Руды улюбёнец лёсу: у Ратамцы жыў самы шчаслівы конь

Руды улюбёнец лёсу: у Ратамцы жыў самы шчаслівы конь

14
(абноўлена 11:08 25.07.2020)
Звычайна пасля завяршэння спартыўнай кар'еры коней адпраўляюць на забой, але самага тытулаванага каня з Ратамкі Саіда гэтая доля абмінула: ён застаўся ў стайні і дажываў свой век зусім свабодным жыццём заслужанага пенсіянера.

Самы шчаслівы беларускі конь жыў у Ратамцы. Прыгажун па мянушцы Саід выступаў разам з алімпійскім чэмпіёнам Віктарам Угрумавым. Калі Саід захварэў, зорны дуэт распаўся - Угрумаў стаў рыхтавацца да Алімпіяды-80 на іншым скакуне. Але Саід усё роўна застаўся самым знакамітым, і, як гэта ні дзіўна гучыць у дачыненні да каня, самым шчаслівым насельнікам Ратамкі. Да таго ж зноў змог стаць чэмпіёнам.

Дзяцінства ў Ратамцы

Саіда ўжо даўно няма ў жывых, ён памёр яшчэ ў канцы 80-х. Але тут яго любілі настолькі, што пахавалі на тэрыторыі цэнтра коннага спорту. Такога гонару больш не атрымаў ні адзін конь у Ратамцы.

Цэнтр коннага спорту ў Ратамцы, калі быць дакладней, называецца Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі коннага спорту і конегадоўлі. Тут вучаць выступаць на конях маладых коннікаў, а таксама трэніруюцца дзейсныя спартсмены.

Саід, распавядаюць супрацоўнікі, нарадзіўся ў Ратамцы. Гэта было ў 1960-х гадах. Мянушку для жарабя выбіралі па традыцыі. Першую літару выкарыстоўвалі ад мянушкі бацькі, яго звалі Самаход. Яшчэ адна літара была ад маці - Выбранніца (па-руску Избранница - Sputnik). Так атрымаўся Саід.

Обычно чтобы назвать лошадь, используют первые буквы имен отца и матери - иногда получаются довольно забавные комбинации
© Sputnik Максим Богданович
Звычайна, каб назваць каня, выкарыстоўваюць першыя літары імёнаў бацькі і маці - часам атрымліваюцца даволі пацешныя камбінацыі

Зорны час

На пачатку 70-х у Беларусь пераехаў спартсмен коннага спорту Віктар Угрумаў. У Ратамцы пачаўся яго шлях у якасці трэнера нацыянальнай зборнай.

Угрумаву трэба было выбраць сабе каня, якім і стаў Саід. У той час конь быў сапраўдным прыгажуном. Яго адрознівала рыжая афарбоўка і тонкая шыя. А яшчэ ён быў неверагодна разумны.

"У Саіда паходжанне вельмі цікавае. У яго чатыры пароды ў крыві: ён англа-араба-тэкіна-таракен. Гэта значыць чыстакроўных тры пароды. Гэта дало яму цягавітасць і выніковасць", - распавядаюць супрацоўнікі цэнтра.

Виктор Угрюмов выступает на Саиде
© Sputnik Максим Богданович
Віктар Угрумаў выступае на Саідзе

Саіда рыхтавалі да спаборніцтваў па выездцы, на якіх ён павінен быў паўтарыць некалькі складаных элементаў. Ад таго, наколькі правільна ён іх выканае, залежала месца, якое зойме спартсмен.

Але Саід апынуўся здольным канём, і Віктара Угрумава чакала чарада перамог.

"Калі вы паглядзіце гісторыю Угрумава, ён быў чэмпіёнам Саюза з 1975 па 1980 год. Усе гады запар станавіўся чэмпіёнам на Саідзе", - кажуць у Ратамцы.

У 1976 годзе пара дэбютавала на Алімпіядзе ў Манрэалі і заняла лепшае месца сярод савецкіх удзельнікаў - шостае. Але потым усё змянілася. Напярэдадні Алімпіяды-80 у Саіда утварыўся тромб, і рухомасць каня рэзка абмежавалася. Угрумаў быў вымушаны перасесці на другога каня.

Член олимпийской сборной СССР по конному спорту, двукратный чемпион VII Спартакиады народов СССР, тренер Виктор Петрович Угрюмов.
© Sputnik / Яков Берлинер
Саід павінен быць ўдзельнічаць у Алімпіядзе-80, але не склалася. Да гэтага старту Угрумаў рыхтаваўся ўжо на другім кані

Траўма і адраджэнне

Саід застаўся ў Ратамцы. Як успамінаюць супрацоўнікі, у яго на назе утварыліся нарасты, так званае, дзікае мяса. Рану апрацоўвалі, і праз паўгода адбыўся цуд - яна зацягнулася.

