Жанчыны ў народных строях, архіўнае фота

"Закахалася ў Беларусь": чаму замежнікі хочуць вывучаць беларускую мову

239
(абноўлена 17:59 21.08.2018)
У летняй школе беларусістыкі сабраліся прадстаўнікі не толькі блізкага замежжа, але і аматары беларускай мовы з Кітая і ЗША.

Чацвёртая летняя школа беларусістыкі 20 жніўня распачала сваю працу ў Рэспубліканскім інстытуце вышэйшай школы БДУ. На працягу двух тыдняў навучэнцы з ЗША, Германіі, Кітая, Італіі, Чэхіі, Польшчы, Латвіі, Венгрыі і Расіі будуць знаёміцца з культурай і звычаямі нашай краіны, наведваць самыя прыгожыя і цікавыя яе мясціны і, зразумела, вывучаць беларускую мову. Карэспандэнт Sputnik Анастасія Ваўчок пагутарыла з удзельнікамі летняй школы і даведалася, чым Беларусь так вабіць жыхароў іншых краін.

Сюзанна: людзі не ведаюць, як карыстацца беларускай мовай

Сюзанна родам з Польшчы, але зараз вывучае славістыку ў берлінскім універсітэце. Упершыню яна апынулася ў Беларусі ў межах адукацыйнай праграмы Інстытута імя Гётэ.

"Я ужо чацвёрты раз у Беларусі, у лютым тры месяцы нават жыла ў Мінску. Упершаню прыехала ў мінулым годзе, прымала ўдзел у майстар-класах перакладчыкаў з беларускай мовы на нямецкую вершаў сучасных беларускіх аўтараў, тады ўпершыню і пачула беларускую мову", — распавядае Сюзанна.

Сюзанна, Германія
© Sputnik / Анастасия Волчок
Сюзанна, Германія

Яна прызнаецца, што не вельмі добра размаўляе па-беларуску, але ўсё разумее і можа чытаць. А вось сітуацыі, калі б ёй спатрэбілася размаўляць па-беларуску, папросту не было, і гэта вельмі здзіўляе дзяўчыну. Акрамя Мінска яна пабывала  ў Віцебску, Полацку, Пінску, Брэсце, Гродне.

"Дзіўна, што нават у маленькіх гарадах, напрыклад, у Баранавічах, не гавораць па-беларуску. Я думала раней, што гэта можа быць у сталіцы, у вялікіх гарадах з-за школ, універсітэтаў, дзе руская мова больш прынятая.  Але нават трасянка ўжо такая, бліжэй да рускай", — смяецца славіст.

Сюзанна кажа, што можа на слых адрозніваць правільныя словы і формы.

"Напэўна, я бачу адрозненні паміж трасянкай і літаратурнай мовай. Я ведаю рускую і польскую, і мне проста было вывучыць беларускую. Таму для мяне гэта часта польскія словы з рускай граматыкай", — кажа Сюзанна.

У планах дзяўчыны — перакладаць сучасных беларускіх паэтаў на нямецкую і польскую мову. На пытанне, які з беларускіх паэтаў самы любімы, імгненна адказывае: Мікіта Найдзёнаў.

"Я, калі шчыра, шмат каго не ведаю, чытаю паэзію і потым не памятаю, хто напісаў гэты верш, таму што гэта беларуская мова і я стараюся ўсё зразумець. Мне здаецца, беларуская мова вельмі літаратурная, і людзі не ведаюць, як ёй карыстацца, таму што яна настолькі культурная для тых, хто вывучаў яе ў школе. А вось Мікіта нават гаворыць па-беларуску з сябрамі, і гэта відаць у вершах".

Яна: заходняя навука нічога не ведае пра беларускую літаратуру

Яна – старажыл летняй школы, яна прыязджае сюды ўжо ў трэці раз з Прагі, дзе вывучае рускую філалогію і тэорыю літаратуры.

"Я ўжо не памятаю, якога беларускага аўтара я чытала — здаецца, гэта быў Васіль Быкаў, мяне гэта зацікавіла, і я адразу падумала, што беларускай літаратуры не толькі ў Чэхіі, але і наогул у заходняй навуцы ніхто не ведае", — распавядае Яна.

Яна, Чэхія
© Sputnik / Анастасия Волчок
Яна, Чэхія

Пакуль яна чытае беларускую літаратуру для сябе, але не выключае, што ў будучыні яна можа ўвайсці ў яе навуковыя інтарэсы.

"Я вывучаю беларускую дакументальную літаратуру — Алексіевіч, Адамовіча. Пакуль для сябе, але ў мяне ёсць, вядома, ідэя, што многіх аўтараў было б цікава перакладаць", — дзеліцца планамі Яна.

Дзяўчына падкрэслівае, што ў беларускіх пісьменнікаў ёсць шмат цікавых твораў, і варта было бы перакласці іх на іншыя мовы, каб заходнія чытачы таксама пазнаёміліся з Беларуссю праз прызму яе літаратуры.

Чжаа Дань: у Беларусі мне падабаецца атмасфера

Чжаа Дань – магістрант, яна вучыцца ў другім Пекінскім інстытуце замежных моў, яе спецыяльнасць — руская літаратура. І хоць дзяўчына ўсяго толькі першы год займаецца беларускай мовай, яна ўжо прызнаецца ў шчырай любові і да яе, і да краіны цалкам. 

"Год таму я першы раз дакранулася да беларускай мовы, і я адразу закахалася ў яе. Я хачу ў далейшым вывучаць беларускую мову і перакладаць беларускія вершы, вывучаць беларускую літаратуру", — распавядае Чжаа Дань.

Чжаа Дань, Кітай
© Sputnik / Анастасия Волчок
Чжаа Дань, Кітай

Любімы яе аўтар — Якуб Колас. Чжаа Дань расказвае, што яго творчасць яны вывучалі на занятках у інстытуце. Для сваёй моўнай практыкі яна абрала Беларусь, таму што "адносіны паміж Кітаем і Беларуссю вельмі добрыя".

"Я лічу, што калі я вывучаю беларускую мову, у будучыні я змагу знайсці добрую працу. Я хачу застацца працаваць у вас у краіне. У Беларусі ўжо існуе шмат кітайскіх кампаній", — дзеліцца планамі Чжаа Дань.

На пытанне пра тое, што ёй больш за ўсё падабаецца ў Беларусі, адказвае: "Атмасфера… Паветра. У Пекіне паветра бруднае. У Беларусі паветра чыстае і неба сіняе".

А вось да беларускай ежы дзяўчына яшчэ не прызвычылася, але кажа, што яна добрая на смак.

"Я хачу пазнаёміць маіх сяброў з Беларуссю, таму што Мінск — гэта вельмі прыгожы і сучасны горад", — напрыканцы дадае Чжаа Дань.

Давід: я зразумеў, што трэба размаўляць па-беларуску

Давід вучыўся ў Ельскім універсітэце ў ЗША і кажа, што заўсёды жадаў лепей чытаць і гаварыць па-руску.

"Я не ведаю, ці ёсць у вас такое паняцце, як heritage language speaker — гэта чалавек, які, напрыклад, ведаў гэтую мову дзякуючы сваякам, але не пісаў і не чытаў. Я пачаў з рускай, але гэта ўсё ж такі мая родная мова, я зразумеў, што не хацеў спыняцца на гэтым, і пачаў вывучаць іншыя славянскія мовы", — распавядае Давід.

Давід, ЗША
© Sputnik / Анастасия Волчок
Давід, ЗША

Некаторы час ён жыў у Кіеве падчас стажыроўкі пры Кіева-Магілянскай акадэміі. Там юнак зацікавіўся раннімі часамі Савецкага Саюза, памежжам, міжмоўем.

"Мае продкі гаварылі на ідышы, я пачаў цікавіцца пісьменнікамі, якія працавалі пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, мелі карэспандэнцыю з беларускімі пісьменнікамі. Для мяне гэта ўсё звязана. Калі я хачу быць славістам, які цікавіцца ідышам, украінскай мовай, я зразумеў, што трэба размаўляць і па-беларуску", — разважае Давід.

Ён дадае, што для яго было вельмі важна ведаць, спрабаваць разумець і гаварыць на тых мовах, якія былі не вельмі распаўсюджаны ці зведалі пэўную дыскрымінацыю. Нажаль, канстатуе ён, у Беларусі рэдка можна пачуць, каб хто-небудзь размаўляў па-беларуску.

"Нават я, замежнік, усё ж такі адчуваю некаторую нязручнасць, калі я размаўляю па-беларуску. Але ў школе я не планую ўвогуле размаўляць па-руску", — сцвярджае Давід.

Летняя школа беларусістыкі будзе працаваць да 31 жніўня. Напрыканцы адбудзецца ўручэнне слухачам імянных сертыфікатаў аб заканчэнні навучання.

Пра тое, як урачыста адкрывалі Чацвёртую міжнародную летнюю школу беларусістыкі, чытайце ў матэрыяле Sputnik >>

239
Тэги:
летняя школа беларусістыкі, Беларуская мова, Беларусь

Піцерскія майстры ўзяліся за рэстаўрацыю гадзінніка Нотр-Дама - відэа

16
(абноўлена 11:00 03.03.2021)
Спецыялісты гадзіннікавага завода "Ракета", які знаходзіцца ў Санкт-Пецярбургу, рамантуюць гадзіннік сабора Парыжскай Божай Маці, пацярпелы ў выніку моцнага пажару. Як гэта адбываецца - глядзіце на відэа.

Аб'ём работ, які неабходна выканаць піцерскім майстрам, на заводзе назвалі даволі значным - гадзіннікавым майстрам трэба будзе вырабіць каля двух тысяч дэталяў.

