Дажынкі

Такое магчыма толькі ў Беларусі, або Чым запомніліся Дажынкі Верхнядзвінску

40
(абноўлена 22:32 29.09.2018)
Кіраўніцтва вобласці анансавала падчас правядзення свята павышэнне заробкаў жыхарам вёскі і стварэнне аграрных класаў у школах.

ВІЦЕБСК, 30 вер — Sputnik. Верхнядзвінск рыхтавалі да "Дажынак" год, за гэты час горад змяніўся ў лепшы бок, і, як распавялі карэспандэнту Sputnik у райвыканкаме, цяпер многія жыхары з сумам думаюць пра тое, што свята скончылася і грошай на рамонт могуць больш не даць.

Прыбыццё

У 11 раніцы з полацкага дызеля на станцыі Верхнядзвінск сышло незвычайна шмат людзей, большасць якіх прыехала на "Дажынкі". Гарадок гэта невялікі, таму там курсіруе ўсяго адзін аўтобус, маршрут якога пралягае праз увесь горад. Па словах жыхароў, раней было два маршруты, але адзін чамусьці адмянілі, мабыць, з эканоміі.

Открытие Дожинок
© Sputnik / Павел Вур
Адкрыццё "Дажынак"

На прыпынку сабралася шмат людзей, пад'ехаў аўтобус без "гармонікі", і яго на першым жа прыпынку запоўнілі пасажыры "пад завязку". Большасць ехала на "Дажынкі".

"У гэты час тут ніколі столькі людзей не садзіцца. Не разумею, чаму не пусцілі два аўтобусы да свята", — здзівіўся адзін з мясцовых жыхароў.

Праехаўшы некалькі прыпынкаў па прыгарадзе, дзе людзі ўжо не маглі змясціцца ў перапоўнены транспарт, аўтобус прыбыў у горад.

Верхнядзвінск сустракаў гасцей, якія прыехалі на цягніку, рамонтам дарогі. Як патлумачылі ў райвыканкаме, яе не паспелі своечасова скончыць з-за дажджоў, але зробяць гэта ў бліжэйшы час.

"Дажынкі" — рухавік прагрэсу

"У Латвіі пра "Дажынкі" кажуць, што такое магчыма толькі ў Беларусі. Мы перыядычна прыязджаем у Верхнядзвінск і бачым, што дзякуючы гэтаму святу горад змяніўся да непазнавальнасці. Мне тут вельмі падабаецца, вядома, усё гэта запатрабавала немалых намаганняў, але вынік таго варты", — распавёў Sputnik Дайніс, адзін з удзельнікаў латышскага ансамбля "Савальнейкі".

На празднике было весело
© Sputnik / Павел Вур
На свяце было весела

Па словах артыста, іх край сябруе з Верхнядзвінскім раёнам яшчэ з савецкіх часоў: паміж імі падпісана дамова аб супрацоўніцтве. Таму артысты перыядычна прыязджаюць у горад з выступамі, і тыя змены, якія адбыліся з райцэнтрам за апошні год, яго прыемна здзівілі.

У Верхнядзвінску да свята

было рэканструявана больш за 200 аб'ектаў, адрамантаваныя дарогі, пабудавалі фантан і новы дом каля цэнтральнай плошчы, якую, дарэчы, таксама перабудавалі.

Партнер в танце - важная составляющая
© Sputnik / Павел Вур
Партнёр у танцы - важны складнік

"На плошчы раней раслі хвоі, была стаянка для машын. Вядома, шкада дрэвы, але мы вырашылі, раз рабіць, то рабіць. З часам тут вырастуць тыя дрэвы, якія мы пасадзілі падчас рэканструкцыі плошчы. Асвятленне правялі, асфальт, плітку паклалі новую. І наогул, зрабілі поўную перапланіроўку цэнтральнай плошчы", — распавялі карэспандэнту ў Верхнядзвінскім райвыканкаме.

Трохпавярховы дом на 12 кватэр, які падчас "Дажынак" прыняў губернатар Віцебскай вобласці, пачалі будаваць вясной, а да канца лета скончылі. Кватэры ў ім двухпакаёвыя, палепшанай планіроўкі, плошчай больш, чым 60 квадратных метраў. Кватэры здаюцца ў арэнду, палова арандатараў — прывілеяваная група: маладыя спецыялісты, работнікі пракуратуры ды іншых сфераў, якія маюць патрэбу ў добрым жыллё. Астатнія дасталіся чаргавікам.

Артист из Латвии Дайнис считает, что город благодаря Дожинкам преобразился
© Sputnik / Павел Вур
Артыст з Латвіі Дайніс лічыць, што горад дзякуючы Дажынкам змяніўся

Літаральна за тры месяцы ў цэнтры горада пабудавалі прыгожы фантан, ад якога жыхары Верхнядзвінска ў захапленні.

"Фантан пачаў працаваць у жніўні, увечары ў яго ўключаецца падсвятленне, гуляе музыка. Мы сюды пастаянна ходзім пасядзець на лавачцы або пагуляць", — падзяліўся сваёй радасцю адзін з жыхароў горада.

На празднике было и небольшое костюмированное шоу
© Sputnik / Павел Вур
На свяце было і невялікае касцюміраванае шоу

Як распавялі ў райвыканкаме, некаторыя гараджане засмучаныя тым, што "Дажынкі" прайшлі, бо больш такіх грошай гораду могуць не вылучыць, а капрамонты дамоў зробленыя не ва ўсіх.