"Ён стаў ужо песціцца. І тады трэнер Вікторыя Мурат кажа: "Трэба яго сядлаць, таму што ён ужо не кульгае", - распавядаюць у Ратамцы.

Здесь занимаются те, кто беззаветно любит лошадей
© Sputnik Максим Богданович
Тут займаюцца тыя, хто самааддана любіць коней

На Саідзе сталі трэніравацца дзеці, якія толькі пачыналі свой шлях у конным спорце, а потым ён нават выступаў на чэмпіянатах.

Папрацаваць на Саідзе ўдалося і Ірыне Карачавай - яна была вучаніцай Угрумава. Трэнер перадаў ёй свайго каня для выступу на Спартакіядзе народаў СССР у 1979 годзе, дзе яна стала бронзавым прызёрам.

Потым Ірына трэніравалася на Саідзе пасля яго хваробы, калі ён прыйшоў у норму. Каня нават узялі на спартакіяды ў 1983 годзе.

Наездники Ирина Карачева, Виктор Угрюмов, Елена Петушкова - кандидаты в сборную команду СССР по конному спорту.
© Sputnik / Александр Лыскин
Наезнікі Ірына Карачава, Віктар Угрумаў, Алена Петушкова - кандыдаты ў зборную каманду СССР па конным спорце

Жанчына-коннік вельмі добра памятае Саіда. Кажа, што ён быў разумны, але часам любіў схітраваць.

"Раней у нас у манежы пазначалі пілавіннем месца, дзе павінна пачынацца новае практыкаванне. Ён на гэтым пілавінні ніколі не хацеў рабіць адзін складаны элемент, які называецца піафэ. Выконваў яго ці да гэтага месца, або пасля. І ўвесь час вушы ставіў, не хацеў ісці на гэтыя пілавінне. Я ведала, што ён не баіцца, а ён ведаў, што я гэта ведаю, але ўсё роўна падманваў", - успамінае Ірына Карачава.

Поработать на Саиде удалось и Ирине Карачевой - она была ученицей Угрюмова
© Sputnik / Яков Берлинер
Папрацаваць на Саідзе давялося і Ірыне Карачавай - яна была вучаніцай Угрумава

У тыя гады, кажа Ірына, Саід быў адным з самых здольных коней у свеце. Але цяпер канкурэнцыя вырасла. Калі б ён выступаў у цяперашні час, то паказваў бы сярэдні вынік.

"Цяпер з вынікамі, якія ён паказваў, не пусцілі б нават у 25 лепшых. Вельмі змянілася якасць коней. Для выездкі яны павінны быць элітнага экстэр'ера і з вельмі добрым розумам. У Еўропе вялася селекцыя. Зараз еўрапейскія коні усім гэтым валодаюць, ім лёгка даюцца усе практыкаванні", - тлумачыць Ірына.

Самымі лепшымі лічацца коні з Германіі. Але Ратамка іх не закупляе - прынята выкарыстоўваць коней, якія вырашчаны ў Беларусі.

Чтобы завязать знакомство, достаточно морковки или кусочка сахара
© Sputnik Максим Богданович
Каб завязаць знаёмства, дастаткова морквы або кавалачка цукру - але абавязкова спытаеце дазволу ў берэйтара

"Мы не можам угнацца за еўрапейцамі. Таму што ў нас такіх коней няма. Яны не дарагія, малады конь каштуе 12-15 тысяч долараў. Гэта вельмі добрай якасці коні і пажадана нашым спартсменам выступаць на іх, каб мы былі канкурнтаздольнымі ў Еўропе", - кажа Карачава.

В Ратомке можно заниматься конным спортом круглый год
© Sputnik Максим Богданович
У Ратамцы можна займацца конным спортам круглы год

Вольнае жыццё

Як бы там ні было, але Саід назаўжды застанецца ў гісторыі Ратамкі як самы шчаслівы конь. Пасля Ірыны на ім трэніраваліся дзеці. А потым ён пачаў старэць, і яго здароўе ўжо не дазваляла старанна працаваць.

Звычайна коней пасля завяршэння спартыўнай кар'еры адпраўляюць на верную смерць - зарэз. Але Саіда пашкадавалі. У Ратамцы прынялі рашэнне, што ён будзе па-ранейшаму тут жыць.

