе рыбак абавязаны мець пашпарт, а таксама пропуск у памежную паласу.

Дарэчы, з браканьерамі берагавая ахова таксама дапамагае змагацца - сумесна з інспекцыяй аховы жывёльнага і расліннага свету.

Свята, але не выхадны

А яшчэ мясцовыя памежнікі з гонарам распавядаюць, што менавіта ў іх здымалі фільм "Смяротны ўлоў" серыяла "Дзяржаўная мяжа". Дэтэктыўна-крымінальная гісторыя з пагонямі, затрыманнямі кантрабандыстаў і гандляроў зброяй разгортваецца як раз на рачным участку беларуска-ўкраінскага кардона. Разыначка фільма - катэры і ўсё яшчэ не вельмі звыклыя для Беларусі людзі ў марской форме. Як кажуць самі памежнікі, хай сюжэт так і застанецца мастацкім выдумкай.

Задач у лоеўскіх памежнікаў шмат і ўсе яны важныя і адказныя. Сёння ў іх прафесійнае свята. Будзе асабліва смачны абед, прыйдуць з падарункамі і віншаваннямі госці ад мясцовых уладаў і жыхароў памежжа, але ў астатнім дзень як дзень - на мяжы выхадных не бывае.

58
Тэги:
флот, Украіна, Беларусь, мяжа
Адпачынак на рацэ Прыпяць

За ўсю гісторыю метэаназіранняў: тэмпературны рэкорд чэрвеня пабіты ў Беларусі

28
(абноўлена 17:10 23.06.2021)
Тэмпературныя рэкорды сіноптыкі звычайна фіксуюць у ліпені і жніўні, але ў 2021-м годзе першы летні месяц здзівіў усіх.

МІНСК, 23 чэр - Sputnik. У аўторак у Беларусі быў зафіксаваны тэмпературны рэкорд 35,9 градусы, паведаміў начальнік службы метэаралагічных прагнозаў Белгідрамета Аляксандр Бяганскі.

Тэмпературныя рэкорды месяца былі ўсталяваны ў аўторак на шэрагу станцый па ўсходзе Беларусі: на большай частцы Гомельскай, Магілёўскай і па ўсходзе Віцебскай і Мінскай абласцей.

"Учора максімум быў зафіксаваны 35,9 градусы на метэастанцыі "Кастрычнік" (Гомельская вобласць). Гэта была самая высокая тэмпература па краіне за ўсю гісторыю назіранняў у чэрвені - парадку 120-130 гадоў", - сказаў Sputnik Бяганскі.

Ён удакладніў, што гаворка ідзе пра самы гарачы чэрвень, абсалютныя гадавыя рэкорды не перавышаны, так як яны значна вышэй. "Мы пакуль на іх не прэтэндуем. Максімумы характэрны звычайна для ліпеня і жніўня, усе рэкорды звычайна прыпадаюць на гэтыя перыяды", - дадаў начальнік службы.

З 23 па 25 чэрвеня з-за спякоты беларускія сіноптыкі ўсталявалі чырвоны ўзровень небяспекі. У большасці рэгіёнаў слупок тэрмометра падбіраецца да адзнакі +34 градусы.

Белгідрамет прагназуе, што спёка ў Беларусі захаваецца да канца тыдня, але дададуцца дажджы з навальніцамі. У апошнія выхадныя чэрвеня тэмпература пачне зніжацца.

Чытайце таксама:

28
Тэги:
Лета, сіноптыкі, Беларусь, тэмпературны рэкорд, Гідраметэацэнтр Рэспублікі Беларусь