Да свята ў Верхнядзвінску пабудавалі новыя прадуктовыя крамы. Як растлумачылі карэспандэнту, раней у горадзе не было крам ад буйных гандлёвых сетак, таму што іх стараліся не дапускаць сюды, а развіваць уласны гандаль, які ў раёне вельмі моцны.

Новый дом, который построили в Верхнедвинске к Дожинкам
© Sputnik / Павел Вур
Новы дом, які пабудавалі да Дажынак

Аграрныя класы і высокія зарплаты

"Цяпер ёсць аграрная дамінанта — зрабіць сферу сельскай гаспадаркі для кожнага, які працуе ў ёй прэстыжнай, а ў грамадстве — паважанай. Рашэнне гэтага пытання — у карэкцыі падрыхтоўкі сістэмы кадраў і павелічэнні заработнай платы", — сказаў губернатар Віцебскай вобласці Мікалай Шарстнёў падчас свайго выступу на свяце.

Губернатор Витебской области Николай Шерстнев выступает перед гостями праздника
© Sputnik / Павел Вур
Губернатар Віцебскай вобласці Мікалай Шарстнёў

Паводле яго слоў, распрацаваны пэўны "інструментарый", які дапаможа падняць заробкі працаўнікам сяла. Больш за тое, у Віцебскай вобласці ўжо створана прывабная сістэма матэрыяльнага стымулявання. Напрыклад, зменена схема аплаты працы спецыялістам жывёлагадоўчай галіны і механізатарам.

Акрамя таго, асаблівы акцэнт губернатар зрабіў на тым, што спецыялістаў трэба рыхтаваць яшчэ са школы. У гэтым навучальным годзе ў многіх раёнах вобласці адкрылі аграрныя класы.

После реконструкции площадь в Верхнедвинске стала светлее
© Sputnik / Павел Вур
Пасля рэканструкцыі плошчы ў Верхнядзвінску стала святлей

ПТВ і ВНУ перагледзелі свае навучальныя праграмы і зрабілі акцэнт на практычныя заняткі. Акрамя таго, у гэтым годзе павялічылі ўдвая тэрміны вытворчай практыкі, якую студэнты праходзяць у "перадавых гаспадарках вобласці". Бо студэнта трэба прывучаць да поля і ферме з першага года вучобы, а арганізацыі, як будучы заказчык кадраў, павінны самі ўдзельнічаць у падрыхтоўцы спецыялістаў.

Любіць сваю працу

"Трэба любіць сваю працу, і я яе люблю. У нас добры калектыў, а ўборачная для мяне — наогул свята, не ведаю, чаму, але гэта так", — распавяла пасля ўзнагароджання аграном ААТ "Праўда-С" Дубровенскага раёна Алена Чачуева, якая перамагла ў намінацыі сярод галоўных аграномаў сельскагаспадарчых арганізацый.

Дзяўчына чатыры гады таму скончыла Беларускую сельгасакадэмію і паехала па пераразмеркаванню з Мінскай вобласці ў Дубровенскі раён, дзе засталася, выйшла замуж і нарадзіла дзіця.

Один из победителей - агроном Елена Чачуева
© Sputnik / Павел Вур
Аграном Алена Чачуева

Падчас уборачнай уставаць даводзілася рана, а сыходзіла з палёў разам з апошняй машынай. Дачцы Алёне год і дзесяць месяцаў, і яна ўжо ходзіць у дзіцячы садок, паколькі праца агранома забірае шмат часу. Але, па словах Чачуевай, садок у іх добры, і дзіця туды ходзіць з задавальненнем.

Многія сельгасработнікі на "Дажынках" казалі пра любоў да сваёй прафесіі, і гэта зразумела, бо праца на зямлі — адна з самых цяжкіх, і зарплаты там пакуль не такія вялікія, як таго хацелася б. Таму і свята "Дажынкі" можна расцэньваць як магчымасць лішні раз сказаць "дзякуй" працаўнікам сяла за іх нялёгкую працу.

40
Тэги:
Дажынкі, Беларусь
Космас наш: рэпартаж з цэнтра кіравання палётам беларускім спадарожнікам

Космас наш: рэпартаж з цэнтра кіравання палётам беларускім спадарожнікам

16
(абноўлена 12:36 12.04.2021)
Каб стаць касмічнай дзяржавай, Беларусь выдаткавала на распрацоўку першага айчыннага спадарожніка мільёны долараў і некалькі гадоў.

Чаму перахапіць кіраванне спадарожнікам нерэальна, колькі каштуюць касмічныя здымкі для звычайнага чалавека, і калі чакаць на арбіце новы айчынны апарат? Sputnik Беларусь схадзіў на экскурсію ў мінскі ЦКП.

Беларускі спадарожнік - дзе лятае і навошта патрэбен

Над стварэннем першага беларускага касмічнага спадарожніка зандавання Зямлі навукоўцы задумаліся ў пачатку нулявых. Праект апарата "БелКА" быў гатовы ў 2003-м, а праз яшчэ тры гады на "Байкануры" адбыўся яго запуск. За палётам першага ў гісторыі айчыннага спадарожніка сачыў прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка.

На жаль, усё скончылася жаласна: на 86-й секундзе палёту ў ракеце-носьбіце "Днепр", якая павінна была вывесці спадарожнік на арбіту, адмовіў рухавік. Разам з грузам "Днепр" паваліўся ў 25 км ад горада Байканур.

