Франтавік-пяхотнік Канстанцін Анардовіч

Франтавік: ніхто не ведаў, што мы ўдзельнічаем у найвялікшай ваеннай аперацыі

27
(абноўлена 10:26 07.05.2021)
Нарадзіўся ў Расіі, ваяваў у Беларусі, дайшоў да Познані. У лёсе франтавіка-пяхотніка Канстанціна Анардовіча шмат перыпетый.

Вайскоўцам ён стаў у 17 гадоў, у 19 быў паранены падчас маштабнай наступальнай аперацыі "Баграціён", у 22 атрымаў афіцэрскія пагоны і даслужыўся да падпалкоўніка, а ў 50 сышоў на завод звычайным слесарам.

Зараз ён усё такі ж бадзёры і вясёлы, нягледзячы на ​​свае 95. Усміхаецца, а падзеі той вайны ўспамінае з сумам і слязамі на вачах. Карэспандэнт Sputnik сустрэўся з ветэранам напярэдадні Дня Перамогі ў гарадку Печы недалёка ад Барысава.

"Не я яго - значыць, ён мяне ..."

Магутнай хваткай ён паціскае мне руку і запрашае прысесці. Без усялякіх просьбаў аб інтэрв'ю Канстанцін Аляксандравіч першым ўступае ў размову, нібы мы знаёмыя з ім цэлую вечнасць.

"Нарадзіўся я ў 1925 годзе 11 верасня ў Ніжнім Ноўгарадзе, тады Горкім, на Волзе, у сям'і рабочага. Наша сям'я - бацька, маці, тры сястры і тры брата. Я - самы малодшы. Баця працаваў на суднабудаўнічай верфі, мама была хатняй гаспадыняй", - распавядае ён усё, як на духу.

Напярэдадні вайны, у чэрвені 41-га, Косця толькі-толькі скончыў сёмы клас і пайшоў працаваць на радыётэлефонны завод, які выпускаў перагаворныя прылады. У лістападзе таго ж года стратэгічнае для чырвонаармейцаў прадпрыемства разбамбілі немцы.

"Шмат маіх сяброў загінула тады. Мая сяброўка Ала, з якой жылі ў адным двары і працавалі ў адным цэху, апынулася пад заваламі. Мне пашанцавала - я паспеў своечасова ўцячы адтуль", - успамінае ветэран.

Праз год, у снежні 1942-га, Канстанціна прызвалі ў войска ў Вінніцкае ваенна-пяхотнае вучылішча. А ўжо ў чэрвені 1943-го курсантаў адправілі на фронт у заняты фашыстамі горад Мцэнск ў Арлоўскай вобласці. У Курскай бітве юнаму байцу атрымалася выжыць.

У канцы 43-га, распавядае Анардовіч, савецкія падраздзяленні перайшлі ад Арла праз Бранск да мяжы Беларусі, і прыбылі ў раён Жлобіна-Рагачова. Тут-та і адбыўся адзін з самых лёсавызначальных момантаў у жыцці ветэрана.

"Гэта была халодная зіма 1944-га. Стаялі ў абароне ля ракі Друць пад Рагачовам. І тут у траншэю да нас уварваліся немцы. Адзін з нажом напаў на мяне, але я здолеў вырвацца і выхапіць ў яго зброю. Падумаў: "калі не я яго, значыць, ён мяне". З тых часоў захоўваю нож таго нямецкага салдата ў сябе", - кажа ён.

"Баграціён", раненне, шпіталь

22 чэрвеня 1944 года пачалася наступальная аперацыя "Баграціён".

"Нашы войскі ішлі ад Жлобіна да Бабруйска ў другім эшалоне. Раніцай 29 чэрвеня мы фарсіравалі Бярэзіну, нашых хлопцаў абстрэльвалі з усіх бакоў. Тады мяне і зачапіла", - тлумачыць Канстанцін Аляксандравіч.

Маладога радавога параніла ў абодва сцягна: "ці то была кінута граната, ці то гэта быў мінамётны агонь".

"Параненых вельмі шмат было! Памятаю толькі вялікія палаткі, нейкая вёска, а потым нас усіх пагрузілі і павезлі ў рэчыцкі шпіталь, дзе я праляжаў амаль чатыры месяцы", - апісвае тыя страшныя падзеі Анардовіч.

