Гэтыя маніторы кругласутачна сочаць за палётам беларускага спадарожніка

Першая пяцігодка БКА: палёт нармальны, хоць рынак так і не склаўся

23
Якія выгоды дае краіне касмічны праект і навошта рэспубліцы новыя спадарожнікі, Sputnik распавялі ва УП "Геаінфармацыйныя сістэмы" НАН Беларусі.

МІНСК, 11 сакавіка — Sputnik. Гарантыйны тэрмін эксплуатацыі першага беларускага спадарожніка заканчваецца ў ліпені. БКА быў разлічаны на пяць гадоў. Аднак увосень завод-вытворца, ацаніўшы тэхнічны стан і запасы гаручага, працягнуў тэрмін эксплуатацыі яшчэ на два гады — да канца 2018-га.

Праект, які задумваўся перш за ўсё як іміджавы і навуковы, з часам усё-ткі пачаў прыносіць грошы, сцвярджаюць куратары праекта, спецыялісты УП "Геаінфармацыйныя сістэмы" НАН Беларусі.

Якія выгоды даў краіне гэты даволі дарагі праект, якія патэнцыйныя магчымасці застаюцца пакуль не рэалізаванымі і што дае супрацоўніцтва ў касмічнай галіне з расійскай дзяржаўнай карпарацыяй "Раскосмас", Sputnik распавялі кіраўнікі навукова-інжынернага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства "Геаінфармацыйныя сістэмы" Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

Навошта Беларусі патрэбен космас

Беларускі спадарожнік па-ранейшаму застаецца перш за ўсё навуковым і іміджавым праектам. Ён ствараўся на дзяржаўныя грошы. І дзяржава на дадзены момант застаецца асноўным спажыўцом інфармацыі. Здымкі з беларускага спадарожніка выкарыстоўваюць упарадкавацелі, выратавальнікі, леснікі, пагранічнікі — усяго больш за два дзесяткі ўстаноў. Прычым уся гэтая інфармацыя перадаецца дзяржорганам бясплатна.

Камерцыйных заказчыкаў па-ранейшаму няшмат, але гэта агульнасусветная практыка, падкрэсліваюць у "Геаінфармацыйных сістэмах".

"Асноўным спажыўцом інфармацыі ДЗЗ застаецца дзяржава, дзяржструктуры. Бюджэт касмічнай праграмы ЗША на 2010-2020 гады, да прыкладу, складае каля 8 мільярдаў долараў. І дзяржава, калі заказвае новы касмічны апарат, дае гарантыю, што каля 60-80% здымкаў выкупіць. Калі ёсць такая дзяржаўная гарантыя, любы камерсант палічыць свае выдаткі, возьме крэдыт і зробіць. Але такія ўкладанні могуць дазволіць сабе моцныя дзяржавы, у якіх ёсць глабальныя сусветныя інтарэсы, якім трэба назіраць розныя рэгіёны свету", — патлумачыў дырэктар унітарнага прадпрыемства "Геаінфармацыйныя сістэмы" НАН Беларусі Сяргей Залаты.

Директор унитарного предприятия Геоинформационные системы НАН Беларуси Сергей Золотой
© Sputnik / Виктор Толочко
Дырэктар унітарнага прадпрыемства "Геаінфармацыйныя сістэмы" НАН Беларусі Сяргей Залаты

У Беларусі былі іншыя інтарэсы — хутчэй нацыянальныя, чым сусветныя: забяспечыць бяспеку, мець на руках уласную, а не пакупную інфармацыю, падштурхнуць навуку і вытворчасць, нарэшце, спрасціць працу цэлага шэрагу дзяржслужбаў.

Выйшлі на прыбытак

Не ўдаючыся ў дэталі, спецыялісты "Геаінфармацыйных сістэм" сцвярджаюць, што прыбыткі ад праекту перавысілі выдаткі на 8 мільёнаў долараў.

"Мы лічым, што і з камерцыйнага пункту гледжання праект прыбытковы. Ён не суперпрыбытковы. Але баланс станоўчы", — заўважыў намеснік дырэктара па навуковай рабоце УП "Геаінфармацыйныя сістэмы" Барыс Чарнуха.

Заместитель директора по научной работе УП Геоинформационные системы Борис Чернуха
© Sputnik / Виктор Толочко
Намеснік дырэктара па навуковай рабоце УП "Геаінфармацыйныя сістэмы" Барыс Чарнуха

Да ўскосным прыбытку, відавочна, можна аднесці і зніжэнне выдаткаў на працу дзяржорганаў.