Рашэнне аб паўторным запуску было прынята ў 2007 годзе, навукоўцы пачалі працу над праектам. Будучы спадарожнік назвалі проста - Беларускі касмічны апарат (БКА), а запуск прызначылі на канец 2010-га - пачатак 2011-га. Але наземная адпрацоўка заняла больш часу, чым чакалася. У выніку яго запусцілі ў ліпені 2012 года, і Беларусь стала касмічнай дзяржавай.

Тады на арбіту быў запушчаны не толькі БКА, але і аналагічны расійскі "Канопус-В № 1". Спадарожнікі разведзены на 180 градусаў, каб ажыццяўляць здымкі любой кропкі зямной паверхні ў два разы часцей. Расійскага "блізнюка" вывелі з эксплуатацыі ў мінулым годзе з-за няспраўнасці.

Зараз беларускі спадарожнік лятае па зададзенай траекторыі на сонечнай сінхроннай арбіце. На кожным ўзыходзячым вітку (з Поўдня на Поўнач) ён пралятае асветленую тэрыторыю зямнога шара. Павярнулася сонца - ён таксама павярнуўся, тлумачыць законы нябеснай механікі начальнік цэнтра эксплуатацыі беларускай касмічнай сістэмы дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі прадпрыемства "Геаінфармацыйныя сістэмы" НАН Беларусі Васіль Сівуха.

Космос наш: репортаж из центра управления полетом белорусским спутником
© Sputnik / Виктор Толочко
Здымка Беларусі вядзецца каля 11 раніцы па мінскім часе

"Спадарожнік робіць фатаграфіі ўсяго, што заўгодна, па ўсім свеце з вышыні 520 км. Здымка Беларусі вядзецца каля 11 раніцы па мінскім часе - гэта лепшыя ўмовы для здымкі. Калі ў нас ноч, у Амерыцы, напрыклад, дзень, і можна там працаваць" , - тлумачыць ён.

Абсталяванне на спадарожніку інтэрнацыянальнае: мэтавая апаратура (дзве камеры - чорна-белая і каляровая) распрацавана беларускім прадпрыемствам "Пеленг", бартавая сістэма, сістэма кіравання палётам і навігацыяй - англійскай вытворчасці, карэкціруючая рухальная ўстаноўка, тэлекамандная сістэма, сістэма забеспячэння цеплавога рэжыму - расійскія.

Хто ім кіруе?

Цэнтр кіравання палётам беларускага спадарожніка знаходзіцца ў цэнтры Мінска. Яго лёгка пазнаць па 9-метровай велізарнай антэне на будынку аднаго з карпусоў Акадэміі навук. Гэтая "талерка" і прымае "касмічную" інфармацыю з апарата. На сувязь з мінскім ЦКПам спадарожнік выходзіць 2-3 разы днём і столькі ж уначы. Сувязь адбываецца, калі спадарожнік знаходзіцца ў зоне радыёбачнасці - практычна ўся Еўропа. Працягласць сеансу прыёму складае ад 5 да 12 хвілін.

Кіруюць спадарожнікам пяць чалавек у змену. Гэта балістыкі, планавальнік і тэлеметрысты, якія 5-6 разоў у суткі праводзяць з ім сеансы сувязі.

"Кіруем спадарожнікам і сочым за яго станам. Два разы на год падымаем арбіту, калі гэта неабходна. Калі ёсць нейкія няспраўнасці, ухіляем іх дыстанцыйна", - кажа намеснік начальніка ЦКП Анатоль Дзмітрук.

Каманды на борт спадарожніка перадае антэна камандна-вымяральнага пункта, якая знаходзіцца ў пасёлку Плешчаніцы - у 70 км ад Мінска. Ад тамтэйшай "талеркі" ідзе электрамагнітнае выпраменьванне, таму яна па санітарных нормах павінна знаходзіцца не бліжэй за 300 м ад жылой зоны.

... Толькі што спадарожнік праляцеў над Арктыкай. Планету ён аблятае за паўтары гадзіны, а экватар перасякае заўсёды ў адзін і той жа час - у 11 гадзін 27 хвілін (кожны новы віток аддаляе яго ад усходу на 2300 км, з-за гэтага мясцовы час заўсёды - 11:27). Пастаянная хуткасць спадарожніка - амаль 8 км у секунду, а за суткі ён аблятае Зямлю крыху больш за 15 разоў.

Акрамя Мінска, кіраваць спадарожнікам могуць у Маскве і Жалезнагорску, дзе знаходзяцца камандна-вымяральныя пункты. Па словах Васіля Сівухі, перахапіць кіраванне апаратам практычна нерэальна - у праграмным забеспячэнні пры перадачы сігналу на борт прадугледжаны перашкодаўстойлівы код і кадаванне псеўдавыпадковай паслядоўнасцю знакаў.

Космос наш: репортаж из центра управления полетом белорусским спутником
© Sputnik / Виктор Толочко
Кіраваць спадарожнікам могуць і ў Расіі: у Маскве і Жалезнагорску знаходзяцца камандна-вымяральныя пункты

Зараз беларуская касмічная сістэма дыстанцыйнага зандзіравання Зямлі, акрамя БКА, прымае дадзеныя яшчэ з 12 метэаралагічных міжнародных спадарожнікаў, якія знаходзяцца ў адкрытым доступе. З дапамогай іх выяўляюцца цеплавыя анамаліі, робіцца прагноз надвор'я, а таксама досыць дакладны прагноз ураджайнасці збожжавых культур.

Хто звяртаецца па паслугі спадарожніка і колькі гэта каштуе?

