Статут Вялікага княства Літоўскага

“Скарб ВКЛ” вучым гісторыю беларускай дзяржавы па новай кнізе

150
(абноўлена 16:27 12.11.2015)
Даведацца пра асаблівасці фарміравання бюджэту ВКЛ падчас Дваццацігадовай вайны і зразумець, як жыхары дзяржавы прымалі ўдзел у яе палітычным жыцці, можна будзе з новай кнігі.

МІНСК, 12 ліс — Sputnik. Кнігу "Скарб Вялікага княства літоўскага" пераклалі на беларускую мову і выдалі ў "Інбелкульце".

У прадмове да "Скарбу" аўтары абяцаюць расказаць пра фарміраванне бюджэту ВКЛ, яго асаблівасці, тыпы падаткаў, паступленні сродкаў, штогадовае іх грашовае вымярэнне і суадносіны паасобных тыпаў падаткаў у структуры паступленняў, выдаткі, іх штогадовую дынаміку і суадносіны з сапраўднымі патрэбамі.

Тут жа — пра ўдзел палітычнай супольнасці і ўсіх жыхароў дзяржавы пры вырашэнні пытанняў аховы і абароны дзяржавы, асабліва па вызваленні краіны.

Такім чынам, на працягу 20 гадоў у ВКЛ ішла вайна. У Вялікае Княства Літоўскае і ў Каралеўства Польскае, а нярэдка толькі ў ВКЛ, урываліся войскі Расіі, Швецыі, паўсталых казакоў, Прускага княства, крымскіх татараў.

Асноўным заданнем працы было высветліць недаследаванае ў гісторыяграфіі пытанне і вызначыць штогадовыя даходы і выдаткі земскага скарбу ВКЛ, іх структуру і праўныя ды сацыяльныя падставы іх збору. Пасля доўгіх даследаванняў архіўных публікацый і крыніц удалося скласці зводную табліцу даходаў і выдаткаў скарбу ВКЛ. Яна паслужыць для кампаратывісцкіх даследаванняў і ацэнкі палітычнага стану ВКЛ у тагачасным геапалітычным кантэксце.

На працягу гэтага 20-годдзя ВКЛ даводзілася пастаянна ўтрымліваць найманае войска, збіраць сродкі на яго найм, збіраць падаткі, выкарыстоўваць на гэтую мэту даходы, сабраныя ў выглядзе мытаў і акцызаў. Утрыманне войска было сур‘ёзнай праблемай для скарбу, але зменшыць яго было немагчыма. Афіцыйна рэгламентаваны вайсковы кантынгент ВКЛ вырас з 5 да 18 тысяч. Утрымліваць яго станавілася ўсё цяжэй, бо з самага 1648 года падаткі плацілі жыхары не ўсёй тэрыторыі ВКЛ.

Стабільнасць дзяржавы, яе бяспека і абарона залежалі ад грамадзянскай самасвядомасці яе жыхароў, разумення адказнасці за дзяржаву і асаблівасцяў менталітэту яе насельнікаў, эканамічнай ды фінансавай кандыцыі, а таксама ад здольнасці дзяржавы мабілізаваць свае рэсурсы. У гістарыяграфіі сустракаецца перакананне, што шляхта Вялікага Княства Літоўскага была своекарыслівай і не рупілася пра дзяржаву і яе абарону. Аднак акурат ёй разам з усім грамадствам і давялося несці ношу той 20-гадовай вайны і вызвалення Вялікага Княства Літоўскага.

150
Тэги:
ВКЛ, Беларусь
По теме
У Гродна плануюць стварыць музей ВкЛ
Тэсціраванне на наяўнасць антыцелаў да COVID-19

Эксперыментальныя медлабараторыі разгорнуцца ў Беларусі, Арменіі і Расіі

13
(абноўлена 14:40 30.11.2020)
Даследаванні на каронавірус правядуць для ўдзельнікаў пілотнага праекта "Падарожнічаючы без COVID-19". Па выніках эксперыменту будзе прынята рашэнне па маштабаванні гэтага рашэння на ўсю прастору ЕАЭС.

МІНСК, 30 ліс - Sputnik. Эксперыментальныя медыцынскія лабараторыі, дзе можна будзе здаць аналіз на каронавірус, будуць размешчаны на тэрыторыі Беларусі, Арменіі і Расіі. Пра гэта стала вядома падчас тэлемосту Мінск - Масква - Ерэван - Бішкек - ​​Нур-Султан, які адбыўся ў мультымедыйным прэс-цэнтры Sputnik.

Даследаванні на каронавірус правядуць для ўдзельнікаў пілотнага праекта "Падарожнічаючы без COVID-19". Атрымаць доступ да вынікаў даследавання можна будзе з дапамогай QR-кода, які змогуць счытваць органы аховы здароўя. У ліку першых Расспажыўнагляд ацэніць стан здароўя дэлегатаў першага Еўразійскага кангрэса, якія прыбываюць у Расію. Буйная міжнародная канферэнцыя пройдзе 4 снежня ў Маскве.

"Сутнасць у тым, каб з улікам усіх абмежавальных мер вырашыць шлях пераадолення перашкод, якія перашкаджаюць перамяшчэнню нашых грамадзян. Лабараторыі аб'яднаны ў сетку і гэта дапаможа вырашыць праблему чэргаў. Па выніках эксперыменту будзе прынята рашэнне па маштабаванні гэтага рашэння на ўсю прастору ЕАЭС", - распавёў намеснік старшыні праўлення Еўразійскага банка развіцця Тыгран Саркісян.

