Музей Уладзіміра Караткевіча ў Оршы

Караткевіч быў сціплым пісьменнікам, які любіў людзей

644
(абноўлена 16:11 28.11.2017)
Творчасць Уладзіміра Караткевіча знаёміць чытачоў з захапляльнай плынню беларускай гісторыі. Нарадзіўся "апошні рамантык" 26 лістапада 1930 года ў Оршы.

"Літаратурныя падарожжы" Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі літаратуры гэтым разам накіраваліся на радзіму Уладзіміра Караткевіча ў Оршу. Карэспандэнт Sputnik таксама рушыў за натхненнем у музей пісьменніка.

На радзіме Уладзіміра Караткевіча вельмі шануюць памяць пра свайго выбітнага земляка. Вось ужо амаль два дзесяцігоддзі там працуе музей, які прысвечаны жыццю і творчасці пісьменніка.

Хата, у якой жыла сям'я Уладзіміра Караткевіча ў Оршы
© Sputnik Станіслаў Андросік
Хата, у якой жыла сям'я Уладзіміра Караткевіча ў Оршы

Штогод у Оршы ладзіцца акцыя ў гонар Караткевіча. На працягу тыдня напярэдадні дня народзінаў пісьменніка ў грамадскім транспарце можна пачуць, як класік чытае свае ўласныя творы і песні, пакладзеныя на яго вершы. Двадцаць сем гарадскіх маршрутаў амаль круглыя суткі будуць знаёміць аршанцаў з творчасцю Уладзіміра Караткевіча.

Паціснуць руку Караткевічу

Галоўны рэдактар выдавецтва "Мастацкая літаратура" Віктар Шніп распавёў карэспандэнту Sputnik, што зараз вядзецца падрыхтоўчая праца да выдання зборніка твораў Уладзіміра Караткевіча ў дваццаці пяці тамах.

Галоўны рэдактар выдавецтва Мастацкая літаратура Віктар Шніп
© Photo : Беларускі дзяржаўны музей гісторыі літаратуры
Галоўны рэдактар выдавецтва "Мастацкая літаратура" Віктар Шніп

"Дзякуючы творчасці Караткевіча, а я ведаю ў Мінску людзей, якія, чытаючы яго творы, пачалі гаварыць па-беларуску", — сказаў Віктар Шніп.

Паводле яго слоў, асабіста яму не пашчасціла быць знаёмым з Караткевічам.

"Каля я яго ўпершыню убачыў, мне было 18 гадоў. Тады я хадзіў у Цэнтральную кнігарню. Зараз няма праблемы набыць любую кнігу, а раней кнігі Караткевіча адразу разкупляліся. Тады ў кнігарні працавала паэтэса Святлана Каробкіна, і калі я з ёю размаўляў, падыйшоў мужчына. Ён быў вельмі інтэлігентны, павітаўся і падаў мне руку, хоць я яго не ведаў, паціснуў мне руку. Нешта спытаўся і пайшоў. Святлана спыталася, ці ведаю я, хто гэта быў. Не ведаю, адказаў. А гэта быў Караткевіч. "Запомні гэты дзень, ён з табою павітаўся", — падзяліўся ўспамінамі Віктар Шніп.

Галоўны рэдактар выдавецтва дадаў, што потым сустракаў яго неаднаразова. У Доме літаратараў святкавалі 50-годдзе з дня нараджэння Уладзіміра Караткевіча.

Помнік Караткевічу ў дзіцячым парку ў Оршы
© Sputnik Станіслаў Андросік
Помнік Караткевічу ў дзіцячым парку ў Оршы

"У мяне было запрашэнне на гэтую вечарыну, але я не пайшоў. У мяне была дзяўчына, якая мне падабалася, і я аддаў яго яе сяброўке. Падумаў, што праз 5 гадоў будзе адзначацца 55-годдзе, і тады я схажу. Нажаль, пяцьдзесят пяць гадоў ужо адзначаліся без Караткевіча", — прыгадаў Віктар Шніп.

Ён таксама распавёў, што пад час вучобы на Вышэйшых літаратурных курсах у Маскве ўсе ездзілі па знакавых мясцінах. У Караткевіча ёсць верш пра царкву на Нерлі. Яна стаіць у ста метрах ад берага.

"Куратар прывезла нас да гэтага возера і спыталася, ці пойдзем. Мы адмовіліся, бо холадна. Яна паглядзела мне ў вочы і сказала: "А Караткевіч вось хадзіў", — сказаў рэдактар.