"Да прыкладу, раней пры маніторынгу зямельнага фонду традыцыйна выкарыстоўвалі матэрыялы аэрафотаздымак. Там супервысокая якасць, але гэта вельмі складаная апрацоўка. А ў выпадку, калі трэба проста хутка вызначыць факт змянення — напрыклад, з'явіўся новы будынак або змяніліся межы ўчастка, то тут можна ўзяць здымак з апарата і зрабіць гэта вельмі хутка. Гэта значыць працаёмкасць змяняецца ў 10 разоў. Зараз гэта ў нас адзін з асноўных спажыўцоў. Тое ж самае можна казаць пра ўрон ад высечак, ад пажараў. Экспрэс-ацэнку зрабіць дастаткова проста ", — распавёў Залаты.

Але галоўны прыбытак, па словах спецыялістаў "Геаінфармацыйных сістэм" прыносяць перш за усё распрацаваныя ў ходзе работы над праектам новыя тэхналогіі.

Лётная гісторыя

Удзел у праекце дазволіў як мінімум двум беларускім прадпрыемствам — "Пеленгу" і "Інтэгралу" — выйсці на рынак з новым прапановай. Яны цяпер удзельнічаюць і перамагаюць у тэндэрах па выбары пастаўшчыкоў абсталявання і камплектуючых для касмічнай прамысловасці.

"Падчас гэтых тэндэраў у першую чаргу глядзяць на лётную гісторыю. Наш апарат лётае ўжо больш за чатыры гады. Прыемна адзначыць, што "пеленгаўская "апаратура адпрацавала без адзінага збою. Па іншых сістэмах касмічнай платформы былі пытанні, а па пеленгаўскай апаратуры — аніякіх", — распавёў Залаты.

Аналагічны тэлескоп стаіць на расійскім спадарожніку ДЗЗ "Канопус В". На новых пяці "Канопусах", якія Расія плануе запусціць у бліжэйшыя тры гады, таксама будзе ўсталяваная апаратура "Пеленга".

По утверждениям белорусских ученых первый белорусский спутник себя оправдал
© Sputnik / Виктор Толочко
Па сцвярджэннях беларускіх вучоных першы беларускі спадарожнік сябе апраўдаў

"Гэта значыць, Беларусь уклала бюджэтныя грошы, каб прафінансаваць распрацоўку мэтавай апаратуры, і далей "Пеленг" за кошт паспяховай лётнай гісторыі атрымаў заказ на тыражаванне пяці такіх камплектаў", — патлумачыў Залаты.

Акрамя таго, "Пеленг" на аснове тэхнічных рашэнняў, распрацаваных у праекце па БКА, вырабляе больш дасканалыя тэлескопы для замежных заказчыкаў. На ўсёй апаратуры выкарыстоўваецца электроніка "Інтэграла".

"Прычым калі на першым этапе закупляліся імпартныя ПЗС-матрыцы, і з іх "Інтэгралам" вырабляліся зборкі, то цяпер для апаратаў субмятровага дыяпазону "Інтэграл" будзе выпускаць гэтыя зборкі цалкам самастойна. Такія ж зборкі пойдуць для БКА-2 і апаратаў, якія "Пеленг" будзе рабіць у рамках замежнага заказу", — удакладніў дырэктар УП "Геаінфармацыйныя сістэмы".

Аднаго спадарожніка мала…

Адну і тую ж кропку Беларусі ў надзір БКА бачыць раз у 16 сутак, але для аператыўнага маніторынгу зямной паверхні неабходна 12-24 касмічных апарата. Выкарыстанне цяжкіх спадарожнікаў, якія маюць звышвысокае разрашэнне, для гэтых мэтаў занадта дарага каштуе.

З гэтай задачай могуць справіцца невялікія і недарагія апараты, тыпу такога, які сабралі і плануюць запусціць спецыялісты БДУ. Іншая справа, што для аператыўнага маніторынгу зямной паверхні такіх спадарожнікаў патрэбна групоўка. Таму без цеснага супрацоўніцтва з Расіяй у гэтым пытанні не абысціся.