Адначасова цяпер для мінімізацыі рызык неабходна ўкараніць і страхаванне грамадзян на выпадак заражэння. Аказанне платных паслуг, такім чынам, дазволіць стымуляваць клінікі, якія працуюць ва ўмовах сур'ёзнай нагрузкі. Страхоўка таксама прадаставіць дадатковыя гарантыі грамадзянам і, у цэлым, будзе садзейнічаць павелічэнню пасажырапатокаў.

Што тычыцца верагоднага узлому або доступу да баз дадзеных лабараторый зламыснікамі, Тыгран Саркісян растлумачыў, што лічбавыя рашэння бяспекі, якія закладзены ў праект, дазволяць пазбегнуць пранікнення старонніх. Акрамя таго, персанальныя дадзеныя грамадзян будуць заставацца ў краіне выезду, што выключае трансмежную перадачу канфідэнцыйных звестак.

13
Тэги:
каронавірус, Расія, Арменія, Беларусь
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Экспрэс-тэсціраванне на ВІЧ

СААЗ распавяла аб тэмпах захворвання ВІЧ у Беларусі

6
(абноўлена 12:36 30.11.2020)
Беларусы сталі менш заражацца вірусам імунадэфіцыту чалавека, асноўная ўвага цяпер надаецца змене дыягностыкі захворвання.

МІНСК, 30 ліс - Sputnik. Узровень захворвання ВІЧ у свеце зніжаецца - у тым ліку і ў Беларусі, пра гэта паведаміў каардынатар праграм СААЗ па інфекцыйных захворваннях краінавага офіса арганізацыі ў рэспубліцы Вячаслаў Гранько са спасылкай на статыстычныя дадзеныя Сусветнай арганізацыі аховы здароўя.

Пры гэтым на еўрапейскі сектар, які ўключае ў сябе 53 дзяржавы, прыпадае 79% выпадкаў выяўлення новых выпадкаў.

У катэгорыю рызыкі заражэння традыцыйна ўключаныя людзі, якія спажываюць ін'екцыйныя наркотыкі, прадстаўнікі сэксуальных меншасцяў, работнікі сэкс-індустрыі, а таксама кантынгент, які адбывае пакаранне ў месцах пазбаўлення волі.

З укараненнем антырэтравіруснай тэрапіі ў Беларусі ўдаецца скарачаць колькасць інфіцыраваных пацыентаў. Гэта адбываецца пераважна за кошт своечасовай дыягностыкі, лячэння і прафілактыкі ВІЧ-інфекцыі. Цяпер большасць хворых - гэта беларусы ва ўзросце ад 33 да 39 гадоў.

"53% новых выпадкаў дыягнастуецца ў апошняй стадыі. Гэта павялічвае рызыку смерці і перадачы захворвання. А ў наступстве - патрабуе ў 4 разы больш выдаткаў на лячэнне, у параўнанні з раннім выяўленнем ВІЧ-інфекцыі", - распавёў Гранько.

Цяпер навукоўцы і ўрачы сканцэнтравалі намаганні на змене дыягностыкі захворвання, у прыватнасці - на скарачэнні тэрмінаў выяўлення, а затым неадкладнага лячэння: у ідэале ў той жа дзень, калі ВІЧ-аналіз пацвердзіўся, у горшым - не пазней за 7 дзён пасля атрымання вынікаў даследавання.
Як вынікае з прадстаўленых дадзеных статыстыкі, у Беларусі атрымліваецца пазбягаць новых выпадкаў заражэння за кошт скарачэння распаўсюджвання ВІЧ палавым шляхам. У той жа час Беларусь адна з нешматлікіх краін, якія маюць статус дзяржавы, дзе перадача ВІЧ і сіфілісу дзіцяці ад маці выключана.

Дзякуючы антырэтравіруснай тэрапіі, ВІЧ перастаў быць смяротным і стаў хранічна кантраляваным захворваннем. Пры гэтым узровень самодіагностікі ВІЧ не знізіўся.

6
Тэги:
Беларусь, ВІЧ
Снегапад у Мінску

Які сёння дзень: 1 снежня 2020 года

0
(абноўлена 10:21 30.11.2020)
Гэты дзень з'яўляецца трыста трыццаць шостым па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 30 дзён.

У гэты дзень адзначаецца Сусветны дзень барацьбы са СНІД. Якія яшчэ падзеі адбыліся 1 снежня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 1 снежня

  • У 1920 годзе ва Універсітэце Стэфана Баторыя ў Вільні створаны Беларускі студэнцкі саюз.
  • У 2004 годзе быў зацверджаны герб і сцяг г. Дзятлава.

Хто нарадзіўся 1 снежня

  • 1919 год: Уладзімір Дамарад, беларускі графік.
  • 1939 год: Уладзімір Пятровіч Платонаў, беларускі матэматык.

Таксама сёння нарадзіліся расійскі гісторык, пісьменнік, паэт Мікалай Карамзін і рускі паэт Валерый Брусаў.

1 снежня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць святых пакутнікаў Платона і Рамана. Ім маліліся пра паляпшэнне матэрыяльнага стану.

Таксама святыя лічыліся прадвеснікамі зімы. У народзе існавала прымаўка: "Платон ды Раман кажуць зіму нам". Калі гэты дзень быў цёплы, то і зіму чакалі цёплую.

Калі 1 снежня дзьмуў моцны вецер, зіма таксама абяцала быць ветранай і снежнай. А вось варона, якая ходзіць на Платона па двары, прадказвае адлігу.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей