Дзесяткі жыхароў з розных куткоў Беларусі збіраюцца на могілкі ў адселенай вёсцы

Радаўніца ў адселенай вёсцы: людзей няма, але могілкі павялічваюцца

60
(абноўлена 11:24 17.04.2018)
Многія з тых, хто з'ехаў з-за трагедыі на Чарнобыльскай АЭС, вяртаюцца ў родныя мясціны пасля смерці. Такі запавет - пахаваць побач з продкамі - яны пакідаюць сваім дзецям і ўнукам.

ГОМЕЛЬ, 17 кра — Sputnik. Галоўны дзень сустрэчы перасяленцаў з вёскі Бесядзь Веткаўскага раёна — Радаўніца, калі ўезд у зону вольны. Дзесяткі цяперашніх жыхароў розных куткоў Беларусі збіраюцца на могілках прывесці ў парадак магілы і сустрэцца з былымі суседзямі па вёсцы.

Вход на кладбище в выселенной деревне Беседь
© Sputnik / Мария Амелина
Уваход на могілкі ў выселенай вёсцы Бесядзь

Масавае адсяленне ў Бесядзі, як і па ўсёй тэрыторыі Веткаўскага раёна, пачалося толькі ў 1990 годзе. Не, пра аварыю мясцовыя жыхары, вядома, ведалі. Але ім ніхто не казаў, што ў 120 кіламетрах ад рэактара таксама "фаніць". Больш за тое, адразу пасля чарнобыльскай трагедыі на Веткаўшчыне разгарнулася будаўніцтва добраўпарадкаваных пасёлкаў для перасяленцаў. У Бесядзі, да прыкладу, пачалі ўзводзіць мост праз аднайменную раку, якая трыццаць гадоў таму яшчэ была суднаходнай.

Река Беседь берет начало на юге Смоленской области, на живописном берегу реки стоит деревня Беседь
© Sputnik / Мария Амелина
Рака Бесядзь бярэ пачатак на поўдні Смаленскай вобласці, на маляўнічым беразе ракі стаіць вёска Бесядзь

"Я тады на малочна-таварнай ферме працаваў брыгадзірам. Вялікая была ферма, самая буйная ў раёне. Памятаю, як прыязджала начальства з Веткі, супакойвала — маўляў, не верце чуткам, раён і наша Бесядзь чыстыя. Ды і як не верыць было — мост будавалі і новае жыллё, у вёсках асфальт клалі ", — успамінае цяпер ужо жыхар Насовічаў Добрушскага раёна Міхаіл Белякоў.

А потым раптам як снег на галаву: аказваецца, раён — адзін з самых забруджаных у Гомельскай вобласці. Тут не проста нельга будаваць новае жыллё, трэба эвакуіраваць насельніцтва!

Михаилу Белякову в мае исполнится 80 лет, старожил Беседи с 1990 года живет в Носовичах Добрушского района
© Sputnik / Мария Амелина
Міхаілу Белякову ў маі споўніцца 80 гадоў, старажыл Бесядзі з 1990 года жыве ў Насовічах Добрушскага раёну

"Чатыры гады пасля аварыі пражылі, нам ніхто з начальства не прапаноўваў з'ехаць. Аднойчы толькі салдацікі прагаварылася: зрывайцеся адсюль, калі ёсць куды", — уключаецца ў размову жонка Міхаіла Іванавіча Ганна.

І Белякова сарваліся. Але галава сямейства яшчэ не раз прыязджаў у родную Бесядзь. За грыбамі і ягадамі, якіх было столькі, хоць касой касі.

"Памятаю, як за пару хвілін кошык лісічак сабраў. Насмажу з лукам. Жонцы прапанаваў, яна адмовілася. А я на ноч пад сто грам душу адвёў. Ох, як потым галава ў мяне балела, думаў, разарвецца на часткі. Да радыяцыі патэльню грыбоў з'ядаў, і нармальна. Галюцынацыі ці што гэта былі? ", — мяркуе 79-гадовы пенсіянер.

На могілках у Бесядзі знайшлі спачын бацькі Міхаіла Іванавіча і яшчэ з дзесятак радні. Сваім дзецям і ўнукам ён завяшчаў — пахаваць яго тут жа. Стары зусім не капрызіць, а хоча, каб нашчадкі не забывалі пра свае карані.

Такія ж думкі ў галаве Надзеі Коўзелевай з Мінска. Родную Бесядзь яна пакінула ў 1990-м. Памятае ўсе 225 двароў, дружных аднавяскоўцаў, мясцовага святара, хоць і царквы пасля вайны ў вёсцы не было, драўляны паром нават праз рэчку і адданага сабаку Кінга.

От 225 дворов ничего не осталось, рухнувшая у дороги береза вызывает слезы
© Sputnik / Мария Амелина
Ад 225 двароў нічога не засталося, бяроза, што рухнула пры дарозе, выклікае слёзы

"Сэрца шчыміць — радзіма ёсць радзіма. Заўсёды еду сюды з хваляваннем. Мой дзядуля быў ляснічым, а бацька — цесляром, кожнаму ў вёсцы дапамаглі зруб паставіць. У чатыры гады я ўжо рубанак у руках трымала. Адукацыю атрымала ў Гомельскім дарожна-будаўнічым тэхнікуме, працую прарабам. Вельмі ганаруся тым, што рабіла рамонт у Веткаўскім музеі стараверства і беларускіх традыцый імя Фёдара Шклярава", — усміхаецца Надзея.

За два кіламетры ад могілак, на скрыжаванні дарог, машына з мінскімі нумарамі рэзка тармозіць. Надзея Коўзелева кідаецца ў абдымкі сваёй стрыечнай сястры з Гомеля Вольгі Раўчанкі. Сваячкі не бачыліся тры гады.

На Радунице обнимаются и целуются родственники, бывшие соседи, друзья, на фото – сестры Надежда и Ольга, в девичестве Ковзелевы
© Sputnik / Мария Амелина
На Радаўніцу абдымаюцца і цалуюцца сваякі, былыя суседзі, сябры, на фота - сёстры Надзея і Вольга, у дзявоцтве Коўзелевы

"Клён наш да гэтага часу стаіць, але я не буду больш каля яго фатаграфавацца. Прыкмета дрэнная. І ты, Оля, не рабі гэтага", — папярэджвае сястру Надзея. Часу вельмі мала. Сталічнай госці яшчэ трэба з'ездзіць на могілкі у Барталамееўку, навесці парадак на магілах радні па лініі брата.

Дзяцінства Вольгі Раўчанкі таксама прайшло ў Бесядзі. Кажа, мясціны тут былі незвычайнай прыгажосці. Нездарма імі захапляўся Аляксандр Салжаніцын, які ўдзельнічаў у вызваленні Беларусі. У аўтабіяграфічнай паэме "Дарожанька" пісьменнік адну з частак назваў "Бесядзь": "Я там не жыў, я не там нарадзіўся, і ўжо не патраплю туды. А вось як сэрцам прыкіпеў да гэтых недабычлівых мясцін…".

Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў баях за Бесядзь загінулі 436 савецкіх салдатаў. Іх пахавалі ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі. На гэтым месцы усталяваны класічны пастамент — фігура салдата ў поўны рост з аўтаматам наперавес. За помнікам, па ўсім відаць, даглядаюць: трава вакол скошана, пастамент свежапафарбаваны ў белы колер.

Памятник советским солдатам в центре деревни Беседь
© Sputnik / Мария Амелина
Помнік савецкім салдатам ў цэнтры вёскі Бесядзь

Па словах Вольгі Раўчанкі, ёсць у Бесядзі і свае народныя героі, якія пакінулі аб сабе добрую памяць.

"Царквы ў вёсцы не было, але ў нас быў свой святар. Хрысціў і адпяваў мясцовых жыхароў шавец Ілля Піліпавіч Вашчанка. У яго на каленях заўсёды ляжала Біблія. Я часта хадзіла да дзеда Іллі ў госці, ён жа быў мужам сястры маёй роднай бабулі. Адзін з пакояў у хаце заўсёды быў святочна прыбраны. Тут, у святліцы, дзед Ілля чытаў малітвы і прымаў аднавяскоўцаў", — успамінае Вольга, удакладняючы, што гэта быў час, калі веру ў Бога спрабавалі выхаласціць з нашай свядомасці.

Ольга Равченко на могиле священника Ильи Ващенко и его супруги
© Sputnik / Мария Амелина
Вольга Раўчанка на магіле святара Іллі Вашчанкі і яго жонкі

Наогул, нежаданне падпарадкоўвацца ўладам і заставацца пры сваім — гэта спадчыннае ў жыхароў Веткаўскага раёна. Мясцовасць заснавана стараверамі, выхадцамі з Расіі, якія ўцякалі на тэрыторыю верацярпімай Рэчы Паспалітай.