У шпіталі салдат пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай - беларускай прыгажуняй Марыяй. З іншымі дзяўчатамі яна працавала над аднаўленнем разбуранага дрэваапрацоўчага камбіната. Закаханыя правялі некалькі шчаслівых месяцаў разам, пасля чаго Косця адправіўся назад на месцы баявых бітваў, а з дзяўчыны узяў абяцанне пісаць лісты.

Сталін павярнуў нас назад

Пасля шпіталя 19-гадовы хлопец адправіўся назад на вайну - вызваляць Варшаву і Познань. Удзельнічаў у кровапралітных баях, а ў сакавіку 1945 году яго полк атрымаў загад ад Галоўнакамандуючага Сталіна - вярнуць з фронту салдат 1924-1925 гадоў нараджэння і адправіць іх у вучылішча.

"Нас, хлапчукоў з баявым вопытам, мабыць, жадаючы захаваць, адправілі ў пяхотныя, артылерыйскія, танкавыя, авіяцыйныя вучылічшы - рыхтаваць новыя афіцэрскія склады. Бо асноўныя кадры былі выбітыя на вайне. Мяне накіравалі ў 2-е танкавае вучылішча ў Казань, там я і сустрэў Перамогу", - працягвае ён.

Тут Анардовіч даведаўся, што ён, аказваецца, удзельнічаў у найвялікшай аперацыі Вялікай Айчыннай.

В прошлом году на 75-летие Победы Константину Александровичу подарили две юбилейные награды – одну белорусскую, вторую – российскую, а всего у него более 20 медалей и орденов
© Sputnik Станислав Лобатый
У мінулым годзе на 75-годдзе Перамогі Канстанціну Аляксандравічу падарылі дзве юбілейныя ўзнагароды - адну беларускую, другую - расійскую, а ўсяго ў яго больш за 20 медалёў і ордэнаў

"У 1946 годзе ў вучылішчы ўвялі прадмет "Ваеннае мастацтва", і выкладчык расказваў пра "Баграціён". Ніхто з нас мог паверыць, што ўдзельнічаў у гэтай аперацыі. Яно і зразумела: салдатам мала што расказвалі на фронце", - падкрэслівае Канстанцін Аляксандравіч.

Пасля заканчэння вучылішча ў 1947 годзе малады лейтэнант упершыню пасля вызвалення вярнуўся ў Беларусь. На Круглай плошчы (цяпер - плошча Перамогі) завяршалася будаўніцтва двух дугападобных дамоў, манумента яшчэ не было, а на Захарава на пагорку зносілі драўляны кінатэатр, пабудаваны немцамі.

Мінск прыходзіў у сябе. Да гэтага, тры гады таму, ён бачыў нашую краіну іншай - спаленыя гарады і вёскі, мёртвыя жанчыны і дзеці, якія ляжалі уздоўж дарог, кінутыя хаты.

"Пах тых спаленых вёсак памятаю да гэтага", - задумваецца ветэран і ціха працягвае: "Мы ненавідзелі немцаў, а ў бой ішлі толькі з адным пачуццём - перамагчы. Інакш быць не магло".

У акопах цукар і хлеб былі заўсёды

На вайне ежы хапала, у акопах салдаты не галадалі, успамінае пра франтавое жыццё Канстанцін Анардовіч. Кожны дзень у залежнасці ад становішча на палях бітвы падыходзілі кухні. Але калі ім гэта не ўдавалася, цукар і хлеб былі заўсёды.

"Бывала, мы днямі не бачылі гарачай ежы. Але цукар і хлеб у нас былі стабільна. Можна было трымацца", - падкрэслівае ветэран.

Ён дадае, што яго пакаленне было загартаваным цяжкімі 30-мі, калі ў людзей не было ежы.

"Памятаю, як мы, тры маіх брата і тры сястры, чакалі з працы бацьку, які павінен быў прынесці бохан хлеба. Бывалі і добрыя дзянькі, калі атрымоўвалася прыносіць і бульбу, і капусту", - заяўляе ён.

Усе тры брата Косці таксама ваявалі. Старэйшы брат, Аляксандр, прайшоў Першую сусветную, савецка-фінляндскі і Вялікую Айчынную. Ва ўсіх трох кампаніях быў кіроўцам у бранятанкавых войсках. Дайшоў да кітайскага Порта-Артура і не атрымаў ніводнай драпіны. Другі брат, Іван, загінуў у баях пад Масквой у 1941-м. Трэці, Віктар, служыў у Ніжнім Ноўгарадзе ў зенітна-ракетных войсках і таксама прайшоў усю вайну. На жаль, нікога з братоў ў жывых ужо не засталося.