И имя Виктора Угрюмова и имя Саида навсегда вписаны в галерею славы ратомских чемпионов
© Sputnik Максим Богданович
І імя Віктара Угрумава і імя Саіда назаўсёды ўпісаны ў галерэю славы ратамскіх чэмпіёнаў

У каня было абсалютна свабоднае жыццё. Яго зачынялі ў стойле толькі на ноч. У астатні час ён вольна хадзіў па тэрыторыі цэнтра коннага спорту. Любіў падыходзіць да супрацоўнікаў, выпрошваючы ў іх кавалачак цукру, а таксама прыходзіць у манеж. Дзіўны факт - нават у старасці Саід працягваў выконваць складаныя элементы, якія калісьці вывучыў для спаборніцтваў.

Саид - самый известный конь из Ратомки. И уж точно - самый счастливый
© Sputnik Максим Богданович
У холе цэнтра коннага спорту стаяць скульптуры коней - не нейкіх канкрэтных, хутчэй гэта зборны вобраз усіх тутэйшых чэмпіёнаў. Але без імя Саіда ён, гэты вобраз, ніяк немагчымы - у гэтым упэўненыя ўсё.

"Ён прыходзіў і сам усё выконваў, нават калі ў манежы нікога не было. Такія коні даўжэй жывуць, калі іх сядлаюць і яны могуць рабіць тое, чаму іх вучылі, хай не ў тым аб'ёме", - кажуць у Ратамцы.

Саід пражыў доўгае жыццё. Яму было 20 гадоў, калі яго не стала. З тых часоў мінула шмат часу, але да гэтага часу яго памятаюць як самага шчаслівага каня.

14
Тэги:
Жывёлы, Алімпіяда-1980
Тэмы:
Алімпіяда - 80 (29)

Бегавая дарожка пасярод пшанічнага поля. Так можна было? - відэа

7
(абноўлена 12:51 16.05.2021)
Спартсмены-аматары з Іспаніі стварылі бегавую дарожку прама пасярод пшанічнага поля. Дарожка адразу ж стала папулярнай ў мясцовых жыхароў. Глядзіце на відэа, як заняткам спорту спрыяюць маляўнічыя пейзажы.

Жыхары горада Касерэс абсталявалі незвычайную бегавую дарожку ў пшанічным полі. Трэк даўжынёй у некалькі кіламетраў зрабілі пры дапамозе трактара за дзесять гадзін.

"На працягу многіх гадоў мы прасілі рэгіянальную раду стварыць інфраструктуру для людзей, якія хочуць займацца спортам, няхай гэта будзе лёгкая атлетыка, бег па перасечанай мясцовасці або іншы від спорту", - сказаў адзін з арганізатараў ініцыятывы Карлес Корт.

Трэк адразу ж стаў папулярным у мясцовых жыхароў, сюды прыязджаюць людзі розных узростаў. Патрэніравацца можа любы ахвочы і бясплатна. Заняткаў спортам спрыяюць і маляўнічыя пейзажы вакол.

Глядзіце таксама:

  • Армянскі Ван Дам: спартсмен выконвае відовішчныя трукі - відэа
  • Дайвер усталяваў сусветны рэкорд па затрымцы дыхання пад вадой – відэа
  • Вундэркінд баявых мастацтваў: маленькая кітаянка валодае кунг-фу як Брус Лі
7
Арына Сабаленка

Сабаленка ўзнялася на другое месца ў чэмпіёнскай гонцы WTA

8
(абноўлена 10:29 17.05.2021)
Першая беларуская ракетка на мінулым тыдні нечакана саступіла 35-му нумару планеты амерыканцы Коры Гауф на турніры ў Рыме.

МІНСК, 17 тра - Sputnik. Арына Сабаленка ў абноўленай версіі чэмпіёнскай гонкі Жаночай тэніснай асацыяцыі (WTA) ад 17 траўня ўзнялася на другі радок, апярэдзіўшы японку Наомі Осаку, паведамляе Sputnik.

Лідэрам рэйтынгу засталася аўстралійка Эшлі Барці.

Чэмпіёнская гонка - гэта асобны рэйтынг, дзе тэнісісткі ў перыяд ад заканчэння аднаго выніковага турніру серыі Прэм'ер да пачатку іншага могуць набіраць ачкі для ўдзелу ў гэтым спаборніцтве.

Што тычыцца сусветнага рэйтынгу WTA, у ім Сабаленка засталася на 4-й пазіцыі, у яе 6195 ачкоў. На мінулым тыдні беларуска гуляла на турніры ў Рыме. У першым матчы яна перамагла іспанку Сару Сарыбес-Торма, а ў 1/8 фіналу нечакана саступіла 35-му нумару планеты амерыканцы Коры Гауф.

