Школьнікі ядуць у сталовай, архіўнае фота

Разагрэтае і з прадуктаў танней: разбіраем міфы аб школьным харчаванні

52
(абноўлена 12:20 15.04.2019)
Sputnik высвятліў, ці так усё дрэнна ў школьным харчаванні, як пра гэта прынята думаць.

Часта даводзіцца чуць крытыку і незадаволенасць школьным харчаваннем. І дзеці скардзяцца, і іх бацькі хорам плачуць - усё дрэнна. Ці так усё на самай справе, Sputnik разбіраўся з брэнд-шэф-поварам, дыетолагам, тэхнолагам грамадскага харчавання Марынай Бандаровіч.

Міф 1. Харчаванне гатуецца не ў школах, а прывозіцца і разаграваецца.

Не, гэта не так. Гэты зман прыйшоў да нас з Расіі - там менавіта так і ідзе справа. Іншыя арганізацыі гатуюць ежу для школьнікаў, прывозяць і толькі разаграваюць.

У Беларусі ўсё гатуецца на месцы. Прычым часцей за ўсё гэта ручная праца, не механізаваная. У кожнай школе ёсць свой харчаблок, які знаходзіцца ў падпарадкаванні Камбіната школьнага харчавання, адкуль і ідуць усе разнарадкі і распараджэнні. У дырэктара школы права выключна падпісваць меню. Ну і прадастаўлення памяшкання.

Якасць харчавання правяраецца кожны дзень - бракеражная камісія адзначае якасць у часопісе, у ім распісваюцца ўсе сябры камісіі.

Міф 2. Застаўшыяся стравы могуць на наступны дзень разагравацца і зноў паступаць у продаж.

Гэта выключана. Справа ў тым, што існуе такі дакумент, як прыкладнае двухтыднёвае меню, якое мае яшчэ і сваю сезоннасць, у залежнасці ад пары года.

Да канца працоўнай змены ў харчаблоку не павінна заставацца ніякіх рэшткаў гатовай прадукцыі, інакш гэта можа мець дастаткова суровыя наступствы. Гэта значыць кожны дзень павінны быць новыя стравы, толькі з новай сыравіны.

Міф 3. Прадукты прывозяцца неналежнай якасці.

Такога быць не можа. Усе прадукты для школьнага харчавання праходзяць узгадненне ў моры інстанцый, перш чым камбінат абярэ пастаўшчыкоў. І рэгулярна праводзіцца велізарная колькасць праверак, якая нават не снілася рэстаранах і кафэ.

Міф 4. Школьнае меню такое беднае, таму што кухары крадуць, пакідаючы для дзяцей "па рэшткавым прынцыпе" тое, што самім не спатрэбілася.

Гэта таксама з разраду казак. Але! Як мы памятаем, на момант заканчэння змены на вытворчасці не павінна быць лішкаў прадукцыі. Дык вось, часам гэтыя лішкі могуць быць у работнікаў.

І яшчэ момант. Школьнае харчаванне працуе па зборніках рэцэптур страў, зацверджаных яшчэ ў 80-х гадах, але яны рэгулярна перавыдаваліся. А ён пабудаваны так, што лішкі будуць у любым выпадку! Прычым у досыць вялікай колькасці. Як з гэтым змагацца? А элементарна. Згодна з СТБ 1210-2010, усе стравы могуць быць зменены ў адпаведнасці з іншай кандыцыяй сыравіны, і пры гэтым пераглядаюцца закладкі. Толькі гэтым займацца ніхто не хоча. Тэхнолагі цяпер у дэфіцыце, а пісьменных тэхнолагаў і наогул няма, нажаль.

Міф 5. Ідзе татальнае недаўкладанне сыравіны і памяншэнне порцый.

На вялікі жаль, нашы дзеці прывучаны да чаго заўгодна - сасіскі, фаст-фуд, гамбургеры, пяльмені, але толькі не да звычайных каш, баршчоў і катлет! І складана перабудаваць харчовыя звычкі, асабліва калі да гэтага дома не прывыклі - прасцей сказаць, што нясмачна.

А аб'ём порцый выконваецца. Хоць, як той казаў, "у сям'і не без вырадка" - нядобрасумленныя людзі ёсць у кожнай прафесіі. Але паспрабуйце паесці разам з дзецьмі - вы зразумееце, што гэта памылка.

Міф 6. Неразнастайнае меню і кожны дзень сасіскі.

Меню ў школьным харчаванні распрацоўваецца з улікам усіх нормаў, і ёсць пэўныя патрабаванні і па ўкладанні сыравіны, і па прысутнасці там гародніны, садавіны, злакавых. Прычым меню ў кожнай школе вісіць на ўваходзе, і кожны з бацькоў можа мала таго што пазнаёміцца, дык яшчэ і прадэгуставаць, купіўшы порцыю.

Ёсць і яшчэ адзін прыемны момант: у многіх школах можна замовіць банкетныя стравы па зусім іншых коштах, чым у гіпермаркетах. І з поўнай упэўненасцю, што ўсё будзе абавязкова свежым. Таму заходзьце, кантактуйце з кухарамі, каштуйце разам з дзецьмі. Запэўніваю, вам абавязкова спадабаецца!

Міф 7. У школьных сталовых працуюць нізкакваліфікаваныя кадры.

Кухары школьнага харчавання прымаюць удзел як у гарадскіх мерапрыемствах, так і ў конкурсах прафесійнага майстэрства. Прычым займаюць далёка не апошнія месцы!

Да таго ж, гэта даволі цяжкая праца, якая кладзецца на жаночыя плечы: насіць цяжкія катлы мала хто з мужчын хоча. У вялікіх школах працоўны дзень пачынаецца ў 5 раніцы, а заканчваецца добра калі ў 16 вечара. Вось і палічыце перапрацоўку. І цяпер усе кухары маюць і высокія разрады, і профільную адукацыю. Таму як у многіх школах стаіць складанае тэхнічнае абсталяванне, а ім абавязкова трэба ўмець карыстацца. Тыя ж параканвектаматы, якімі забяспечваюцца школы, каб выключыць захворванні страўнікава-кішачнага тракта ў дзяцей.

Міф 8. У школах нельга паесці бацькам.

У школах дзейнічае мінімальная нацэнка і ніхто не ў праве яе падымаць. Таму апроч выдатных страў за зусім нязначныя цэны, можна замовіць святочныя стравы за вельмі смешныя кошты.

Міф 9. Адсутнасць кантролю ў школьных сталовых.

Колькасць праверак школьнага харчавання ўжо даўно наводзіць жах на ўсіх, хто з гэтым звязаны. Уявіце, за дзень іх можа быць нават тры штукі - ад санітарнай станцыі да маніторынгу міністэрстваў, ведамстваў і гэтак далей. Як школьнаму кухару засцерагчыся ад стрэсу і пры гэтым яшчэ і паспець усё якасна зрабіць? Да таго ж менавіта да гэтай галіны ў грамадстве культывуецца негатыў.

Міф 10, заключны. Аплата працы.

Раней, калі ў Мінску было раённае размеркаванне па камбінатах харчавання, зарплаты школьных кухароў розніліся. Зараз жа ў сярэднім па горадзе прыкладна аднолькавыя. Іх складана назваць вялікімі, але і маленькімі таксама. Ад 400 і да 600 рублёў. Мне складана сказаць, улічваючы ўсе нюансы працы - шмат гэта ці мала. Я думаю, кожны вырашыць для сябе, захоча ён працаваць так ці не.

Але ў кожнай прафесіі ёсць энтузіясты, і гэта шчасце! На школьнай кухні таксама ёсць нямала людзей, якія працуюць з душой.

52
Тэги:
харчаванне, школа
Тэст-сістэмы для дыягностыкі новага каронавіруса

Новая статыстыка Мінздароўя: за суткі выяўлена 193 выпадкі каронавіруса

3
(абноўлена 14:20 10.07.2020)
Колькасць грамядзян, якія паправіліся і выпісаныя, па дадзеных міністэрства аховы здароўя на пятніцу, складае больш за 54 тысячы чалавек.

МІНСК, 10 ліп - Sputnik. Беларускія медыкі за суткі выявілі 193 новыя выпадкі каронавіруса COVID-19, паведамілі ў пятніцу ў Міністэрстве аховы здароўя рэспублікі.

Да раніцы пятніцы ў Беларусі праведзена каля 1,112 мільёнаў тэстаў на каронавіруса. За суткі зроблена парадку 12 тысяч даследаванняў.

Зарэгістравана ужо 64 604 выпадкі каронавіруса, за мінулыя суткі колькасць выяўленых павялічылася на 193.

Варта адзначыць, што аналагічны прырост назіраецца апошнія некалькі дзён: менш за 200 выпадкаў у дзень.

Паправіліся і выпісаныя ўжо 54 254 пацыента, якія перанеслі COVID-19. За суткі колькасць здаровых вырасла на 645 чалавек.

"За ўвесь перыяд распаўсюджвання інфекцыі на тэрыторыі краіны памерлі 454 пацыента з шэрагам хранічных захворванняў з выяўленай каронавіруснай інфекцыяй", - адзначылі ў Міністэрстве аховы здароўя.

Такім чынам, за дзень зарэгістравана пяць новых смяротных вынікаў.

Чытайце таксама:

3
Тэги:
Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, каронавірус, Беларусь
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
ЦТ у Мінску

Як падлічваюць балы на ЦТ-2020?

5
(абноўлена 11:34 10.07.2020)
Чым адрозніваюцца першасныя балы ад тэставых, колькі "каштуюць" заданні? Як падлічваюць балы на ЦТ - даведцы Sputnik.