Галоўнымі заказчыкамі здымкаў, якія робіць спадарожнік, з'яўляюцца МНС, Дзяржаўны камітэт па маёмасці, Белгідрамет, Мінабароны, Белдзяржлес, Мінсельгасхарч. Таксама інфармацыя прадастаўляецца прадпрыемствам, дзейнасць якіх звязана з экалагічнай бяспекай. Ёсць і замежныя заказчыкі. Як правіла, яны просяць засняць тэрыторыю дзяржавы, якая іх цікавіць.

"Чаму звяртаюцца да Беларусі? Напэўна, паслугі нашага спадарожніка крыху танней, аднак мы не дэмпінгуем", - кажа Васіль Сівуха.

Ён тлумачыць, што заказы на здымку могуць здымацца і месяц, і два - усё залежыць ад надвор'я і плошчы замоўленай тэрыторыі. Перад кожнай фотаздымкай робіцца прагноз надвор'я: калі неба вышэй 70 адсоткаў, здымкі не атрымаюцца.

Начальнік цэнтра падкрэслівае: за дзевяць гадоў эксплуатацыі спадарожнік з улікам імпартазамяшчэння акупіў сябе ўжо неаднаразова. "У тры-чатыры разы. Сам ён разам з наземнай інфраструктурай каштаваў 20 мільёнаў долараў", - прыводзіць лічбы Сівуха.

Бюджэтным арганізацыям фотаздымка прадастаўляецца бясплатна. Зрэшты, замовіць "карцінку з космасу" можа любы чалавек - квадратны кіламетр абыйдзецца ў 2 долары. Пры гэтым мінімальны фрагмент - 400 квадратных кіламетраў, гэта значыць аддаць за кадр прыйдзецца 800 долараў.

Здымка з БКА вядзецца ў асноўным па заяўках. Нязведаных куткоў на зямным шары, прызнаецца Сівуха, практычна не засталося.

"Адзнята спадарожнікамі ўсё на Зямлі. Ёсць месцы, напрыклад у Гімалаях, дзе складана працаваць з-за падвышанай воблачнасці, таму там нешта не знята", - канстатуе суразмоўца.

Колькі будзе "жыць" яшчэ наш спадарожнік?

У ліпені 2021 года беларускаму спадарожніку будзе дзевяць гадоў. Пры гэтым яго гарантаваны тэрмін эксплуатацыі - не менш за пяць гадоў. Колькі ён яшчэ будзе "вісець" на арбіце?

"Пакуль ён добра выконвае ўсе свае функцыі. Дробныя непаладкі здараюцца, у асноўным гэта праграмныя збоі", - тлумачыць Сівуха.

Апаратура на борце спадарожніка мае падвойнае рэзерваванне, па камандзе з Зямлі можна перамыкаць камплекты і аднаўляць працу спадарожніка дыстанцыйна.

Па словах начальніка цэнтра, на дадзены момант рэкардсмен сярод дзеючых спадарожнікаў - амерыканскі Terra, запушчаны ў далёкім 1998-м. Васіль Сівуха не выключае: калі Беларусь запусціць новы спадарожнік, дзеючы можа працягнуць працу.

"Гэта было б ідэальна. Свой гарантаваны тэрмін апарат ужо адпрацаваў, але, калі знешнія фактары, не будуць аказваць на яго сур'ёзнага ўплыву, ён можа быць на арбіце яшчэ доўгі час", - падкрэслівае ён.

Сярод знешніх фактараў - магнітныя буры і жорсткае касмічнае выпраменьванне. У выпадку буры спадарожнік загадзя перакладаецца ў бяспечны рэжым, а вось калі ў яго патрапіць метэарыт - практычна гарантаваная імгненная смерць.

Космос наш: репортаж из центра управления полетом белорусским спутником
© Sputnik / Виктор Толочко
Намеснік начальніка ЦКП Анатоль Дзмітрук

Пакуль жа паліва, што засталося (газ ксенон) на борце спадарожніка, хопіць яшчэ прыкладна на 25 гадоў: за гады існавання ў космасе расходавана толькі 15%. Спецыялісты ЦКПа тлумачаць: калі прыйдзе час скончыць працу апарата, і ён яшчэ будзе кіравацца, яго разгорнуць карэкціруючай рухальнай устаноўкай насустрач руху і пачнуць тармазіць для зніжэння вышыні арбіты. У рэшце рэшт спадарожнік проста згарыць у атмасферы.

Калі чакаць на арбіце новы беларускі апарат?

Новы спадарожнік будзе расійска-беларускім, яго эскізны праект падрыхтаваны, але, па словах Васіля Сівуха, з'яўляецца канфідэнцыйным. Вядома, што ён будзе працаваць на вышыні 520 км і весці не толькі фота-, але і відэаздымку. Таксама прадугледжана здымка ў 3D-фармаце. Дэталізацыя кадраў будзе палепшана ў разы.

Запусціць яго плануецца ў 2024-2025 гадах. Тэрмін актыўнага існавання - сем гадоў, а на борце будзе больш надзейнае праграмнае забеспячэнне.

Чытайце таксама:

16
Тэги:
долар, дзяржава, спадарожнік, Космас
Наш герой: што памятаюць у беларускай вёсцы пра касманаўта Кавалёнка?

Наш герой: што памятаюць у беларускай вёсцы пра касманаўта Кавалёнка?

18
(абноўлена 10:57 12.04.2021)
Савецкі касманаўт (40-ы па ліку), а цяпер прэзідэнт Федэрацыі касманаўтыкі Расіі Уладзімір Кавалёнак нарадзіўся і скончыў школу ў маленькай беларускай вёсачцы з паэтычнай назвай - Белае.