Наступны турнір для Сабаленка - Ралан Гарос. Ён пройдзе ў Парыжы з 30 траўня па 12 чэрвеня. Для падрыхтоўкі да матчаў спартсменка прыляцела ў Беларусь.

Астатнія беларускі ў абноўленым рэйтынгу засталіся на тых жа пазіцыях. Вікторыя Азаранка - на 16-й, Аляксандра Сасновіч - на 103 месцы, Вольга Гаварцова - на 138-м радку.

Чытайце таксама:

  • Апублікаваны новы рэйтынг WTA: Сабаленка ўвайшла ў топ-5
  • Сабаленка ізноў паднялася ў сусветным тэнісным рэйтынгу
  • Апублікаваны новы рэйтынг WTA: дзве беларускі знаходзяцца ў топ-15
8
Тэги:
Рым, турнір, WTA, Арына Сабаленка
Загадчыца лабараторыі дыягностыкі ВІЧ і спадарожных інфекцый РНПЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі Алена Гасіч

Навукоўцы выявілі беларускі штам каронавіруса

2
(абноўлена 12:14 17.05.2021)
Спецыялісты Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра эпідэміялогіі і мікрабіялогіі вызначаюць штамы COVID-19 для таго, каб беларуская вакцына магла "задушыць" найбольшую колькасьць мутацыяў.

МІНСК, 17 тра - Sputnik. У Беларусі цыркулюе каронавірус мясцовага паходжання, паведаміў загадчык лабараторыі біябяспекі з калекцыяй патагенных мікраарганізмаў РНПЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі Анатоль Красько.

Паводле слоў спецыяліста, беларускі штам меней агрэсіўны у параўнанні з індыйскім, які, дарэчы ў краіне яшчэ не выяўлялі.

"Пакуль мы яшчэ на папярэдняй стадыі распаўсюджвання віруса. Не выключана, што ў нашай папуляцыі таксама можа паўстаць вельмі эфектыўны вірус, які будзе ўхіляцца ад імуннага адказу", - цытуе Красько "СБ. Беларусь Сегодня".

Спецыялісты працягваюць распрацоўваць беларускую вакцыну, вывучаюць кандыдатныя варыянты каронавіруса, каб выбраць самы імунагенны сярод іх. Такім чынам беларуская вакцына ад каронавіруса зможа даваць добры імунны адказ супраць усіх цыркулюючых варыянтаў SARS-CoV-2.

"Мы павінны разумець, якія генетычныя варыянты цыркулююць у краіне, супраць якіх вакцына павінна быць эфектыўная. Адсочваем усе варыянты віруса з-за мяжы. У пачатку сакавіка ўпершыню выявілі брытанскі. Будзем секвяніраваць кандыдатны варыянт - вызначаць нуклеатыдныя паслядоўнасці, каб паглядзець яго структуру, вывучыць магчымыя мутацыі і замены", - патлумачыла загадчыца лабараторыі Алена Гасіч.

У стварэнні беларускага прэпарата задзейнічаны шэсць лабараторый мікраарганізмаў РНПЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі, у якіх працуюць каля 60 чалавек. Распрацоўшчыкі кансультуюцца з замежнымі калегамі, у тым ліку - з Расіі і ЗША.

Беларуская вакцына

Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка 7 траўня заявіў аб стварэнні беларускай вакцыны ад COVID - так званага "кандыдацкага варыянту".

У Міністэрстве аховы здароўя ўдакладнілі, што вакцына, якую распрацоўваюць у Беларусі, - інактываваная, гэта значыць зроблена з "забітага" віруса: гэты тып вакцыны добра вывучаны, тэхналогія вядомая даўно, вакцына будзе маларэактагеннай, без аддаленых пабочных рэакцый і наступстваў.

Перавага будучай вакцыны - магчымасць мяняць склад пры неабходнасці, калі будуць адбывацца сур'ёзныя мутацыі штамаў.

З недахопаў - цяжкі працэс вытворчасці і працяглыя тэрміны стварэння ў параўнанні з тымі ж вектарнымі вакцынамі. Праца ідзе з высокапатагенным матэрыялам, таму патрабуецца высокі ўзровень біялагічнай абароны.

Навукоўцы ўпэўнены, што доследна-прамысловая партыя прэпарата пачне выпускацца з канца 2021 года.

Якое прадпрыемства зоймецца вытворчасцю айчыннай вакцыны, трымаецца ў сакрэце - камерцыйная таямніца. Над назвай таксама пакуль не думалі: "галоўнае - вынайсці".

Чытайце таксама:

2
Тэги:
COVID-19, РНПЦ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі, каронавірус, штам, Навукоўцы