Вялікае беларускае каханне

Пра сваю Машу афіцэр ніколі не забываў. У 1950-м ён сустрэўся з ёй у Беларусі і паклікаў замуж. Разам прыстойна паматала па савецкіх гарнізонах у Эстоніі і Германіі, а затым, у 1962 году аселі ў ваенным гарадку Печы пад Барысавам, дзе з'явіўся аб'яднаны вучэбны цэнтр.

"Тут мы для ўсяго Савецкага Саюза рыхтавалі механікаў, наводчыкаў, камандзіраў танкаў і бронетранспарцёраў", - кажа Канстанцін Аляксандравіч.

З войска ён звольніўся ў 1974 годзе, даслужыўся да падпалкоўніка. У райкаме партыі афіцэру прапанавалі ўзначаліць адзін з калгасаў, які загінаўся, але Анардовіч адмовіўся. Да пенсіі ён працаваў у прэсавым цэху звычайным слесарам на барысаўскім заводзе "Аўтагідраўзмацняльнік".

З жонкай пражыў 64 гады і 10 месяцаў, яе не стала сем гадоў таму. Разам яны выгадавалі дваіх сыноў - Сяргея і Андрэя. У абодвух ваенная адукацыя, свае сем'і і ўнукі. Старэйшы, інжынер, жыве ў Мінску. Малодшы, скончыўшы факультэт кітайскай мовы ў ваеннай акадэміі, выкладае ў Кітаі.

Самая значимая медаль  – За боевые заслуги
© Sputnik Станислав Лобатый
Самая значная медаль - "За баявыя заслугі"

Кожны год на Дзень Перамогі да Канстанціна Аляксандравіча прыязджае ўся яго вялікая сям'я. У мінулым годзе на 75-годдзе Перамогі Канстанціну Аляксандравічу падарылі дзве юбілейныя ўзнагароды - адну беларускую, другую - расійскую. А ўсяго ў яго больш за 20 медалёў і ордэнаў, самая значная - "За баявыя заслугі".

Чытайце таксама:

27
Тэги:
Беларусь, Расія, ваенная гісторыя

У Маскве ўвялі абмежаванні з-за пагаршэння сітуацыі з COVID-19 відэа

16
(абноўлена 14:50 14.06.2021)
Да 20 чэрвеня ў сталіцы Расіі прыпынілі працу заапаркі, фудкорты і дзіцячыя гульнявыя пакоі. Рэстараны, кафэ, бары і клубы не будуць абслугоўваць гасцей у начны час з 23:00 да 06:00. Глядзіце на відэа, як каронавірус адабраў забавы ў масквічоў.

У расійскай сталіцы з 13 па 20 чэрвеня ўведзены дадатковыя абмежаванні ў сувязі з пагаршэннем эпідэміялагічнай сітуацыі. Пра гэта мэр Масквы Сяргей Сабянін абвясціў у суботу.

Згодна з пастановай, работа заапаркаў, фудкорты ў гандлёвых цэнтрах, а таксама дзіцячых гульнявых пакояў будзе прыпыненая.

На кадрах закрыты Маскоўскі заапарк, непрацуючыя атракцыёны ў Цэнтральным парку культуры і адпачынку імя Горкага, а таксама агароджаныя тэрыторыі кафэ і рэстаранаў унутры будынка Цэнтральнага рынку.

Маскоўскія рэстараны, кафэ, бары і клубы спынілі абслугоўванне наведвальнікаў у начны час з 23:00 да 06:00. На кадрах, знятых увечары 13 чэрвеня, натоўпы жыхароў і гасцей сталіцы стаяць каля закрытых устаноў на Патрыяршых сажалках.

Яраслаўль
© Sputnik / Алексей Куденко

На працягу пазначанага перыяду арганізацыям грамадскага харчавання дазваляецца абслугоўваць наведвальнікаў навынас. Названыя абмежаванні распаўсюджваюцца і на іншыя забаўляльныя ўстановы: караоке, боўлінг і дыскатэкі.

Акрамя таго, Сабянін падпісаў указ аб працягу непрацоўных дзён у перыяд з 15 па 19 чэрвеня з захаваннем заработнай платы. Таксама працадаўцам рэкамендавана перавесці не менш за траціну супрацоўнікаў на аддалены рэжым працы.

Паводле дадзеных аператыўнага штаба, на 13 чэрвеня ў Маскве за суткі выявілі 7 704 новыя выпадкі заражэння COVID-19, што з'яўляецца максімумам з 14 студзеня бягучага года.

Глядзіце таксама:

16
Тэги:
Рэстараны, заапарк, Расія, сталіца, відэа, COVID-19, абмежаванне, Масква
Тэмы:
Каронавірус COVID-19
Дзяржаўны акадэмічны ансамбль танца Беларусі на адкрыцці XXVII Міжнароднага фестывалю мастацтваў Славянскі базар у Віцебску

Усё будзе выдатна: Мінкульт аб "Славянскім базары"

18
(абноўлена 14:12 14.06.2021)
Некаторыя выканаўцы адмовіліся ўдзельнічаць у юбілейным фестывалі "Славянскі базар" у Віцебску з-за псіхалагічнага ціску на іх у сацсетках па палітычных матывах.

МІНСК, 14 чэр -Sputnik. Адмова некалькіх артыстаў ад удзелу ў "Славянскім базары" ў Віцебску істотна не паўплывае на правядзенне традыцыйнага свята, пра гэта заявіў міністр культуры Беларусі Анатоль Маркевіч у эфіры СТБ.

Ён адзначыў, што яны прынялі такое рашэнне з-за эмацыйнага ціску ў сацсетках, выкліканага палітычнымі матывамі.

Міністр лічыць, што "тут ніякай трагедыі няма".

"Адмовіліся літаральна лічаныя артысты. Яны ніякага надвор'я не зрабілі ў адносінах да фестывалю ў дрэнным сэнсе слова", - дадаў ён.

Маркевіч упэўнены, што юбілейны, 30-ы фестываль адбудзецца і будзе яркім. На яго думку, гэты музычны форум "мацнее з году ў год дзякуючы гледачам, якія наведваюць яго".

Ён дадаў, што на ўдзел у свяце паступілі заяўкі больш чым з 30 краін.

"Гэта яскравае пацверджанне таму, што ніякія знешнія сілы нам абсалютна не страшныя. Усё будзе выдатна", - падкрэсліў кіраўнік ведамства.

Нагадаем, што Міжнародны фестываль мастацтваў "Славянскі базар", падчас якога праходзяць конкурсы эстрадных выканаўцаў, запланаваны на 14-19 ліпеня.

Пасля апублікавання афішы канцэртаў шэраг артыстаў атрымалі ў сваіх акаўнтах у сацсетках звароты з заклікамі не прымаць удзел у мерапрыемстве з-за палітычнага становішча ў рэспубліцы. Некаторыя з іх адмовіліся ад сваіх выступленняў.

Чытайце таксама:

18
Тэги:
сацсеткі, артыст, Славянскі базар у Віцебску, Міністэрства культуры РБ
Які сёння дзень: 15 чэрвеня 2021 года

Які сёння дзень: 15 чэрвеня 2021 года

0
(абноўлена 10:46 14.06.2021)
Гэты дзень з'яўляецца сто шасцьдзясят шостым па грыгарыянскім календары, да канца года засталося 199 дзён.

Якія падзеі адбыліся 15 чэрвеня і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 15 чэрвеня

  • У 1812 годзе Полацкі езуіцкі калегіум пераўтвораны ў Полацкую езуіцкую акадэмію з правамі ўніверсітэта.

Хто нарадзіўся 15 чэрвеня

  • 1831 год: Вінцэсь Каратынскі, беларускі і польскі пісьменнік, перакладчык.
  • 1936 год: Мікола Гіль, беларускі пісьменнік, журналіст, перакладчык.
  • 1954 год: Янка Крук, беларускі фалькларыст.

Таксама сёння нарадзіліся французскі мастак Нікаля Пусэн, паэт Канстанцін Бальмонт і рок-музыкант Джоні Холідэй.

15 чэрвеня ў народным календары

Сёння праваслаўныя вернікі шануюць памяць свяціцеля Нікіфара спавядальніка.

У гэты дзень дзяўчыны збіраліся разам і плялі вянкі з павою, якія потым захоўвалі як абярэг на шчасце.

На полі ў гэты дзень касілі сена, а ў лесе нарыхтоўвалі кару для дублення скур.

Калі напярэдадні сонца садзілася ў аблокі, 15 чэрвеня будзе непагодлівым. Калі пойдзе дождж, потым будзе шмат грыбоў.

0
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень
Тэмы:
Які сёння дзень: каляндар знакавых падзей