"Ідзіце сюды, паглядзіце, якая красуня. Крупская адпачывае", — кліча нас Вольга, якая спынілася каля металічнай агароджы. Красуняй яна назвала Усачову Варвару Нікіфараўну.

У памяці ўсплывае яшчэ адна сямейная гісторыя.

Варвару Усачеву родня запомнила «памяркоунай» женщиной
© Sputnik / Мария Амелина
Варвару Усачову сваякі запомнілі "памяркоунай" жанчынай

"Бабка Варка не толькі прыгажуняй была, але і мудрай жанчынай. Здолела дараваць мужу, які з'ехаў у Амерыку, прывёз адтуль новую жонку і неўзабаве памёр. Іншаземку ў Бесядзі прынялі, ніякай варожасці паміж саперніцамі не было", — здзіўляе прызнаннем Вольга Раўчанка.

Побач — магіла дзядулі Вольгі — Сцяпана Іванавіча Коўзелева. З медальёна на нас глядзіць каларытны вусач ў капелюшы. Той самы цесляр — "залатыя рукі". Ставіў аднавяскоўцам не толькі зрубы, але і выразаў дзіўнай прыгажосці ліштвы. Шкада, убачыць гэтай прыгажосці ўжо нельга. Ні аднаго дома ў Бесядзі не захавалася. Што не закапалі, то спалілі…

Еще одно горькое напоминание о жизни в Беседи – стены последнего сожженного дома, вот-вот рассыплются, но, смотрите, стоят
© Sputnik / Мария Амелина
Яшчэ адзін горкі напамін пра жыццё ў Бесядзі - сцены апошняга спаленага дому, вось-вось рассыплюцца, але, глядзіце, стаяць

Сёння замест людзей закінутую вёску асвойваюць дзікія пчолы, у лясах ужо з'явіліся рысі. Свет жывой прыроды прыйшоў на змену сялянскаму коніку — Бесядзь, як і суседнія вёскі, ператвараецца ў запаведнік. Пра тое, што тут калісьці жылі людзі, раскажуць могілкі. Яны менш не становяцца, наадварот, з кожным годам тэрыторыя прырастае новымі пахаваннямі.

60
Тэги:
пахаванне, могілкі, Радаўніца, Бесядзь, Беларусь
По теме
Радаўніца: хто першы прыйдзе на могілкі, атрымае благаславенне
Кароткачасовыя дажджы пройдуць у Беларусі на Радаўніцу
Як святкавалі Радаўніцу нашыя продкі
Машыны хуткай дапамогі ў бальніцы ў Камунарцы

Зноў больш за 900 за суткі: Мінздароўя Беларусі абнавіла статыстыку па COVID

22
(абноўлена 16:17 27.10.2020)
З пачатку пандэміі ахвярамі каронавіруснай інфекцыі ў рэспубліцы сталі 965 чалавек.

МІНСК, 27 кас - Sputnik. Па стане на аўторак у Беларусі зарэгістравана 94 тысяч 609 чалавек са станоўчым тэстам на COVID-19, такія дадзеныя апублікаваў Міністэрства аховы здароўя рэспублікі.

Такім чынам, за мінулыя суткі колькасць пацверджаных выпадкаў інфекцыі павялічылася на 902. Максімальны сутачны прырост за ўвесь час пандэміі ў Беларусі склаў 973 выпадкі, ён зафіксаваны 29 красавіка гэтага года. Мінімальны - 58 новых выпадкаў - зарэгістраваны 11 жніўня.

Паправіліся 84 237 пацыентаў (489 да 26 кастрычніка), памерлі 965 (4) пацыентаў з шэрагам хранічных захворванняў і выяўленай каронавіруснай інфекцыяй.

Раней у аўторак заяву з нагоды другой хвалі каронавіруса зрабіў кіраўнік Брэсцкага гарвыканкама Аляксандр Рагачук. Ён таксама даў шэраг рэкамендацый жыхарам горада на Бугу.

22
Тэги:
каронавірус, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Беларусь
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Вакцынацыя ўрачоў ад каронавіруса ў Краснадары

Вытворчасць вакцыны "ЭпиВакКорона" стартавала ў Расіі

9
(абноўлена 12:59 27.10.2020)
Пра пачатак вытворчасці вакцыны ад каронавіруса "ЭпиВакКорона" заявілі ў Расспажыўнаглядзе, у выпрабаваннях прымуць удзел каля 40 тысяч добраахвотнікаў.