"Калі Расія запусціць 25 маленькіх спадарожнікаў, давайце і мы запусцім некалькі, памяняемся рэсурсам. І вырашым аператыўныя задачы. Гэтая тэма зараз абмяркоўваецца. Але яшчэ трэба знайсці грошы, трэба як мінімум некалькі мільёнаў долараў. І тут ёсць яшчэ адна праблема — у Беларусі няма рынку", — заўважыў Залаты.

Сверхмощные антенны всегда настроены на спутник
© Sputnik / Виктор Толочко
Звышмагутныя антэны заўсёды настроены на спадарожнік

У ЗША інфармацыяй са спадарожнікаў, якія займаюцца аператыўным маніторынгам, актыўна карыстаюцца, да прыкладу, страхавыя кампаніі, ацэньваюць рызыкі пры страхаванні пасеваў. У Еўрасаюзе пры дапамозе здымкаў з космасу адсочваюць, як краіны-члены выконваюць квоты па вытворчасці сельгаскультур: на тых ці плошчах і ці то пасадзілі.

"А ў нас гэтага няма. Да прыкладу, у Еўропе зараз развіваецца дакладнае земляробства, якое прадугледжвае выразны пралік унясення ўгнаенняў. Для гэтага патрэбна дакладная навігацыя. У нас распрацавалі тэхніку, якая магла б усталёўвацца на трактар і забяспечваць унясеннеўгнаенняў і дакладную навігацыю. Але гаспадаркі, на жаль, у гэтым не зацікаўленыя. Яны не абцяжараныя штрафамі за парушэнні і не бачаць, як змогуць атрымаць дадатковы прыбытак, калі будуць гэта выкарыстаць", — заўважыў Залаты.

З больш рэальных планаў — працяг супрацоўніцтва з расійскай дзяржаўнай карпарацыяй "Раскосмас" у рамках дыстанцыйнага зандавання зямлі. Краіны на парытэтных пачатках выкарыстоўваюць наземную інфраструктуру адзін аднаго і абменьваюцца інфармацыяй са спадарожнікаў.

Ёсць і некалькі сумесных праектаў на перспектыву. У планах — стварыць шматузроўневую сістэму зандавання Зямлі, калі апроч інфармацыі са спадарожніка для маніторынгу сітуацыі будзе выкарыстоўвацца інфармацыя авіяцыйных і наземных крыніц.

Расіяне таксама павінны будуць дапамагчы і са стварэннем другога беларускага спадарожніка ДЗЗ. Падрыхтоўчы этап скончаны, сфарміравана тэхзаданне і вызначаны параметры — ён павінен стаць больш "зоркім", чым БКА, з панахромным разрашэннем не два, а ўжо паўметра. Зараз вырашаюцца арганізацыйныя пытанні.

23
Тэги:
Тэхналогіі і інавацыі, Даследаванне космаса, Космас, спадарожнік, Інтэграл, Пеленг, НАН Беларусі, Беларусь
У суседнім шматпавярховым доме адразу прыбудавалі самы звычайны пандус з парэнчамі

Пандус у кожны дом: у Беларусі ўвядуць новыя будаўнічыя нормы

18
(абноўлена 17:33 03.03.2021)
Забудоўшчыкаў абавяжуць абсталяваць уваходы ў жылыя дамы гарызантальнымі пляцоўкамі, а каля лесвіц перад ганкам пад'езда будаваць пандусы або ўсталёўваць пад'ёмныя прылады.

МІНСК, 3 сак – Sputnik. Новыя будаўнічыя нормы ў мэтах стварэння інфраструктуры для фізічна аслабленых асоб пачнуць дзейнічаць у краіне ўжо гэтай вясной.

Як распавялі Sputnik у прэс-службе Мінбудархітэктуры, да гэтай катэгорыі насельніцтва адносяць састарэлых, цяжарных жанчын, дзяцей-дашкольнікаў, жанчын з дзецьмі на руках і з каляскамі, а таксама людзей з рознымі траўмамі.

Па новых нормах, ужо на стадыі праектавання шматкватэрных жылых дамоў павінны быць прадугледжаны памяшканні для захоўвання інвалідных і дзіцячых калясак. А ліфт па праекце павінен размяшчацца на адным узроўні з ганкам без прыступак.

Абавязковыя патрабаванні закрануць і абсталяванне кватэр электравыключальнікамі: зараз іх забаронена ўсталёўваць на вышыні вышэй метра ад узроўня падлогі. Лічыльнікі цяпла і вады таксама павінны быць лёгка даступныя для карыстання.

