Шкляныя бутэлькі з півам

Беларусы сталі менш піць

14
(абноўлена 14:58 05.11.2018)
Эксперты СААЗ вылічылі, што кожны ўкладзены ў прафілактыку алкагалізму рубель дазволіў бы на працягу 15 гадоў вярнуць у эканоміку краіны да 12 рублёў.

МІНСК, 5 ліс - Sputnik. У Беларусі скарачаецца спажыванне алкаголю, што станоўча адбіваецца на месцы краіны ў рэйтынгу самых пітушчых краін, паведаміў у панядзелак кіраўнік краінавага офіса СААЗ у Беларусі Батыр Бердыклычаў.

"Паводле апошніх ацэнкавых дадзеных, Беларусь перастала быць лідзіруючай у гэтым пытанні і заняла 27-е месца ў свеце па спажыванні алкаголю на душу насельніцтва", - заявіў Бердыклычаў.

У аналагічным еўрапейскім рэйтынгу Беларусь апынулася на 23-м месцы. Лідарам па спажыванні алкаголю апынулася Малдова з паказчыкам у 15,2 літра абсалютнага алкаголю на душу насельніцтва ў год. Далей ідуць Літва і Чэхія. У Беларусі паказчык спажывання алкаголю на душу насельніцтва складае 11,2 літра. Расія з паказчыкам у 11,7 літра знаходзіцца на 14-м месцы. Пры гэтым сярэднееўрапейскі ўзровень спажывання склаў 9,8 літра.

Аднак істотным адрозненнем беларускага спажывання застаецца выбар на карысць моцнага алкаголю. Калі ў краінах Заходняй Еўропы пераважна п'юць піва і віно, то ў Беларусі па-ранейшаму на долю моцнага алкаголю прыходзіцца 49%.

Не піце тармазную вадкасць

Яшчэ адным станоўчым момантам, які адзначаюць спецыялісты, з'яўляецца скарачэнне колькасці смерцяў ад выпадковага атручэння алкаголем. Калі 4-5 гадоў таму гэты паказчык складаў каля 3 тысяч чалавек у год, то ў мінулым годзе па гэтай прычыне загінула каля 1400 чалавек.

"Прычыны розныя: часам блытаюць этылавы і метылавым спірт - па паху і празрыстасці яны аднолькавыя, а метылавы спірт - гэта смяротны яд. Часам колькі не кажы: "Не піце тармазную вадкасць", п'юць... Бывае ад вялікай дозы", - распавёў загадчык сектара наркалогіі арганізацыйна-метадычнага кансультатыўнага аддзела РНПЦ псіхічнага здароўя Уладзімір Максімчук.

Прычым часцей гінуць як раз ад перадазіроўкі, чым ад няякаснага алкаголю, удакладніў Бердыклычаў.

"Прывяду прыклад: па дадзеных МУС за першыя 5 месяцаў 2018 года ад атручвання алкаголем у Беларусі загінула 600 чалавек, з іх ужывалі сурагаты толькі 50. То бок, гэта міф, што выпадковае атручванне алкаголем здараецца ў асноўным ад няякаснага алкаголю. Большасць смерцяў - гэта якасны алкаголь, які купляецца ў краме, проста гэта перадазіроўка", - заўважыў кіраўнік офіса СААЗ у Беларусі.

І беларускі нарколаг, і спецыялісты СААЗ сышліся на тым, што колькасць смерцяў у Беларусі ад алкаголю па-ранейшаму застаецца высокай.

Акрамя атручвання, алкаголь можа правакаваць ускладненні іншых захворванняў, якія таксама могуць прывесці да смяротнага зыходу. Таму лічба памерлых па прычыне злоўжывання алкаголем выглядае нашмат больш унушальна.

"Паводле ацэнак СААЗ, штогадовая смяротнасць ад захворванняў, абумоўленых празмерным ужываннем алкаголю ў Беларусі, складае каля 20 тысяч чалавек", - заявіў Бердыклычев.

Эканамічны эфект ад забароны на начны гандаль алкаголем

Знізіць гэтую лічбу можна было, зрабіўшы стаўку на прафілактыку празмернага ўжывання алкаголю, лічаць у СААЗ. У аснове такой прафілактыкі ляжаць тры простыя правілы.

"Перш за ўсё, гэта павышэнне акцызных падаткаў на прадукцыю, якая ўтрымлівае спірт. Прычым узровень акцызаў павінен быць напрамую звязаны з працэнтным утрыманнем спірту. Затым гэта забарона на рэкламу і спонсарства. І трэцяе - гэта абмежаванне фізічнай даступнасці па ўзросце, месцы і па часе", - растлумачыў Бердыклычаў.

Эксперты СААЗ настойваюць, што такія абмежавальныя меры дазваляюць у перспектыве атрымаць важкі эканамічны эфект. Па іх разліках, кожны рубель, інвеставаны ў гэтыя абмежавальныя меры, верне на працягу 15 гадоў у эканоміку да 12 рублёў.

"Гэта значыць на працягу 15 гадоў пры ўвядзенні пакета абмежавальных мер у Беларусь можна прадухіліць 11 тысяч 600 выпадкаў інсультаў, 3560 выпадкаў вострай ішэмічнай хваробы сэрца і каля 50 тысяч 600 смерцяў", - растлумачыў кіраўнік краінавага офіса СААЗ.

Апошняя спроба ўвесці ў Мінску забарону на начны продаж алкаголю скончылася правалам. Забарона дзейнічала каля сутак і была адменена па распараджэнні прэзідэнта. Пазней, абмяркоўваючы меры рэгулявання алкагольнага рынку, прэзідэнт нагадаў, што "дадзены прадукт (алкаголь - Sputnik) з'яўляецца сур'ёзнай дапамогай для нашага бюджэту".

14
Тэги:
Беларусь, алкаголь
Знойдзены скарб манет

Гісторыкі назвалі ўзрост скарбу залатых манет у цэнтры Мінска

5
(абноўлена 19:48 26.02.2021)
Навукоўцам трэба высветліць, хто больш за 100 гадоў таму схаваў скураны мяшочак з залатымі манетамі, і чаму ён так і застаўся ляжаць у зямлі.

МІНСК, 28 лют – Sputnik. Беларускія навукоўцы высвятляюць дакладны ўзрост скарбу залатых манет і іншых артэфактаў, які быў знойдзены ў цэнтры Мінска - у скверы Марата Казея, паведамілі ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

У мінулы панядзелак стала вядома, што манеты пачатку ХХ стагоддзя былі выяўлены ў невялікім парку ў беларускай сталіцы, дзе праводзіліся земляныя работы.

"Гэта яшчэ дарэвалюцыйны скарб, яго ўзрост, як мяркуецца, канец XIX - пачатак XX стагоддзя. Папярэдне можна сказаць, што яму каля 120 гадоў. Але дакладная інфармацыя будзе пасля таго, як мы вывучым знойдзеныя прадметы", - паведамілі Sputnik у інстытуце.

Там таксама патлумачылі, што ў цяперашні час манеты і іншыя каштоўныя артэфакты дастаўлены ў інстытут, распачата даследчая і навуковая праца.

Суразмоўцы агенцтва адзначылі, што навукоўцам трэба высветліць, хто мог схаваць гэты скарб. "Пакуль з вялікай доляй верагоднасці нельга агучыць ні адну з версій, хто схаваў скарб, пры якіх абставінах, чый дом стаяў у той час на месцы знаходкі", - сказалі ў НАН.

Разам з тым у інстытуце ўдакладнілі, што знойдзены скарб, акрамя каштоўных з гістарычнага пункту гледжання артэфактаў, складаецца з 24 залатых манет. У інстытуце растлумачылі, што тэрыторыя сквера, дзе знайшлі золата, з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю. Там цяпер ідзе будаўніцтва ліўневай каналізацыі.