МІНСК, 27 кас - Sputnik. Аб рэгістрацыі другой вакцыны ад каронавіруса ў Расіі паведаміў Уладзімір Пуцін у сярэдзіне кастрычніка.

Выпрабаванні "ЭпиВакКороны" пачнуцца ў бліжэйшы час, у іх будуць удзельнічаць у тым ліку людзі старэйшыя за 60 гадоў і якія пакутуюць ад хранічных захворванняў. Вакцыну рэкамендуюць уводзіць двухразова з інтэрвалам не менш 14-21 дзень. Масавыя пастаўкі запланаваны на апошнія дні лістапада ці снежня. У грамадзянскі абарот прэпарат можа паступіць з 1 студзеня.

Нагадаем, раней Пуцін заклікаў нарошчваць вытворчасць двух расійскіх вакцын ад каронавіруса і забяспечыць імі ў першую чаргу айчынны рынак. Расія плануе прасоўваць свае вакцыны ад каронавіруса за мяжой. Аднак, па словах Пуціна, неабходна імкнуцца, каб вытворчасць для іншых краін пераважна вялася на іх жа магутнасцях.

Нагадаем, першую ў свеце вакцыну ад каронавіруса "Спутник V", распрацаваную ў расійскім НДЦ імя Гамалеі, Міністэрства аховы здароўя РФ зарэгістравала ў жніўні. Выпрабаванні прэпарата прайшлі ў чэрвені-ліпені на добраахвотніках ва ўзросце ад 18 да 60 гадоў. Да канца 2020-га года ў Расіі плануюць вырабіць каля 2,3 млн доз гэтай вакцыны, а вясной будучага года расійскі Мінпрамгандаль мае намер выйсці на паказчык у 15 млн доз у месяц.

Таксама зараз ідзе праца над стварэннем жывы вакцынай ад Цэнтра даследаванняў і распрацоўкі імунабіялагічных прэпаратаў імя Чумакова Расійскай акадэміі навук.

9
Тэги:
Расія, Вакцынацыя, каронавірус
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Які сёння дзень: 28 кастрычніка 2020 года

Які сёння дзень: 28 кастрычніка 2020 года

0
(абноўлена 09:49 20.10.2020)
Гэты дзень з'яўляецца трыста другім па грыгарыянскім календары, да канца года застаецца 64 дні.

Сёння святкуецца Міжнародны дзень анімацыі. Якія яшчэ падзеі адбыліся 28 кастрычніка і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 28 кастрычніка

  • У 1523 годзе ў Кракаве выйшла з друку паэма Міколы Гусоўскага "Песня пра зубра".
  • У 1925 годзе была створана Пінская каталіцкая дыяцэзія.
  • У 1939 годзе ў Беластоку пачаўся Сход народа Заходняй Беларусі, які прыняў рашэнне пра далучэнне заходнебеларускіх зямель да БССР.
  • У 1945 годзе ў Мінску быў закладзены парк Перамогі.
  • У 1999 годзе была заснаваная Археаграфічная камісія Дзяржаўнага камітэта па архівах і справаводстве Рэспублікі Беларусь, з мэтай сістэматычнага збору і вывучэння архіўных дакументаў.

Хто нарадзіўся 28 кастрычніка

  • 1884 год: Фларыян Ждановіч, тэатральны дзеяч, акцёр, рэжысёр, адзін з заснавальнікаў прафесійнага беларускага тэатра.
  • 1904 год: Парфён Савіцкі, беларускі гісторык.
  • 1922 год: Міхась Даніленка, беларускі пісьменнік

Таксама сёння нарадзіліся заснавальнік камп’ютарнай кампаніі Microsoft Біл Гейтс і амерыканская актрыса Джулія Робертс.

28 кастрычніка ў народным календары

У гэты дзень праваслаўныя вернікі ўспамінаюць вялебнага Яўхіма.

Жанчыны працягвалі займацца сваімі працамі: мяць і церабіць лён, а таксама каноплі, з якіх потым атрымліваліся добрыя вяроўкі.

Калі снег яшчэ не выпаў, чакалі яго і ўзгадвалі: вясна прыйдзе ў той дзень, калі ў кастрычніку выпадзе снег. Калі ў гэты дзень заўважалі насякомых, гэта значыла, што зіма будзе цёплай.

0
Тэги:
Беларусь, народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей