Бутэрброд на 6 метраў і таматавы экшэн: як у Іўі адзначылі Дзень памідора

Бутэрброд на 6 метраў і "таматавы экшэн": як у Іўі адзначылі Дзень памідора

10
У памідорнай сталіцы Беларусі выводзяць свае гатункі, здымаюць шматтонныя ўраджаі і ладзяць таматавыя баі.

У гэтым горадзе на Гарадзеншчыне свежым таматавым сокам пахне яшчэ на ўездзе. Тут гатуюць аджыку дзясяткаў відаў, захоўваюць памідоры ў самых розных варыяцыях і нават робяць памідорнае жэле.

У жніўні Іўе адзначае Дзень памідора, які па размаху не саступае галоўнаму свята - Дню горада. Карэспандэнт Sputnik Тамара Зеніна пабывала ў Іўі і даведалася, як робяць сапраўдны таматавы сок.

Дэ-бараа па-Іўеўскі

"Памідор для Іўе больш чым проста гародніна, гэта крыніца нашага даходу, гэта прадмет нашага гонару", - скажа ва ўрачыстай прамове старшыня мясцовай улады Аляксандр Булак, а гараджане яму ў знак падзякі падораць цэлы кошык стракатых таматаў.

День Помидора начинается с карнавала
© Sputnik Тамара Зенина
Дзень Памідора пачынаецца з карнавала

Сам Аляксандр Булак не мясцовы, але з тых часоў, як атрымаў прызначэнне ў гэты горад, і ў яго цяпліцы з'явіліся некалькі шэрагаў духмяных дэ-бараа менавіта з Іўе.

Будущие овощеводы из Ивье
© Sputnik Тамара Зенина
Будучыя агароднікі з Іўе

Зразумелая справа, спрачацца пра гатункі і віды памідораў з мясцовымі селекцыянерамі ніхто не вырашаецца. І краснадарскія, і галандскія тут усё роўна перарабляюць на свой беларускі лад.

"Муж купляў дэ-бараа, хацелі проста жоўтыя вырасціць, але нешта пайшло не так і ў нас атрымаліся вось такія "дэ-бараа па-Іўеўскі", або "лямпачкі". Цяпер мы адмыслова іх насенне збіраем і вырошчваем кожны год. Яны ўсім вельмі падабаюцца", - паказвае Таццяна Палтарака з аграгарадка Ліпнішкі маленькія "памідорныя лямпачкі".

Помидорная лампочка из Ивье вкусная и в рот помещается целиком
© Sputnik Тамара Зенина
"Памідорныя лямпачка" з Іўе смачная і ў рот змяшчаецца цалкам

На свята яна прыехала з калегам з Дома культуры Таццянай Керн. Само сабой, прывезлі цэлыя кошыкі рознакаляровага "рэквізіту".

Кажуць, увесь адпачынак нарыхтоўваюь памідоры. На пытанне, колькі ўжо нарыхтавалі, адказваюць коратка і зразумела: "Скончыліся банкі".

Главную банку томатов закатали мэр Александр Булак, посол Турции в Беларуси Кезбан Нилвана Дарама и замминистра сельского хозяйства Иван Смильгинь
© Sputnik Тамара Зенина
Галоўную банку таматаў закаталі мэр Аляксандр Булак, пасол Турцыі ў Беларусі Кезбан Нілвана Дамара і намеснік міністра сельскай гаспадаркі Іван Смільгінь

У кожным двары ў Іўі абавязкова некалькі цяпліц, у кожнай - па некалькі гатункаў памідораў. Ураджай здымаюць тонамі.

Па нумарах розных рэгіёнаў на расійскіх грузавіках, якія ўжо з вясны аб'язджаюць тутэйшыя падворкі, можна скласці карту амаль усёй суседняй краіны. Іўеўскія таматы любяць і ведаюць.

В теплицах местного костела Святых Петра и Павла под руководством ксендза Яна выращивают семь сортов помидоров. Почти весь урожай развозят по ближайшим домам престарелых
© Sputnik Тамара Зенина
У цяпліцах мясцовага касцёла Святых Пятра і Паўла пад кіраўніцтвам ксяндза Яна вырошчваюць сем гатункаў памідораў. Амаль увесь ураджай развозяць па бліжэйшых дамах састарэлых

"Таму што мясістыя і з пахам", - скажуць вам у кожным двары і абавязкова пачастуюць.

"Для расіян робім транспартабельныя"

"Быў нядаўна перыяд, расіяне перасталі прыязджаць, кітайцы ўсю Маскву апанавалі сваёй гароднінай. Але яны такую ​​хімію даюць, што ага! Тыя пакаштавалі і вярнуліся. Вось учора ў мяне сорак скрынь забралі", - дзеліцца Міра Леанідаўна Аляксандравіч, якая гандлюе памідорамі на ўездзе ў горад.

Почти весь урожай Мира Александрович продает россиянам
© Sputnik Тамара Зенина
Амаль увесь ураджай Міра Аляксандравіч прадае расіянам

Кажа, што гандаль ідзе добра, памідоры па 70-80 капеек за кілаграм купляюць у асноўным па 10-20 кілаграмаў, ніхто не бярэ дробязь. Але прадаўцоў гэта не радуе. Занадта вялікі ўраджай збіў кошты.

"Толькі насенне і акупяцца. Працуем сімвалічна", - наракае Айша Ібрагімаўна Сапарэвіч. Яна прывыкла, што яе імя з першага разу не кожны можа паўтарыць, таму дазваляе называць сябе "проста Ганнай".

Все предки Айши Сапаревич выращивали помидоры
© Sputnik Тамара Зенина
Усе продкі Айшы Сапарэвіч вырошчвалі памідоры

Айшу Ібрагімаўну і Міру Леанідаўну называюць галоўнымі "памідораводамі". Гэта іх продкам, шляхетным воінам, сам князь Вітаўт 600 гадоў таму дараваў зямлі пад Гродна.

З Прыазоў'я татары прывезлі з сабой у Вялікае княства Літоўскае культуру агародніцтва і з тых самых часоў яны далучылі да яго і беларусаў, і яўрэяў, і палякаў, і рускіх. Памідоры пасябравалі на гэтай зямлі ўсе нацыянальнасці, і гэтым мясцовыя жыхары ганарацца асабліва.

"Для мяне памідоры - гэта добрая надбаўка да пенсіі. Дапамагаю і дзецям, і ўнукам, і праўнучцы", - распавядае Айша Сапарэвіч.

У яе дзве цяпліцы, 30 і 10 метраў. Ураджай дасягае пяці тон. Практычна ўвесь адразу забіраюць расіяне прама з цяпліц.

Рекордсмен этого года весит 1070 граммов
© Sputnik Тамара Зенина
"Рэкардсмен" гэтага года важыць 1070 грамаў

"Для іх спецыяльна робім памідоры "транспартабельныя", дужыя і вялікія. Расіяне ўсё любяць вялікае. А мы самі для сябе вырошчваем сярэднія. Кожны раз выводзім новыя гатункі. Я свой новы "чэры" вывела. Вельмі смачны", - распавядае Айша Сапарэвіч.

Чэры у кляре, таматавы бой і бутэрброд пад "Крывавую Мэры"

Усе суразмоўцы з Іўе запэўніваюць, што ўгнаенняў у свае таматы дадаюць самы мінімум і за экалагічнасць ручаюцца.

"Калі купляю прадукты ў Беларусі, памідоры бяру беларускія. Гэта смачна, гэта сакавіта, гэта натуральна, няма шмат хіміі, гэта вельмі карысна", - дае высокую ацэнку беларускай агародніне і пасол Турцыі ў Беларусі Кезбан Нілвана Дарама.

Посол Турции в Беларуси всегда покупает местные помидоры
© Sputnik Тамара Зенина
Пасол Турцыі ў Беларусі заўсёды купляе мясцовыя памідоры

Яна не першы раз у Іўі, здзіўленая тым, наколькі горад мульцікультурны. І, зразумела, смакам мясцовых памідораў: кажа, што нават самыя смачныя ў свеце турэцкія памідоры часам з цяпліц бываюць кіслей за салодкія Іўеўскія.

На сваё свята жыхары Іўе запрасілі і муфтыя, і біскупа, і каталіцкага каноніка, і прадстаўніка яўрэйскага грамадства з Ізраіля. А адзін з галоўных конкурсаў - на лепшую страву з памідораў - наогул навеяны французскімі матывамі.

У депутата Александра Маркевича закончилась рулетка, потому что помидорный бутерброд в этом году растянулся на 6 метров
© Sputnik Тамара Зенина
У дэпутата Аляксандра Маркевіча скончылася рулетка, таму што "памідорны" бутэрброд у гэтым годзе расцягнуўся на 6 метраў

Салаты "Шэрбургскія парасоны" і "Французская пацалунак", бутэрброды "Елісейскія палі", закуска "Парыжэль". І ад кожнага стала, якія стаяць на палове цэнтральнай плошчы, толькі і чуецца: "Пакаштуйце мае "чэры ў кляре", і мой бутэрброд з сушанымі памідоркамі, і мае "памідорныя лодачкі з крэветкамі".

"Шакалад і цытрына, перамолатыя з цэдрай", - частуе бутэрбродам Рэгіна Аляксееўна Бардзічка.

- Пачакайце, а дзе ж памідоры?

- Дык гэта спецыяльны бутэрброд пад "Крывавую Мэры"!

Кактэйль гэты тут таксама мае смак асаблівы, таму што мясцовы таматавы сок - "гэта проста памідоры і больш нічога". Увогуле, трэба каштаваць, словамі перадаць складана.

Кульмінацыя свята - першыя таматавыя баі. Мясцовыя ўлады ўвялі іх у праграму пад сваю адказнасць. Ведаюць, што расіяне адмовіліся ад "таматнага экшэна".

Кульминация праздника – томатный экшен
© Sputnik Тамара Зенина
Кульмінацыя свята - "таматавы экшэн"

"А мы рызыкнем", - анансавалі напярэдадні свята ў райвыканкаме. І рызыкнулі!

Абышлося без траўмаў. Запал мясцовых ваяўніц, а заадно і разгарачанай публікі астуджвалі з пажарнага бранзбойта. Было весела. У наступным годзе абяцаюць павялічыць аб'ём "зброі". У гэтым годзе прадстаўніцы мясцовых прадпрыемстваў закідалі адзін аднаго ста кілаграмамі памідораў.

Было весело и обошлось без травм, так что в следующем году обещают увеличить объем оружия
© Sputnik Тамара Зенина
Было весела і абышлося без траўмаў, так што ў наступным годзе абяцаюць павялічыць аб"ём "зброі"

На наступны запрашаюць усіх жадаючых выпусціць пар, або, па-мясцоваму, сок з памідораў.

Трэба сказаць, што гэты тыдзень у Іўі выдалася багаты на падзеі.

Нават дзеці папярэджваюць, што хутка ў горад прыедзе прэзідэнт. Яму хочуць паказаць прыватнае прадпрыемства па вытворчасці сельскагаспадарчай тэхнікі і, вядома, пачаставаць памідорамі.

Свята працягваецца...

10
Тэги:
Беларусь, Іўеўскі раён

Грамадства