Туды і адправіліся карэспандэнты Sputnik Беларусь - убачыць першы дом касманаўта і пагаварыць са сваякамі.

Зараз у Белым засталося 12 домаўладанняў, у іх жыве 20 чалавек. Тут ёсць асфальт, газ і вадаправод - усё дзякуючы заслугам Кавалёнка. А што ў глыбінцы памятаюць і ведаюць пра свайго знакамітага земляка?

"Лётчык Валодзя"

Перш, чым заехаць на малую радзіму Кавалёнка, спыняемся ў Крупках - невялікім горадзе на поўначы Мінскай вобласці. Тут знаходзіцца краязнаўчы музей, частка экспазіцыі ў якім прысвечана другому беларускаму касманаўту (першым стаў Пётр Клімук - Sputnik). Дырэктар установы Тамара Больбат распавядае, як хлопчык Валодзя захапіўся космасам.

Наш герой: что помнят в белорусской деревне о космонавте Коваленке?
© Sputnik / Виктор Толочко
Архіўнае фота

У гады вайны ён часта бачыў самалётныя баі ў небе над сваёй вёскай. Аднойчы недалёка ад Белага паваліўся савецкі бамбардзіроўшчык. Усе хлапчукі бегалі паглядзець на яго - дабрацца да яго па балоце змог толькі Валодзя. Ён садзіўся ў кабіну, апранаў шлем і ўяўляў сябе лётчыкам. У вёсцы яго так і называлі - "лётчык Валодзя".

У 1957 гаду СССР запусціў першы штучны спадарожнік Зямлі. Настаўнік Зачысцінскай школы, дзе тады вучыўся будучы касманаўт, вывеў хлопцаў паназіраць за яркай кропкай у начным небе, якая да таго ж рухалася. Тады Валодзя сказаў, што хутка ўслед за спадарожнікам у космас паляцяць і людзі.

Бюст Коваленка в Крупках
© Sputnik / Виктор Толочко
Бюст Кавалёнка ў Крупках

Школу Кавалёнак скончыў толькі з адной чацвёркай і марыў пра лётнае вучылішча. Мясцовы калгас, аднак, прыняў іншае рашэнне - адправіць амбіцыйнага хлопца па "мэтавым" ў Ленінградскую ваенную медыцынскую акадэмію. Нягледзячы на ​​салідны конкурс - 9 чалавек на месца - ён паступіў у акадэмію, аднак неўзабаве ўсё ж паехаў прасіцца ў лётнае (Балашоўскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў - Sputnik).

Пасля доўгіх угавораў Валодзю дапусцілі да іспытаў, аднак на фізкультуры адбыўся канфуз: ён страціў прытомнасць. Над ім паджартоўвалі: маўляў, як гэта так - у ваенным вучылішчы трэба быць фізічна моцным, а ён страчвае прытомнасць. Кавалёнак ўсіх супакоіў: маўляў, з-за хвалявання не спаў і не еў некалькі сутак. Пасля чаго камандзіры дазволілі хлопцу пераздаць нарматывы.

Гагарын дапамог

Пасля заканчэння вучылішча ў 1963-м (тады Гагарын ўжо паспеў злятаць у космас) Уладзімір Кавалёнак служыў у ваенна-транспартнай авіяцыі, лятаў на Ан-24 спачатку ў якасці другога пілота, а затым камандзіра самалёта. У 1965-м яго разглядалі як кандыдата ў атрад касманаўтаў, аднак так і не залічылі.

Увагу на хлопца звярнуў першы касманаўт Зямлі. У 1967 годзе Кавалёнка па парадзе Гагарына залічылі ў атрад касманаўтаў, дзе ён прайшоў падрыхтоўку да палётаў на караблях тыпу "Саюз" і арбітальных станцыях "Салют". Пазней Уладзімір Васільевіч прызнаваўся, як адкрытасць і ўсмешлівасць Юрыя Аляксеевіча заваражыла яго.

Наш герой: что помнят в белорусской деревне о космонавте Коваленке?
© Sputnik / Виктор Толочко
Шлем і касцюм Уладзіміра Кавалёнка

"У першую іх сустрэчу Гагарын спытаў у Кавалёнка, ці хоча ён есці, ці ёсць у яго жыллё. А потым яны часта сустракаліся, сябравалі. Уладзімір Васільевіч неаднаразова распавядаў нам пра гэта, калі прыязджаў у музей", - дзеліцца Тамара Больбат .

Паводле яе слоў, "калі сустракаешся з Кавалёнкам, сам па сабе ён чалавек адкрыты, хоць на першы погляд здаецца непрыступным, рэзкаватым і грубым. Душа ў яго наросхрыст - чалавечая, вялікая".

Тры палёты Кавалёнка

Уладзімір Васільевіч стаў 40-м савецкім касманаўтам і 83-м у свеце, на арбіту ён лятаў тройчы. Кодавая назва касманаўта - "Фотон-1". Падчас першага палёту ў 1977 годзе экіпаж не змог састыкавацца са станцыяй "Салют-6", і экспедыцыя была спынена датэрмінова, не паспеўшы толкам пачацца.

Па вяртанні на Зямлю, Кавалёнка і другога касманаўта, Валерыя Руміна, абвінавацілі ў тым, што здарылася. Зорку Героя Савецкага Саюза яны не атрымалі. Пасля высветлілася, што зламалася сістэма збліжэння - касманаўты былі ні пры чым.

