Помнік братам Лізюковым у Гомелі

У Гомелі ўсталявалі помнік братам-франтавікам Лізюковым

26
(абноўлена 10:15 04.07.2019)
Гамяльчане браты Лізюковы загінулі ў розных месцах на франтах Другой сусветнай, але сёння "вярнуліся" ў родны горад і будуць тут стаяць у бронзе.

ГОМЕЛЬ, 4 ліп - Sputnik. У абласным цэнтры на Дзень Незалежнасці адкрылі помнік героям Другой сусветнай - братам-франтавікам Лізюковым.

Усе трое паклалі свае жыцці на алтар Перамогі, двое з іх - камандзір пятай танкавай арміі Аляксандр Лізюкоў і палкоўнік-артылерыст Пётр Лізюкоў - ганараваныя званнямі Героя Савецкага Саюза. Самы старэйшы Яўген партызаніў на Міншчыне, загінуў у ліпені 1944 года, здзейсніўшы подзвіг. Пытанне аб прысваенні яму высокага звання застаецца адкрытым.

Памятник изготовлен в рекордные сроки – в литейном цехе под Минском скульптор Валерий Кондратенко провел три с половиной месяца
© Sputnik Мария Амелина
Помнік выраблены ў рэкордныя тэрміны - у ліцейным цэху пад Мінскам скульптар Валерый Кандраценка правёў тры з паловай месяцы

Сям'я ўнікальная, лёс братоў няпросты. Аляксандр, напрыклад, напярэдадні вайны каля года правёў у засценках НКУС, яго абвінавацілі ў падтрымцы змовы вайскоўцаў. Суд апраўдаў камандарма, не знайшоўшы ніякіх доказаў віны. Аляксандр Ільіч мог раззлавацца на ўладу, зняверыцца ў сваіх перакананнях, але не зрабіў гэтага і на трэці дзень пасля пачатку вайны пайшоў на фронт граміць ворага.

Председатель Гомельского горисполкома Петр Кириченко на открытии памятника братьям Лизюковым
© Sputnik Мария Амелина
Старшыня Гомельскага гарвыканкама Пётр Кірычэнка на адкрыцці помніка братам Лізюковым

Ідэю ўзвядзення помніка легендарным землякам Гомель выношваў адзінаццаць гадоў. Упершыню ў высокіх кабінетах пра гэта загаварылі сваякі Лізюкова. У сям'і Івана Афанасьева, унучатага пляменніка Аляксандра Ільіча, не жадалі мірыцца з тым, што ў родным горадзе герояў ёсць толькі сціплы школьны музей і названая ў гонар братоў вуліца. А калі ў Афанасьева пыталіся, чаму помнік павінен быць Лізюковым, а не наогул вызваліцелям, той адказваў, што прыйшоў час персаніфікаваць памяць пра вайну. Настойвае на гэтым і зараз.

Иван Афанасьев со своей семьей на открытии памятника братьям Лизюковым
© Sputnik Мария Амелина
Іван Афанасьеў са сваёй сям"ёй на адкрыцці помніка братам Лізюковым

"Амаль 75 гадоў прайшло пасля Перамогі, выраслі пакаленні, якія вялізныя развагі пра народ-пераможцу ўжо не ўспрымаюць. Сёння запатрабаваныя акцыі накшталт "Беларусь памятае", дзе кожны можа з гонарам заявіць пра сваіх продкаў. Але такіх сем'яў, як Лізюкова, адзінкі, на ўвесь СССР іх усяго толькі дванаццаць. Думаю, яны заслужылі помнік у родным горадзе", - тлумачыць сваю пазіцыю Іван Афанасьеў.

Церемония открытия получилась многолюдной и трогательной
© Sputnik Мария Амелина
Цырымонія адкрыцця атрымалася шматлюднай і кранальнай

Першыя эскізы з'явіліся чатыры гады таму. Канцэпцыя некалькі разоў змянялася, як і месца ўстаноўкі будучага помніка. Сярод варыянтаў разглядаліся абласны музей ваеннай славы, сквер перад тэхнічным універсітэтам, вуліца Братоў Лізюковых і іншыя. У выніку спыніліся на плошчы Перамогі.

Три родных брата ушли на войну и погибли, сражаясь за Отчизну, в сотнях километров от родного Гомеля. На весь СССР всего лишь 12 семей, где братья удостоены звания Героя Советского Союза, одна из них – Лизюковы
© Sputnik Мария Амелина
На ўвесь СССР ўсяго толькі 12 сем"яў, дзе браты ганараваныя звання Героя Савецкага Саюза, адна з іх - Лізюковы

Працаваў над стварэннем кампазіцыі гомельскі скульптар Валерый Кандраценка. Застылыя ў бронзе браты нібы занялі кругавую абарону, размясціўшыся плячом да пляча. У руках у Аляксандра планшэт з картай наваколля Варонежа, Пётр трымае бінокль, а кіраўнік партызанскага атрада Яўген - стралковую зброю. Каб перадаць характары, скульптар абапіраўся на архіўныя фота, раіўся са сваякамі герояў.

Выросло поколение, которое пространные рассуждения о народе-победителе уже не воспринимает, пришла пора персонифицировать память о войне
© Sputnik Мария Амелина
Вырасла пакаленне, якое вялізныя развагі пра народ-пераможцу ўжо не ўспрымае, прыйшла пара персаніфікаваць памяць пра вайну

"Нават калі вызначыліся з канцэпцыяй, шмат часу пайшло на высвятленне дэталяў. Так, Яўген намаляваны на мануменце ў яго любімай "кубанцы", а на планшэце Аляксандра дастаткова дакладная карта, дзе пазначаныя Воронеж і населены пункт Лебядзіны - месца яго апошняга бою", - паведаміў пра нюансы трохмесячнай працы Валерый Кандраценка.

Помнік вышынёй 4 метры напярэдадні ўрачыста адкрылі з удзелам першых асоб абласнога і гарадскога выканаўчых камітэтаў, прадстаўнікоў Варонежскай вобласці, дзе асабліва шануюць памяць Аляксандра Ільіча, які загінуў пры абароне іх краю. Цырымонія атрымалася шматлюднай і кранальнай.

26
Тэги:
Помнікі, Вялікая Айчынная вайна (1941-1945), Гомель
Тэмы:
75 гадоў вызвалення Беларусі (30)

Грамадства