Што прызначана за скарб

У інстытуце паведамілі, што скарб знайшоў мінчанін, неабыякавы да археалогіі і гісторыі, і перадаў яго дзяржаве. Гісторыкі адмовіліся назваць яго прозвішча. У Беларусі пытанні прыналежнасці скарбаў рэгулююцца Грамадзянскім кодэксам. У адпаведнасці з ім скарб паступае ва ўласнасць асобы, якая яго знайшла, і асобы, якой належыць маёмасць, дзе скарб быў схаваны. Але калі скарб ўтрымлівае рэчы, якія адносяцца да помнікаў гісторыі ці культуры, ён павінен быць перададзены ў дзяржаўную ўласнасць. Пры гэтым уласнік зямельнага ўчастка або iншай маёмасцi, дзе скарб быў знойдзены, і асоба, якая яго выявіла, маюць права на ўзнагароджанне ў памеры 25% ад кошту знойдзенага.

Самыя вядомыя скарбы

Ад пачатку XIX стагоддзя на тэрыторыі сучаснай Беларусі былі выяўлены каля 1500 скарбаў, вялікая колькасць з іх прапала ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Сярод 20 найбольш вядомых - мінскі, віцебскі і брэсцкія скарбы, перкаўскі скарб, гараўлянскія і слуцкія скарбы. У іх пераважна былі срэбныя вырабы, а таксама старажытныя манеты - залатыя і сярэбраныя.

Чытайце таксама:

5
Тэги:
Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Мінск, манеты, Скарб
Сабор Успення Дзевы Марыі

Перадаць касцёл: біскуп Велікаселец правёў сустрэчу з губернатарам Зайцам

6
(абноўлена 19:46 26.02.2021)
Беларускія каталікі просяць улады перадаць у бязвыплатнае карыстанне шэраг культавых будынкаў у Магілёўскай вобласці.

МІНСК, 28 лют – Sputnik. Перадачу магілёўскага кафедральнага касцёла вернікам у бязвыплатнае карыстанне абмеркавалі на сустрэчы старшыня Магілёўскага аблвыканкама Леанід Заяц і апостальскі адміністратар Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі біскуп Казімір Велікаселец, паведамілі ў аблвыканкаме.

Гэта адна з першых сустрэч біскупа Велікасельца з беларускімі чыноўнікамі ў новым статусе. Як раней паведамлялася, пантыфік 3 студзеня прыняў адстаўку арцыбіскупа Мінскага Тадэвуша Кандрусевіча і прызначыў генеральнага вікарыя Пінскай рымска-каталіцкай епархіі, біскупа Казіміра Велікасельца апостальскім адміністратарам Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі. Яшчэ ў траўні 2020 года яму споўнілася 75 гадоў, але Папа Рымскі дазволіў яму працягваць выконваць свае функцыі наступныя два гады.

"Падчас сустрэчы дэталёва абмяркоўвалася тэма статусу магілёўскага кафедральнага касцёла ў кантэксце перадачы яго прыхаджанам ў бязвыплатнае карыстанне", - паведамілі Sputnik у Магілёўскім абласным выканаўчым камітэце.

Там таксама адзначылі, што губернатар Заяц і біскуп Велікаселец сярод іншых абмеркавалі пытанне далейшага лёсу прыбудовы да касцёла Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Бабруйску.

На сустрэчы Заяц падкрэсліў, што ў рэгіёне няма рознагалоссяў на міжрэлігійнай глебе. Бакі таксама адзначылі, што асноўная місія канфесій і ўлады - "гэта служэнне народу".

Пасля сустрэчы з губернатарам Казімір Велікаселец пагутарыў з прэсай, на якой заявіў, што працуе ў Беларусі даўно і заўсёды знаходзіў агульную мову з выканаўчай уладай.

Сабор Успення Дзевы Марыі, кафедральны касцёл у Магілёве з'яўляецца помнікам архітэктуры ў стылі барока, пабудаваны ў 1738-1752 гадах. Сабор стаіць на месцы былога кляштара кармелітаў. У 1956 годзе сабор быў зачынены, у ім размясціўся Цэнтральны гістарычны архіў БССР. У пачатку 1990-х гадоў будынак сабора быў вернуты вернікам, рэстаўрацыя ішла аж да 1994 года.

Чытайце таксама:

6
Тэги:
Леанід Заяц, Губернатар, Казімір Велікаселец, касцёл