Рэзюмуючы свой аповяд, ён сказаў, што пра асобу Караткевіча можна шмат гаварыць, але лепш чытаць яго кнігі.

На плыце Караткевіча

Пісьменнік і публіцыст Генадзь Пашкоў расказаў, што памятае Караткевіча ў маладыя гады. Пасля атрымання адукацыі і працы на радыё яму пашанцавала патрапіць у рэдакцыю часопіса "Полымя".

"Тады я ўбачыў і пазнаёміўся з Уладзімірам Сямёнавічам. Ён час ад часу прыходзіў у "Полымя". У той час у яго не было такой папулярнасці. Гэта з'ява даволі частая: чалавека ацэньваюць, калі яго ўжо няма ў жыцці", — адзначыў Генадзь Пашкоў.

Пісьменнік Генадзь Пашкоў распавядае пра асобу Караткевіча
© Photo : Беларускі дзяржаўны музей гісторыі літаратуры
Пісьменнік Генадзь Пашкоў распавядае пра асобу Караткевіча

Па яго словах, Караткевіч быў вельмі сціплым чалавекам і жыў жыццём мастака. "Калі яго не стала, раптам азірнуліся: ля якога творцы мы жылі, які выдатны дыямент згубіла беларуская культура", — дадаў пісьменнік.

Генадзь Пашкоў распавёў, што жыццё яго звязала з імем Карактевіча. Недалёка ад Мінску ёсць пісьменніцкае лецішча, не болей чым за дваццаць кіламетраў ад сталіцы.

"Аднойчы ў мяне па суседству сын Тараса Хадкевіча вынес на падворак нешта аранжавае і пачаў надзімаць. І тут я пазнаў марскі выратавальны плыт", — узгадаў пісьменнік.

Аказалася, што ў яго таксама ёсць такі плыт, які яму падараваў родзіч-марак. Выявілася, што ў сына пісьменніка знаходзіцца як раз той плыт, на якім па Прыпяці падарожнічаў Караткевіч, і ў тым ліку ў апошняе сваё падарожжа.

Банэр з патрэтам і помнікамі Уладзіміру Караткевічу
© Sputnik Станіслаў Андросік
Банэр з патрэтам і помнікамі Уладзіміру Караткевічу

Генадзь Пашкоў прапанаваў тады зрабіць падарожжа ў гонар Караткевіча на двух такіх плытах.

"Такім чынам мы сабралі каманду: літаратараў акрамя мяне там не было, былі музейныя работнікі. Мы выпрацавалі маршрут, вырашылі пачаць яго з таго месца, дзе рэчка Смердзь у Лунінецкім раёне ўпадае ў Прыпяць. Месца, дзе Караткевічу зрабілася кепска, яго забралі ў бальніцу і ён ужо ніколі на Прыпяць не вярнуўся", — дадаў пісьменнік.

Ён распавёў, што аднойчы, калі плыты шлі па рацэ, нейкі хлопчык выбег і крычаў: "Тата, хутчэй сюды, лапці плывуць вялікія!"

Аршанцы любяць музей Караткевіча

"У Год культуры малады прадпрымальнік Уладзімір Розін, якому ўсяго 21 год, прыйшоў і кажа: што музею Караткевіча падараваць?" — распавяла карэспандэнту Sputnik загадчыцца музея Ліна Гатоўская.

Ліна Гатоўская можа гадзінамі распавядаць пра творчы шлях Караткевіча
© Photo : Беларускі дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры
Ліна Гатоўская можа гадзінамі распавядаць пра творчы шлях Караткевіча

Так у музея з'явіўся новы банэр з выявай Уладзіміра Караткевіча.

Паводле словаў загадчыцы, банэр быў зроблены з фотаздымка Сяргея Панізніка, і на ім яшчэ змешчаны тры помнікі Караткевічу, якія сёння існуюць.

"Гэта помнік у нашым Аршанскім дзіцячым парку, помнік у Віцебску і ў Кіеве. У 2011 годзе яго каля беларускага пасольства адкрываў тагачасны міністр культуры Павел Латушка", — нагадала Ліна Гатоўская.

Радавод Уладзіміра Караткевіча
© Sputnik Станіслаў Андросік
Радавод Уладзіміра Караткевіча

Таксама музею пастаянная наведвальніца Галіна Ільіна падаравала радавод Караткевіча. Яго можна пабачыць у выданні з 25 тамоў твораў Караткевіча, а таксама ў яго музеі ў Оршы.

"Уладзімр Караткевіч вельмі сябраваў з Васілём Быкавым і называў яго рыцарам сумлення і свабоды. А Быкаў у сваю чаргу пасля смерці Караткевіча сказаў, што такого пісьменніка ў нас ужо не будзе", — дадала загадчыца музея.