Вынікі цэнтралізаванага тэсціравання (ЦТ) паступова становяцца вядомыя. Нагадаем, што ў мінулым годзе годзе Рэспубліканскі інстытут кантролю ведаў (РІКВ) змяніў сістэму ацэнкі тэсціравання, з-за чаго ў абітурыентаў і іх бацькоў з'явілася мноства пытанняў. Sputnik паспрабаваў адказаць на самыя частыя з іх.

Колькі "каштавалі" заданні на ЦТ?

Пра "кошт" заданняў на тэсціравання РІКВ сёлета паведаміў загадзя. Так, апублікаваная схема налічэння "першасных" балаў, розная для кожнага прадмета.

Напрыклад, у рускай мове верныя адказы на пытанні А1-А27, а таксама А29 і А30 "каштуюць" два балы, часткова верныя - адзін бал. Адказ на пытанне А28 таксама каштуе два балы, а часткова дакладнага адказу тут не бывае. За верныя адказы на пытанні Б1-Б6 даюць два першасных бала, а за Б7-Б10 даюць два за верны і адзін за часткова верны.

Для кожнага прадмета схема налічэння балаў розная. Больш падрабязна можна глядзець на сайце РІКВ.

Што азначаюць першасныя балы?

Першасны бал - гэта тая колькасць умоўных балаў, якія набраныя на тэсціраванні. Пазней яны на аснове табліцы адпаведнасці перакладаюцца у тэставы бал. Менавіта ён, тэставы бал, і з'яўляецца выніковым вынікам.

Як даведацца, якая колькасць першасных балаў адпавядае тэставай?

Гэтая інфармацыя таксама апублікаваная на сайце РІКВ: ёсць адпаведная табліца. Для кожнага прадмета табліца розная, з'яўляюцца яны разам з вынікамі па асобных прадметах. Шукайце яе на сайце інстытута ў раздзеле "ЦТ".

Чаму паміж баламі такая розніца?

Многія абітурыенты і педагогі ў мінулым годзе звярнулі ўвагу на дыскрэтнасць балаў: гэта значыць, скажам, наступны пасля 100 тэставы бал - 96. Аналагічная сітуацыя была і ў пачатку, і ў сярэдзіне ацэначнай табліцы.

Як тлумачыў кіраўнік РІКВ Юрый Міксюк, колькасць заданняў і, адпаведна, першасных балаў абмежавана. Таму і ўзнікае пэўны "зазор" паміж ацэнкамі. Інакш, пры бягучай сістэме ацэнкі, даводзілася б у ЦТ даваць больш заданняў. Таму пры новай сістэме назіраецца дыскрэтнасць.

Чаму так лёгка набраць 20-40 балаў?

Пасля ўкаранення новай сістэмы ацэнкі ЦТ сярэднія балы па прадметах выраслі. Многія звярнулі ўвагу, што для атрымання 20-40 балаў, якія перавышаюць мінімальны парог, дастаткова даць толькі некалькі правільных адказаў.

Як тлумачыць кіраўніцтва РІКВ, гэтыя балы адпавядаюць школьным адзнак, то бок 40 балаў - умоўная "чацвёрка", для якой ведаць шмат чаго не трэба. У той жа час на 80 балаў трэба ведаць значна больш, як і на школьную "васьмёрку", таму і на ЦТ на гэтую адзнаку трэба вырашыць прыкметна больш.

Сцвярджаюць у РІКВ і тое, што нічые балы не "прыніжаць": за аднолькавую колькасць ведаў абітурыенты атрымліваюць падобныя адзнакі і на РТ, і на ЦТ, па-за залежнасці ад складанасці заданняў. Таму ў шматлікіх рабят адзнакі на рэпетыцыйным і на цэнтралізаваным тэсціраванні, а таксама ў атэстаце цяпер супадаюць. Прычына ў тым, што цяпер на ЦТ не ранжыруюць абітурыентаў паміж сабой, а зыходзяць з абсалютнай ацэнкі ведаў.

Чаму па-ранейшаму можна "наторкаць"?

Сапраўды, наўздагад можна на ЦТ набраць і 40 балаў - аднак гэта залежыць ад шанцавання. Пры ўмове абмежаванай колькасці пытанняў і адказаў верагоднасць выпадковага набору пэўнай адзнакі захоўваецца, аднак у РІКВ падкрэсліваюць, што імкнуцца з гэтым змагацца. Груба кажучы, у любым тэсце ва ўмовах закрытых пытанняў магчыма наўздагад трапіць у верныя адказы - аднак высокіх балаў гэта не прынясе.

Пры гэтым абітурыенты з баламі да сарака лічацца неканкурэнтаздольнымі, шанцаў на паспяховае паступленне ў іх гэтак жа трохі, як і ў тых, хто ў мінулыя гады набіраў па 20 балаў.

Ці вырастуць прахадныя балы ў ВНУ?

Прыкметных зменаў у выніках ЦТ у 2020 годзе ў параўнанні з 2019-м няма, таму чакаць рэзкіх змяненняў прахадных балаў наўрад ці варта.

5
Тэги:
Беларусь, Уступная кампанія, ЦТ
Тэмы:
Абітурыент - 2020