Новогодние витрины ЦУМа

Янка Крук распавёў, як правільна правесці стары год

142
(абноўлена 16:06 28.12.2015)
Этнограф падзяліўся старажытным беларускім рытуалам, як праводзіць сыходзячы год.

МІНСК, 28 сне — Sputnik. Народныя традыцыі загадваюць напярэдадні новага года аддаць усе даўгі і падумаць пра самыя патаемныя жаданні, асабліва важна гэта зрабіць ўсёй сям'ёй, з захаваннем традыцый продкаў, распавёў Sputnik ў панядзелак вядомы беларускі этнограф Янка Крук.

"У беларусаў са старажытных часоў існуе павер'е — як сустрэнеш год, так яго і пражывеш. Таму да 31 снежня належыць аддаць усе даўгі, у гэты дзень нельга плакаць, сварыцца і рана класціся спаць", — распавёў этнограф.

Акрамя гэтага, асаблівую ўвагу трэба было надаць страве на святочным стале.

"Згодна з народнымі традыцыями, багаты стол на Новы год — гэта не дэманстрацыя матэрыяльных магчымасцяў, а вера ў тое — які навагодні стол, так будзеш харчавацца ўвесь год", — распавёў суразмоўца агенцтва.

У беларусаў існавала шмат звычаяў і рытуалаў на праводзіны старога года — людзі імкнуліся папрасіць адзін у аднаго прабачэння, пакінуць увесь смутак у сыходзячым годзе і з новымі жаданнямі лепшага жыцця ўступіць у наступны год, сказаў Крук. Пры гэтым ён адзначыў, што кожны Новы год у людзей асацыяваўся з пачаткам новага, больш шчаслівага этапу.

Этнограф ўспомніў, што ў адной з экспедыцый па беларускіх вёсках запісаў старадаўні беларускі навагодні рытуал.

"За 15 хвілін да заканчэння старога года, уся сям'я садзілася за стол праводзіць стары год. Старэйшы з дамачадцаў браў гліняную кружку, наліваў ў яе вады да паловы, ставіў на сярэдзіну стала. Кожны выцягваў левую руку над кубкам і ў думках аддаваў вадзе ўсе нягоды і няшчасці, якія здарыліся за год ", — распавёў этнограф.

Пасля гэтага, як абвяшчае паданне, ваду вылівалі праз фортку, альбо праз ганак.

Другая частка старажытнага народнага рытуалу складалася ў сямейным "замаўленне вады" на шчаслівы новы год, сказаў этнограф.

"Зноў старэйшы з сям'і наліваў кружку вадой, ставіў на стол, а прысутныя працягвалі правую руку і пра сябе прамаўлялі пажаданні дабра, шчасця, дабрабыту. Потым рытуальную кружку пускалі па крузе па кірунку руху сонца і кожны павінен быў выпіць сваю долю вады", — распавёў суразмоўца агенцтва.

Крук таксама распавёў, што ў беларусаў існавалі і іншыя павер'і, звязаныя з навагоднім застоллем. Да прыкладу, лічылася, што той, хто вып'е апошнюю чарку, налітую з бутэлькі напярэдадні Новага года, здабудзе поспех на ўвесь наступны год.

Этнограф адзначыў, паводле вераванняў старажытных беларусаў, каб у новым годзе спадарожнічала шчасце, нельга забываць запаветы народнай мудрасці — жадайце людзям дабра, не зайздросціце, даруйце, не рабіце іншаму тое, чаго не жадаеце сабе.

"Адзін з асноўных пасылаў народнай дактрыны веры — каб быць шчаслівым, трэба браць менш, а аддаваць больш", — сказаў Крук.

142
Тэги:
Янка Крук, Навагоднія святы, Беларусь
Тэмы:
Сустракаем Новы год (13)
Урач у паліклініцы, архіўнае фота

Што новага з'явілася ў Законе "Аб ахове здароўя"?

16
(абноўлена 17:26 22.01.2021)
Права на абгрунтаваную рызыку, акрэдытацыі медустаноў і іншыя новаўвядзенні, якія так доўга чакалі медыкі, набудуць сілу праз паўгода. Змены закранулі палову артыкулаў, дадаліся дзве новыя главы.