Яна таксама распавяла, што звычайна Караткевіч, падарожнічаючы па Прыпяці, спыняўся ў рыбакоў, якіх вельмі паважаў. Дык вось, спецыяльна для іх ён аднойчы з-за мяжы прывёз бярэты. Калі яго запыталіся, навошта ён гэта робіць, то ён рэзюмаяваў, што так хоча.

644
Тэги:
Жыццё знакамітых людзей, Уладзімір Караткевіч, Орша Віцебскай вобласці, Беларусь
Тэмы:
Беларуская літаратура (31)
Выстава ў Мінску будзе доўжыцца два дні

Расійскія кнігі на выставе ў Мінску - што пачытаць

19
Галоўная ідэя экспазіцыі - пазнаёміць чытача з расійскімі кнігамі, пра якія ён, магчыма, раней не чуў.

МІНСК, 2 кас - Sputnik. Толькі два дні прадоўжыцца выстава расійскай кнігі ў Мінску, распавёў Sputnik яе арганізатар Арцём Пятроўскі.

Экспазіцыя праходзіць упершыню. Ідэя належыць Прадстаўніцтву Рассупрацоўніцтва ў Беларусі. Выставу праводзяць па праграме "Расія". Пазней яе пакажуць у іншых краінах постсавецкай прасторы. Разам з ёй вандруе экспазіцыя аб ВНУ Расіі і іх філіялах.

Рэкамендацыя ад арганізатара

Сваю кнігу на выставе могуць знайсці розныя людзі, пачынаючы ад школьнікаў і заканчваючы аматарамі "класікі". Але Арцём Пятроўскі, паказваючы экспазіцыю, перш за ўсё падыходзіць да стала з дзіцячымі выданнямі.

Организатор выставки Артем Петровский
© Sputnik / Елена Васильева
Арганізатар выставы Арцём Пятроўскі

"Мне больш за ўсё спадабалася дзіцячая літаратура выдавецтва "Мазаіка". Я сам з'яўляюся бацькам 4-гадовага сына, і яму купіў бы гэтыя кнігі. Чым яны асаблівыя? Гэта забаўляльная кніга, цікавая кніга. Дзіця не проста глядзіць карцінкі, яно можа ўзаемадзейнічаць з імі - нешта націснуць, нешта дастаць", - растлумачыў Пятроўскі.

На выставе прадстаўлены кнігі 13 выдавецтваў, уключаючы даволі вядомыя "Парастак" і "Мазаіка". Хоць заяўлена было 20 удзельнікаў, але з-за сітуацыі з каронавірусам дабрацца да Мінска змаглі не ўсе.

Вместе с выставкой путешествует экспозиция о вузах России и их филиалах
© Sputnik / Елена Васильева
Разам з выставай падарожнічае экспазіцыя аб ВНУ Расіі і іх філіялах

Як вядома, у Расіі некаторыя выдавецтвы друкуюць беларускіх аўтараў. Але на гэтай выставе чытачы іх не сустрэнуць.

"Святлана Алексіевіч з'яўляецца самым папулярным беларускім аўтарам. Мы б, вядома, вельмі хацелі, каб яна тут была. Але па фармаце выставы мы прадстаўляем толькі расійскіх аўтараў", - сказаў Арцём Пятроўскі.

Мары аб гамаку

Арганізатары выставы прызнаюць: у кнігі сёння шмат канкурэнтаў. З'явіліся аўдыёкніжкі, ды і той жа інтэрнэт забірае шмат увагі патэнцыйнага чытача. І ўсё ж у кнігі ёсць свой шарм. Пакратаць старонкі, падумаць пра жыццё, атрымаць асалоду ад адзінотай. Усё гэта магчыма перажыць толькі з "жывой" кнігай у руках, упэўнены арганізатары.

Выставка удовлетворит вкусы всех - от школьников до любителей классики
© Sputnik / Елена Васильева
Выстава задаволіць густы ўсіх - ад школьнікаў да аматараў "класікі"

"Я, вядома, таксама слухаю аўдыёкніжкі, калі еду ў машыне ў камандзіроўку. Але калі іду на пляж або кладуся ў гамак, бяру старую добрую кнігу", - кажа Арцём Пятроўскі.

Выстава расійскай кнігі працягнецца 2 і 3 кастрычніка ў Доме Масквы ў Мінску. Наведаць яе можа любы ахвотны, уваход вольны. Але арганізатары ўдакладняюць, што продаж кніг на выставе не ажыццяўляецца.