Наш герой: что помнят в белорусской деревне о космонавте Коваленке?
© Sputnik / Виктор Толочко
Асабістыя рэчы беларускага касманаўта

Праз паўгода Кавалёнак адправіўся другі раз у космас. На гэты раз стыкоўка з "Салют-6" прайшла ўдала. У выніку на караблі Уладзімір правёў больш за чатыры месяцы, выходзіў у адкрыты космас.

Аднойчы, пралятаючы над Атлантычным акіянам, ён убачыў з космасу савецкую рыбную флатылію. У квадраце, дзе яна працавала, не было рыбных зграй, і Кавалёнак звязаўся з цэнтрам: "такі-та квадрат, такая-та шырата, такая-та даўгата - перадыслакаваць флатылію ў зададзены пункт".

"Гэта стала адкрыццём, што космас, аказваецца, можа дапамагаць народнай гаспадарцы. Можна яго назваць першаадкрывальнікам ў гэтай даследчай вобласці", - кажа дырэктар музея.

Капуста зялёная і куры ў тамаце

У Крупскім музеі шмат экспанатаў Кавалёнка. Першы лётны скафандр 1977 года, трэніровачны касцюм, шлем, сумка, куртка з пагонамі генерал-палкоўніка, фуражка, пасведчанне асобы, аўтарскія пасведчанні аб касмічных даследаваннях - усе гэтыя рэчы касманаўт перадаў мясцоваму музею чатыры гады таму падчас аднаго са сваіх візітаў на радзіму.

Ёсць тут і прадукты харчавання, якія засталіся з палётаў, праўда, некаторыя цюбікі ўжо паспелі ўспушыцца - нават касмічная ежа не застрахавана ад часу. На музейнай вітрыне - капуста зялёная, хлеб, чарнасліў, шакалад, куры ў тамаце і шмат-шмат усяго іншага.

Наш герой: что помнят в белорусской деревне о космонавте Коваленке?
© Sputnik / Виктор Толочко
"Касмічная" ежа

Музей Кавалёнка ёсць таксама ў адной з сельскіх школ Крупскага раёна, у пасёлку Хацюхоўка. Усе матэрыялы асцярожна сабралі настаўнікі і вучні. Тут, напрыклад, парта, за якой вучыўся зорны вучань, гідракасцюм, рабінавая алея і памятны бюст. У Хацюхоўцы Валодзя правучыўся адзін год, пасля чаго перавёўся ў Зачысце, куды было зручней дабірацца.

Памятный бюст рядом с сельским музеем космонавтики в школе в Хотюховке
© Sputnik / Виктор Толочко
Памятны бюст побач з сельскім музеем касманаўтыкі ў школе ў Хацюхоўцы

Бюст Кавалёнка усталяваны і ў саміх Крупках. Імянной вуліцы ў яго ў райцэнтры пакуль няма, але, па словах супрацоўнікаў музея, цяпер па просьбе жыхароў раёна гэтае пытанне разглядаецца.

Родная вёска касманаўта: 12 хат і асфальт-доўгажыхар

Галоўны набытак вёскі Белае пасля Уладзіміра Кавалёнка - асфальт, які дарожнікі праклалі адразу ж пасля яго першага палёту ў космас. Ён мясцовым спраўна служыць ужо больш за 40 гадоў. У дзень нашага візіту ў сяло на "Кавалёнкаўскім тракце", як яго называюць мясцовыя, камунальнікі вялі "раскопкі" - здарылася аварыя на вадаправодзе ...

Каля дома касманаўта нас сустракае жонка яго малодшага брата Васіля, Зоя Кавалёнак, і праводзіць ўнутр. У гэтай старой вясковай хатцы (яна ўжо адрамантаваная) Уладзімір Васільевіч жыў да заканчэння школы.

Дом, где жил Владимир Коваленок
© Sputnik / Виктор Толочко
Дом, дзе жыў Уладзімір Кавалёнак

"Калі прыязджае, начуе тут. Уся вёска на вушах стаіць. Прыходзяць знаёмыя, сваякі - тады ў нас свята!" - распавядае Зоя Васільеўна.

Яна прызнаецца, што Кавалёнак апошні раз прыязджаў у Белае на 8 сакавіка ў мінулым годзе - быў на могілках у мамы і бабулі, якія пахаваныя ў вёсцы. У свае 79, ды і пакуль у свеце бушуе пандэмія, ён у асноўным адпачывае у коле сям'і ад мітусні і жыццёвых нягод ў Зорным Гарадку недалёка ад Масквы, дзе жывуць вядомыя касманаўты Савецкага Саюза і Расіі.

Жена младшего брата космонавта, Зоя Коваленок
© Sputnik / Виктор Толочко
Жонка малодшага брата касманаўта, Зоя Кавалёнак

"Ён - вельмі добры чалавек. Хто б да яго не звярнуўся, хто б што не папрасіў, заўсёды дапаможа. Ведаеце, я ўжо 46 гадоў у гэтай сям'і, і такіх людзей, як Уладзімір Васільевіч, не сустракала", - запэўнівае Зоя Кавалёнак.

Акрамя малодшага брата і яго жонкі, у Белым жыве яшчэ адна сваячка знакамітага касманаўта - жонка дзядзькі Анфіса Іванаўна Кавалёнак. У яе дом мы таксама пастукаліся.

"Нядужа даўно бачыліся з ім - заходзіў у госці, абедалі разам. Часта тэлефануе - два-тры разы на дзень, бывае", - прызнаецца яна.

Наш герой: что помнят в белорусской деревне о космонавте Коваленке?
© Sputnik / Виктор Толочко
Архіўнае фота: на ім Кавалёнак побач з Леанідам Брэжневым

З цеплынёй ў душы яна кажа пра тое, што дзякуючы Уладзіміру Кавалёнку вёсцы ўдалося атрымаць.

"Тут гразі было па калена, пакуль асфальт не паклалі. Вады ў вёсцы не было - толькі два калодзежы.  А цяпер вось - вадаправод. Ён - наш галоўны герой. Спадзяюся, хутка ўбачымся з ім зноў", - кажа Анфіса Іванаўна.

Чытайце таксама:

18
Тэги:
школа, касманаўт, вёска

Самыя небяспечныя расліны Беларусі

507
(абноўлена 09:08 23.04.2021)
  • Квітнеючы ў траўні ландыш атрутны
  • Ягады, якія з'яўляюцца на расліне ўлетку, могуць прыцягнуць дзяцей або жывёл, але пасля іх магчыма сур'ёзнае атручванне і праблемы з кішэчнікам
  • Наперстаўка выглядае як дэкаратыўная кветка, але на самой справе гэта расліна вельмі небяспечная
  • У перыяд цвіцення яна распаўсюджвае атрутныя споры - удыхнуўшы іх, можна страціць прытомнасць ці нават памерці
  • Клешчавіна падобная на дрэва або куст і вабіць дзяцей яркімі фарбамі
  • Зрэшты, насенне яе смяротна небяспечнае - толькі крышачку хопіць для таго, каб загінула дзіця, а каля дзесяці сямян гарантуюць смерць і даросламу
  • Многія ўяўляюць люцікі як мілыя і безабаронныя кветкі
  • Аквілегія - далёкі сваяк люціка, таксама гэтая кветка вядома як вадазбор
  • Калі вы разводзіце гэтую красуню ў садзе або гародзе, будзьце ўважлівыя, каб насенне або пялёсткі не змяшаліся выпадкова з ураджаем - інакш вас чакаюць млоснасць, болі ў сэрцы і арытмія
  • Амброзіяй старажытныя грэкі называлі ежу багоў, у нас жа гэта - проста пустазелле з не самымі запамінальнымі кветкамі
  • Сон-трава, яна ж прастрэл раскрыты, вядомая дзякуючы казкам і міфам
  • Выглядае расліна прыгожа, але пры трапленні яго соку на скуру чакайце апёку і сур'ёзнага раздражнення
  • Дурнап'ян звычайны можа выклікаць у вас і раздражненне на скуры, і атручэнне - калі нейкая частка гэтай травы трапіла да вас у арганізм
  • Акрамя вывучэння фатаграфіі расліны, перачытайце і верш Івана Буніна пра дурнап'ян - хай гэта будзе адзіным вашым знаёмствам
  • Эфектна квітнеючы блёкат чорны можа выклікаць у вас галавакружэнне, сухасць у роце, павелічэнне частаты пульсу і іншыя негатыўныя рэакцыі
  • Сустрэць яе можна нават у цэнтры горада
  • З-за ягад мудранкі вы можаце атрымаць жудаснае атручэнне з дыярэяй і іншымі непрыемнасцямі. Ды і ад самога лісця цалкам можаце атрымаць апёк
  • Пры судотыку з баршчэўнікам вы можаце атрымаць запаленне на скуры, а калі вы яго выпадкова праглынеце - немінуча сур'ёзнае атручванне
  • Баршчэўнік таксама вядомы як мядзведжая лапа. Сваяк салеры, ён вырастае да некалькіх метраў вышынёй
Пры "блізкім знаёмстве" з некаторымі раслінамі у вас можа быць вельмі сур'ёзнае атручванне, а ведаць небяспечныя віды варта і дарослым, і дзецям. Глядзіце фатаграфіі самых каварных раслін краіны на Sputnik.

Атрутныя расліны могуць чакаць нас паўсюль — у лесе, на дачы, у парку і нават пад сваёй жа "панэлькай". Многія з іх "маскіруюцца" — так і не скажаш, што нейкая кветка можа быць небяспечнай.

Ведаць такія каварныя расліны трэба, бо атрымаць ад іх можна не толькі непрыемны сверб ці запаленне, але і сур'ёзнае атручванне. Асабліва важна пра небяспечныя кветкі краіны распавядаць дзецям — каб яны не апынуліся па няведанні ў бядзе. Sputnik падабраў фатаграфіі самых небяспечных раслін Беларусі. Вывучайце здымкі кветак, запамінайце іх і будзьце гатовыя — калі недзе сустрэлі, можаце любавацца, але ў баку.

Глядзіце таксама:

507
  • Квітнеючы ў траўні ландыш атрутны
    © Sputnik Альфред Микус

    Квітнеючы ў траўні ландыш атрутны.

  • Ягады, якія з'яўляюцца на расліне ўлетку, могуць прыцягнуць дзяцей або жывёл, але пасля іх магчыма сур'ёзнае атручванне і праблемы з кішэчнікам
    © Sputnik Альфред Микус

    Ягады, якія з'яўляюцца на расліне ўлетку, могуць прыцягнуць дзяцей або жывёл, але пасля іх магчыма сур'ёзнае атручванне і праблемы з кішэчнікам.

  • Наперстаўка выглядае як дэкаратыўная кветка, але на самой справе гэта расліна вельмі небяспечная
    © Pixabay

    Наперстаўка выглядае як дэкаратыўная кветка, але на самой справе гэта расліна вельмі небяспечная.