"Мы думаем у нас у кампаніі вырабляць колы для механізма", - распавёў інжынер-канструктар прадпрыемства Віталь Камароў.

Ён адзначыў, што завод ужо вырабіў сігнальную прыладу, якая ўнутры будынка будзе паказваць час вялікага гадзінніка на фасадзе Нотр-Дама.

Раней на прадпрыемстве адзначылі, што ў Францыі цяпер няма тэхналогій для выпуску манументальных гадзіннікаў, а піцерскі завод мае такі вопыт - прыкладам гэтаму механізм у атрыуме ЦДМ у Маскве. Гадзіннік памерам шэсць на сем метраў важыць больш за чатыры тоны і складаецца з тысяч дэталяў, выкананых з розных матэрыялаў.

Пажар у саборы Парыжскай Божай Маці адбыўся 15 красавіка 2019 года. Абрынуўся шпіль сабора, полымем была агорнутая апорная канструкцыя. Як паведамілі пажарныя, структура Нотр-Дама і галоўныя творы мастацтва, рэліквіі, якія захоўваліся ў саборы, ацалелі. Пракуратура Парыжа выключае крымінальную версію ўзгарання. У якасці магчымых прычын пажару разглядаюцца непатушаная цыгарэта ці праблемы з электрычнасцю.

Прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон раней заявіў пра амбіцыйную мэту аднавіць Нотр-Дам за пяць гадоў, хоць многія эксперты кажуць, што на рэканструкцыю можа сысці да 15 гадоў.

16
Тэги:
гадзіннік, Санкт-Пецярбург, Францыя
СІЗА, архіўны фотаздымак

Радзей заключаць пад варту ў Беларусі будуць з 14 красавіка

8
(абноўлена 13:04 03.03.2021)
У цяперашні час да абвінавачаных і падазроных ужываецца сем відаў мер стрымання, асноўная колькасць якіх не звязана з пазбаўленнем волі.

МІНСК, 3 сак – Sputnik. На 20% скарацілася колькасць санкцый, якія тычацца ўжывання меры стрымання ў выглядзе заключэння пад варту абвінавачаных, у мінулым годзе, паведамілі ў Генпракуратуры.

З сярэдзіны красавіка 2021 года ў сілу ўступаюць нормы абноўленага Крымінальна-працэсуальнага кодэкса, у адпаведнасці з якімі пашыраны пералік асоб, якіх не могуць заключаць пад варту.

"З 14 красавіка ўступаюць у сілу навацыі КПК, якімі устанаўліваецца забарона на заключэнне пад варту ў выпадку магчымасцi прымянення больш мяккай меры стрымання", - паведамілі Sputnik у сераду ў Генпракуратуры.

Там удакладнілі, што ў мінулым годзе з ліку абвінавачаных, у дачыненні да якіх дадзена санкцыя на заключэнне пад варту, больш за 50% былі раней судзімыя, больш за 10% хаваліся ад органа крымінальнага пераследу, больш за 5% - замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, а 5 % - не мелі пэўнага месца жыхарства.

Адзначым, што з-за адсутнасці дастатковых падстаў пракуроры ў мінулым годзе адмовілі ў дачы санкцыі на заключэнне пад варту ў дачыненні да 315 грамадзян.

Меры стрымання ў Беларусі

У адпаведнасці з КПК, у цяперашні час у Беларусі да абвінавачаных і падазроных ужываецца сем відаў мер стрымання, з якіх пераважная большасць не звязана з пазбаўленнем волі.

Сярод іх - падпіска аб нявыездзе і належных паводзінах, асабістае даручальніцтва, залог, перадача асобы, на якую распаўсюджваецца статус ваеннаслужачага, пад назіранне камандавання вайсковай часткі. Непаўналетніх могуць аддаваць пад нагляд на час следства. Таксама ў Беларусі прымяняецца такая мера стрымання, як хатні арышт.

Тэрмін утрымання пад вартай вылічаецца з часу заключэння падазронага, абвінавачанага пад варту і да перадачы крымінальнай справы пракурору для накіравання ў суд. Знаходжанне абвінавачанага пад вартай больш за тры месяцы падчас следства можа быць падоўжана да трох месяцаў пракурорамі раёнаў. Далей тэрміны ўтрымання абвінавачанага пад вартай падаўжаюць пракуроры вобласці, горада Мінска або іх намеснікі да шасці месяцаў.

Падаўжэнне тэрміну ўтрымання пад вартай звыш шасці месяцаў дапускаецца толькі ў дачыненні да асоб, якія абвінавачваюцца ў здзяйсненні цяжкіх або асабліва цяжкіх злачынстваў, а таксама аб'ёмных крымінальных спраў.

Чытайце таксама:

8
Тэги:
воля, мера стрымання, варта, Беларусь