"Наша мэта - пазнаёміць чытача з расійскімі кнігамі, пра якія, магчыма, ён не ведаў", - растлумачыў Арцём Пятроўскі.

19
Тэги:
Кнігі, Мінск, Рассупрацоўніцтва
Багач - 2020

Усё па традыцыях: у Дукоры адзначылі Багач

126
(абноўлена 13:36 22.09.2020)
Працаваць на свята багатага ўраджаю строга забаронена, таму госці ад душы танчылі і весяліліся.

Багач у народным календары прымеркаваны да свята збору ўраджаю. Назву сваю ён атрымаў, бо лічылася, што менавіта ў гэтыя дні у добрых гаспадароў у хаце "усяго багата". На святкаванне Багача ў Дукорскім маёнтку патрапіў фатограф Sputnik Альфрэд Мікус.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач - гэта адмысловы лубок з зернем
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
На свята жыхары вёскі збіраліся грамадой

Для святкавання Багача ўсе жыхары старадаўняй беларускай вёскі збіраліся талакой і рабілі адмысловы лубок з зернем, у сярэдзіну якога ўстаўлялі свечку. У гэты лубок, які атрымаў сваю назву ад наймення свята, кожны вясковец прыносіў па жменьцы зерня з новага ўраджаю. Лубок з запаленай свечкай праносілі абавязкова па ўсёй вёсцы. Усе гэтыя дзеянні былі скіраваныя на захаванне дабрабыту, ураджайнасці, плоднасці жывёлы і сямейнага ладу.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Багач абавязкова праносілі па ўсёй вёсцы
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Кожны вясковец дадаваў у лубок зерне з новага ўраджаю

Напрыканцы Багач размяшчалі пад абразамі на покуці хаты гаспадароў, якіх грамада ў гэтым годзе абірала лепшымі.

Падчас святкавання Багача ўсім сялянам увогуле забаранялася працаваць: яны хадзілі ў госці адзін да аднаго, ладзілі кірмашы і гулянні, танчылі і спявалі.

Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
госці ў Дукоры вучыліся розным майстэрствам
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
І хоць працаваць на Багач забаронена, але ж вучыцца ніхто не забараняў!
Багач - 2020
© Sputnik Альфрэд Мікус
Выдатны майстар навучыць каго заўгодна

Не засталіся ў баку ад гэтай традыцыі і госці Дукорскага маёнтка. Пад музыку гуртоў Стары Ольса і PAWA і беларускага народнага ансамбля "Вербіца" яны ад душы есяліліся і скакалі, а таксама вучыліся майстэрству керамікі, разьбы па дрэве, пляценню лапцей, ткацтву і вырабу лялек.

126
Тэги:
Народныя традыцыі, Багач
Палац Незалежнасці ў Мінску

У прэзідэнта новы памочнік, а ў Саўміна - кіраўнік апарата

3
(абноўлена 14:44 20.10.2020)
Беларускі лідар у Палацы Незалежнасці сёння прыняў цэлую чараду кадравых рашэнняў, прызначыўшы, у тым ліку, кіраўнікоў мясцовых органаў улады і прадстаўнікоў рэспублікі ў міжнародных арганізацыях.

МІНСК, 20 кас - Sputnik. Аляксандр Лукашэнка прызначыў Леаніда Мартынюка памочнікам прэзідэнта - інспектарам па Магілёўскай вобласці.
Раней новы памочнік кіраўніка дзяржавы працаваў на пасадзе старшыні Бярозаўскага райвыканкама.

Злева направа: Наталля Лапцева, Аляксандр Бахановіч, Наталля Карчэўская
© Photo : Telegram-канал "Пул Первого"

Сёння таксама з'явіўся новы кіраўнік у апарата Савета міністраў - ім стаў Канстанцін Бурак.

Па ўзгадненні з беларускім прэзідэнтам Бярозаўскі райвыканкам узначаліць Сяргей Барташ, а пасаду старшыні Ляхавіцкага райвыканкама заняў Мікалай Мароз.

Прадстаўляць беларускія ўлады ў Арганізацыі па забароне хімічнай зброі па сумяшчальніцтве будзе Андрэй Еўдачэнка. У сваю чаргу Максім Ермаловіч аналагічнай працай будзе займацца пры Міжнароднай марской арганізацыі па сумяшчальніцтве.

Новым намеснікам міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя са згоды кіраўніка дзяржавы прызначаны Аляксандр Гарошка.

3
Тэги:
Аляксандр Лукашэнка