  • У перыяд цвіцення яна распаўсюджвае атрутныя споры - удыхнуўшы іх, можна страціць прытомнасць ці нават памерці
    © CC0 / Pexels

    У перыяд цвіцення яна распаўсюджвае атрутныя споры - удыхнуўшы іх, можна страціць прытомнасць ці нават памерці.

  • Клешчавіна падобная на дрэва або куст і вабіць дзяцей яркімі фарбамі
    © CC0 / Pexels

    Клешчавіна падобная на дрэва або куст і вабіць дзяцей яркімі фарбамі.

  • Зрэшты, насенне яе смяротна небяспечнае - толькі крышачку хопіць для таго, каб загінула дзіця, а каля дзесяці сямян гарантуюць смерць і даросламу
    © Pixabay

    Зрэшты, насенне яе смяротна небяспечнае - толькі крышачку хопіць для таго, каб загінула дзіця, а каля дзесяці сямян гарантуюць смерць і даросламу.

  • Многія ўяўляюць люцікі як мілыя і безабаронныя кветкі
    © Pixabay

    Многія ўяўляюць люцікі як мілыя і безабаронныя кветкі, але ў іх таксама ёсць каварства. Так, кранаць гэтыя кветкі наогул не рэкамендуецца - можа пачацца запаленне і сверб. Вядома ж, пры трапленні ўнутр арганізма яны яшчэ больш небяспечныя.

  • Аквілегія - далёкі сваяк люціка, таксама гэтая кветка вядома як вадазбор
    © Pixabay

    Аквілегія - далёкі сваяк люціка, таксама гэтая кветка вядома як вадазбор.

  • Калі вы разводзіце гэтую красуню ў садзе або гародзе, будзьце ўважлівыя, каб насенне або пялёсткі не змяшаліся выпадкова з ураджаем - інакш вас чакаюць млоснасць, болі ў сэрцы і арытмія
    © Pixabay

    Калі вы разводзіце гэтую красуню ў садзе або гародзе, будзьце ўважлівыя, каб насенне або пялёсткі не змяшаліся выпадкова з ураджаем - інакш вас чакаюць млоснасць, болі ў сэрцы і арытмія.

  • Амброзіяй старажытныя грэкі называлі ежу багоў, у нас жа гэта - проста пустазелле з не самымі запамінальнымі кветкамі

    Амброзіяй старажытныя грэкі называлі ежу багоў, у нас жа гэта - проста пустазелле з не самымі запамінальнымі кветкамі. З'яўляецца вельмі моцным алергенам - пазбягайце амброзіі ў садках і букетах.

  • Сон-трава, яна ж прастрэл раскрыты, вядомая дзякуючы казкам і міфам
    © Sputnik Альфред Микус

    Сон-трава, яна ж прастрэл раскрыты, вядомая дзякуючы казкам і міфам.

  • Выглядае расліна прыгожа, але пры трапленні яго соку на скуру чакайце апёку і сур'ёзнага раздражнення
    © Sputnik Альфред Микус

    Выглядае расліна прыгожа, але пры трапленні яе соку на скуру чакайце апёку і сур'ёзнага раздражнення.

  • Дурнап'ян звычайны можа выклікаць у вас і раздражненне на скуры, і атручэнне - калі нейкая частка гэтай травы трапіла да вас у арганізм
    © CC0 / Pexels

    Дурнап'ян звычайны можа выклікаць у вас і раздражненне на скуры, і атручэнне - калі нейкая частка гэтай травы трапіла да вас у арганізм.

  • Акрамя вывучэння фатаграфіі расліны, перачытайце і верш Івана Буніна пра дурнап'ян - хай гэта будзе адзіным вашым знаёмствам
    © Pixabay

    Акрамя вывучэння фатаграфіі расліны, перачытайце і верш Івана Буніна пра дурнап'ян - хай гэта будзе адзіным вашым знаёмствам.

  • Эфектна квітнеючы блёкат чорны можа выклікаць у вас галавакружэнне, сухасць у роце, павелічэнне частаты пульсу і іншыя негатыўныя рэакцыі
    © Pixabay

    Эфектна квітнеючы блёкат чорны можа выклікаць у вас галавакружэнне, сухасць у роце, павелічэнне частаты пульсу і іншыя негатыўныя рэакцыі.

  • Сустрэць яе можна нават у цэнтры горада

    Сустрэць яе можна нават у цэнтры горада.

  • З-за ягад мудранкі вы можаце атрымаць жудаснае атручэнне з дыярэяй і іншымі непрыемнасцямі. Ды і ад самога лісця цалкам можаце атрымаць апёк

    З-за ягад мудранкі вы можаце атрымаць жудаснае атручэнне з дыярэяй і іншымі непрыемнасцямі. Ды і ад самога лісця цалкам можаце атрымаць апёк.

  • Пры судотыку з баршчэўнікам вы можаце атрымаць запаленне на скуры, а калі вы яго выпадкова праглынеце - немінуча сур'ёзнае атручванне
    © Pixabay

    Пры судотыку з баршчэўнікам вы можаце атрымаць запаленне на скуры, а калі вы яго выпадкова праглынеце - немінуча сур'ёзнае атручванне.

  • Баршчэўнік таксама вядомы як мядзведжая лапа. Сваяк салеры, ён вырастае да некалькіх метраў вышынёй
    © Pixabay

    Баршчэўнік таксама вядомы як "мядзведжая лапа". Сваяк салеры, ён вырастае да некалькіх метраў вышынёй.

Тэги:
краіна, фатаграфія, атручванне, Расліны, кветкі, Беларусь
По теме
Кветкі як мастацтва: адкрылася самая прэстыжная выстава кветак у свеце