Абноўлены Закон "Аб ахове здароўя" з нецярпеннем чакала ўся медыцынскае супольнасць. Анансаваліся не проста праўкі ў дзеючым прававым акце, а фактычна новы закон. Пра тое, якія навацыі з'явіліся ў законе аб ахове здароўя, Sputnik спытаў у старшыні Беларускай асацыяцыі ўрачоў, галоўнага ўрача 1-й клінічнай бальніцы Мінска Дзмітрыя Шаўцова.

Права на рызыку

Галоўная папраўка, якую так доўга абмяркоўвалі ўсе медыкі, - права на абгрунтаваную прафесійную рызыку. Ніхто не будзе адмаўляць, што любы этап аказання медыцынскай дапамогі можа быць багаты сур'ёзнымі наступствамі для здароўя, асабліва калі гаворка ідзе пра выратаванне жыцця.

І ад лекара чакаюць гэтага цуду, часам забываючы, што яго праца заўсёды звязана з рызыкай і магчымымі ўскладненнямі. Нават пры выкананні ўсіх клінічных пратаколаў і методык лекар не застрахаваны ад тых выпадкаў, калі нешта пойдзе не так не па яго віне. Права на абгрунтаваную прафесійную рызыку заканадаўча замацавана ў многіх краінах свету.

"Уся наша медыцынская грамадскасць даўно кажа, што ўрач абавязаны мець права на рызыку: не павінен, а абавязаны. У працэсе працы ён не павінен баяцца, што па незалежных ад яго акалічнасцях нешта пойдзе не так, а ў выніку ён будзе несці за гэта крымінальную адказнасць", - кажа Дзмітрый Шаўцоў.

Галоўны лекар тлумачыць: прадбачыць, як будзе ісці працэс у канкрэтнага пацыента, часам немагчыма. Часам гэта метад спроб і памылак.

"У медыцыне ёсць дзесяткі тысяч дыягназаў, кожны чалавек непаўторны: асобны чалавечы арганізм і любы з гэтых дыягназаў можа даць неверагодную колькасць камбінацый, калі ведаць дакладны падыход да лячэння, часам, немагчыма", - кажа Шаўцоў.

Існуе непазбежнае прычыненне шкоды здароўю пацыенту пры аказанні медыцынскай дапамогі. Так, урач-рэаніматолаг, робячы штучнае дыханне, можа зламаць пацыенту некалькі рэбраў. Выконваючы доступ да цэнтральнай вены, пашкодзіць верхавіну лёгкага.

"Ад гэтага пацыент не памрэ, яму наадварот выратуюць жыццё. Але гэта нанясенне калецтваў, якія могуць пацягнуць на крымінальную адказнасць. Такія выпадкі адзінкавыя, але вельмі важна заканадаўча замацаваць абарону ўрача. Ні адзін доктар ад гэтага не застрахаваны. Ён можа гэтага не дапусціць, калі нічога не будзе рабіць. У крытычнай сітуацыі, часам, урач павінен рызыкнуць, каб выратаваць жыццё пацыента", - кажа Дзмітрый Шаўцоў.

Новы від экспертыз

Папраўкі ў закон уводзяць новы від экспертызы якасці медыцынскай дапамогі. Норма важная - дапаможа абараніць пацыентаў і пазбегнуць доўгіх рашэнняў у спрэчных сітуацыях.

"Асабліва пры скаргах пацыентаў, пры смяротных выпадках гэта дапаможа хутка атрымаць адказы і вырашыць праблемы. Прызначаецца экспертыза, усё становіцца празрыстым і ясным", - тлумачыць Шаўцоў.

Таксама з'явіцца фармакаэканамічная экспертыза для адбору найбольш эканамічна выгадных і бяспечных медыцынскіх тэхналогій, а ацаніць якасць аказанне медыцынскай дапамогі стане прасцей.

Абавязковая акрэдытацыя медустаноў

Цяпер любая медыцынская ўстанова павінна будзе прайсці працэдуру акрэдытацыі, каб аказваць паслугі. Тычыцца новая норма ўсіх: і прыватных устаноў, і дзяржаўных.

Цяпер прыватныя медустановы аказваюць медыцынскія паслугі нароўні з дзяржаўнымі як шматпрофільныя цэнтры. Таму важна, каб пацыенты атрымлівалі дапамогу адпаведнай якасці. Але адначасова гэта падштурхне дзяржаўныя паліклінікі і бальніцы заставацца на канкурэнтным узроўні.

"Па-першае, гэта дасць стымул выйсці на больш якасны ўзровень нашай прыватнай медыцыне, па-другое, дзесьці прастымулюе і дзяржаўную сістэму аховы здароўя. Дзяржустановы, каб прайсці гэтую акрэдытацыю, бо таксама трэба будзе даказаць, што яны здольныя аказваць пэўныя медыцынскія паслугі: усе аказваюцца ў роўных умовах", - кажа Дзмітрый Шаўцоў.

Матэрыяльна-тэхнічная база, узровень кваліфікацыі медперсаналу, уменне размаўляць з пацыентам і лячыць яго, наяўнасць нараканняў з боку насельніцтва - усё гэта будзе акумулявацца і стане ў наступным плюсам альбо мінусам, калі медустанова будзе прэтэндаваць на акрэдытацыю.

Дзённы стацыянар

Змены ў абноўленым законе пашыраюць магчымасці выкарыстання аддзяленняў дзённага знаходжання. Чаму гэта важна, патлумачыў Дзмітрый Шаўцоў.

"Стацыянарны ложак - досыць дарагая рэч. Далей па градацыі ідуць тэрапеўтычныя, хірургічныя, рэанімацыйныя койкі... Ёсць пацыенты, якія маюць патрэбу ў лячэнні большым, чым амбулаторнае, але яшчэ не "дацягваюць" да таго, каб іх шпіталізаваць у стацыянар.

І такое пашырэнне дзённага стацыянара дазволіць узяць на сябе частку насельніцтва, якая мае патрэбу ў атрыманні кароткатэрміновага лячэння на працягу некалькіх гадзін. Ён не будзе займаць стацыянарны ложак і атрымае неабходную медыцынскую дапамогу", - кажа галоўны ўрач.

Тэлемедыцына і электронная ахова здароўя

Заканадаўча замацоўваецца і тое, што з нядаўніх часоў у Беларусі пачало актыўна развівацца і ўжо прымяняецца на практыцы. У прыватнасці - тэлемедыцына, калі ўрач можа з любой кропкі краіны (і свету!) правесці кансультацыю з калегамі па любым узнікшым пытанні вядзення пацыента.

"Цяпер на абсалютна законных падставах спецыяліст больш высокага ўзроўню можа далучыцца да кансультацыі пацыента і даць сваё экспертнае заключэнне. Гэта паскарае працэс, калі не марнуецца час на перасоўванне паміж гарадамі, паскарае час карэкцыі лячэння і кансультавання. У канчатковым выніку выйграюць і ўрачы, таму што яны знаходзяцца на пастаяннай сувязі з больш вопытнымі калегамі, і сам пацыент", - упэўнены Дзмітрый Шаўцоў.

Тэлемедыцына - паняцце не новае для нашай сістэмы аховы здароўя, калі любы лекар можа хутка правесці такі "анлайн-кансіліум" са сваімі вопытнымі калегамі, прычым сувязь устаноўлена і з сусветнымі клінікамі. Гэтак жа сама не нова і электронная ахова здароўя, якая цяпер актыўна развіваецца. Закон замацоўвае гэтыя тэрміны, рэгулюе іх прымяненне.

Універсітэцкія клінікі

Усе студэнты праходзяць навучанне на клінічных базах, удасканальваючы свае навыкі. Новая норма ў законе замацоўвае такое паняцце як "універсітэцкая клініка", дзе будзе ісці і звычайная клінічная праца, і адукацыйны працэс. Падобны пілотны праект ужо рэалізаваны для Гродзенскага медыцынскага ўніверсітэта, ён добра сябе паказаў.

"Гэта некалькі іншая, чым была да гэтага, ступень: пашырацца паўнамоцтвы, зменіцца структура, будзе іншы, больш якасны ўзровень", - тлумачыць галоўны ўрач.

"Змены закранаюць разнапланавыя, але вельмі важныя пытанні. Шмат што ў нас ужо ўжывалася ў практыцы, і важна, што яно замацавана заканадаўча. Мы бачым не проста апгрэйд закона аб ахове здароўя, а канцэптуальна новыя падыходы, якія даўно абмяркоўвала медыцынская грамадскасць. Гэта добры зачын на будучыню развіцця сістэмы аховы здароўя", - рэзюмаваў Дзмітрый Шаўцоў.

16
Тэги:
Беларусь, законы, Ахова здароўя
Брыгада хуткай дапамогі ў Мінску

Міністэрства аховы здароўя: 1813 беларусаў захварэлі за суткі на каронавірус

17
(абноўлена 16:35 22.01.2021)
Беларусь трымаецца на плато: апошнія тры дні сутачнае захворванне COVID-19 захоўваецца на ўзроўні 1 800 чалавек.

МІНСК, 22 сту – Sputnik. У краіне за суткі зарэгістравалі 1 813 пацыентаў з каронавірусам, з бальніц выпісалі 2 087 чалавек, паведамілі ў Міністэрстве аховы здароўя Беларусі.

Памерлі за мінулыя 24 гадзіны дзевяць чалавек. Суткі таму ў Беларусі статыстыка па захварэлых была крыху менш - 1804 новых пацыентаў.

Усяго ад пачатку пандэміі ў рэспубліцы на "кавід" ужо захварэлі 234 111 чалавек, а ачунялі 218 831 пацыент. Такім чынам, у дадзены момант на лячэнні знаходзяцца больш за 13 тысяч беларусаў.

За ўвесь час распаўсюджвання інфекцыі ў Беларусі памерлі 1 628 пацыентаў.

За мінулыя суткі айчынныя лабараторыі выканалі 18 541 тэст, усяго ад пачатку пандэміі яны правялі 4 мільёна 330 тысяч 509 тэстаў.

Як раней заяўляў міністр аховы здароўя Дзмітрый Піневіч, цяпер назіраецца тэндэнцыя зніжэння колькасці захворвання на каронавірус, аднак ад пачатку або з сярэдзіны лютага можа пачацца іх невялікі рост.

У Беларусі яшчэ ў канцы снежня пачалі прышчапляць медыкаў расійскай антыкавіднай вакцынай "Спутник V", хутка пачнуць вакцынаваць педагогаў. Усіх жадаючых пачнуць прышчапляць ў красавіку.

Чытайце таксама:

17
Тэги:
Статыстыка, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, каронавірус
Прэс-сакратар прэзідэнта РФ Дзмітрый Пяскоў

У Крамлі адрэагавалі на прапанову Байдэна прадоўжыць ДСНУ

13
(абноўлена 17:53 22.01.2021)
У Маскве прапанавалі перш за ўсё азнаёміцца з тым, што прапаноўваюць амерыканцы, таму што раней усе іх прапановы абсалютна не падыходзілі расійскаму боку.

МІНСК, 22 сту – Sputnik. Расія вітае прапанову ЗША па працягу Дамовы аб мерах па далейшым скарачэнні і абмежаванні стратэгічных наступальных узбраенняў (ДСНУ, СНУ-3), але ўсё залежыць ад дэталяў гэтай прапановы, заявіў прэс-сакратар прэзідэнта РФ Дзмітрый Пяскоў.

Напярэдадні стала вядома аб намеры новага прэзідэнта ЗША Джо Байдэна падоўжыць ДСНУ на пяць гадоў. Дагавор завяршае дзеянне 5 лютага.

"Вядома, тут вельмі важна прымаць да ўвагі заклапочанасці адзін аднаго і ўлічваць добра вядомую ў гэтай галіне пазіцыю РФ", - сказаў Пяскоў журналістам у пятніцу.

Ён падкрэсліў, што "сам па сабе факт наяўнасці палітычнай волі да прадаўжэння дакумента" Расія можа вітаць, але яшчэ не ведае, "пра што канкрэтна гатовы казаць амерыканскі бок".

Пяскоў адзначыў, што раней Вашынгтон вылучаў шэраг умоў для падаўжэння ДСНУ, шэраг з іх "абсалютна нам не падыходзіў". "Таму давайце спачатку азнаёмімся з тым, што прапаноўваюць амерыканцы, а потым ужо будзем даваць нейкія каментарыі", - дадаў прэс-сакратар кіраўніка расійскай дзяржавы.

Пяскоў адзначыў, што не ведае, ці перадаваў Белы дом праз расійскае пасольства свае прапановы па прадаўжэнню СНВ-3.

У сваю чаргу пастаянны прадстаўнік Расіі пры міжнародных арганізацыях у Вене Міхаіл Ульянаў заўважыў, што намер ЗША падоўжыць ДСНУ адкрывае шлях да дасягнення дамоўленасці.

Чытайце таксама:

13
Тэги:
дамова, ЗША, Расія, Дзмітрый Пяскоў