Па звестках ведамства, новых норм у будаўніцтве абавязаны прытрымлівацца як дзяржаўныя, так і прыватныя забудоўшчыкі.

Акрамя жылых памяшканняў, новаўвядзенні павінны максімальна выконвацца пры праектаванні грамадскіх, вытворчых будынкаў, а таксама пры іх рамонце і тэхнічнай мадэрнізацыі.

Як удакладнілі ў ведамстве, змяненні накіраваны на тое, каб новае жыллё было максімальна камфортным і зручным для ўсіх катэгорый насельніцтва.

Новыя будаўнічыя нормы зацверджаны ў Беларусі пастановай Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва ад 13 лiстапада 2020 года №81, адпаведная інфармацыя была апублікавана ў аўторак на Нацыянальным прававым інтэрнэт-партале. Нормы будуць уведзены ў дзеянне праз 60 каляндарных дзён пасля апублікавання.

Чытайце таксама:

18
Тэги:
будаўнічыя нормы, Беларусь, дом

Як сапраўдныя: хлопец стварае мадэлі матацыклаў у натуральную велічыню - відэа

58
(абноўлена 10:58 03.03.2021)
Дзевятнаццацігадовы хлопец здолеў манетызаваць сваё хобі: ён стварае кардонныя рэплікі вядомых мадэляў матацыклаў у натуральную велічыню. Глядзіце на відэа, як выглядаюць кардонныя байкі.

Генры Гансалвес з Бразіліі стварае неверагодныя рэплікі сваіх любімых мадэляў матацыклаў. Ён не можа дазволіць сабе сапраўдны байк, затое можа сабраць яго кардонную копію з нуля.

Генры захапляецца матацыкламі з 15 гадоў. Сёння яму 19. Спачатку хлопец ствараў эскізы і мініяцюры чопераў. Затым вырашыў перайсці на мадэлі ў натуральную велічыню.

На стварэнне байка мары - Honda CB 600 F Hornet - у хлопца сышло 10 месяцаў.

Другая рэпліка - BMW R 1200, была пабудавана ў значна меншыя тэрміны, нягледзячы на ​​больш высокую складанасць.

Публікацыя копій матацыклаў у інтэрнэце дазволіла Генры манетызаваць хобі. Сёння ён зарабляе грошы, ствараючы кардонныя мадэлі.

58
Тэги:
Бразілія, матацыкл
Які сёння дзень: 5 сакавіка 2021 года

Які сёння дзень: 5 сакавіка 2021 года

216
(абноўлена 18:10 04.03.2021)
Гэты дзень з'яўляецца шэсцьдзясят чацвёртым па грыгарыянскім календары, да канца года застаўся 301 дзень.

Якія падзеі адбыліся 5 сакавіка і чым азнаменаваны гэты дзень у народным календары, чытайце ў спраўцы Sputnik.

Гістарычныя падзеі 5 сакавіка

  • У 1279 годзе войска ВКЛ на чале з князем Трайдзенем перамагло ордэнскае войска ў бітве пры Ашарадэне.
  • У 1562 годзе магістр Лівонскага ордэна Готхард Кетлер у Рыжскім замку перадаў Мікалаю Радзівілу Чорнаму пячатку Ордэна і ключы ад Рыгі, прызнаючы свае ўладанні часткай ВКЛ.
  • У 1992 годзе Беларусь устанавіла дыпламатычныя адносіны з Грэцыяй і Малайзіяй.

Хто нарадзіўся 5 сакавіка

  • 1777 год: Юзаф Маралёўскі, беларускі паэт і педагог.
  • 1896 год: Кандрат Крапіва, беларускі навуковец і пісьменнік.
  • 1910 год: Аўген Калубовіч (Каханоўскі), беларускі гісторык, палітычны дзеяч, настаўнік.

Таксама сёння нарадзіліся нямецкая рэвалюцыянерка Роза Люксембург і італьянскі пісьменнік і рэжысёр П'ер Пазаліні.

5 сакавіка ў народным календары

Сёння Праваслаўная Царква шануе памяць вялебнага Льва Катанскага.

Па народным павер'і, у гэты дзень дрэнным знакам было ўбачыць упаўшую зорку – гэта, быццам бы, непазбежна прывядзе да цяжкай хваробы або нават смерці таго, хто назіраў за небам або кагосьці з яго блізкіх.

Калі птушкі ў гэты дзень пачынаюць мыцца ў снезе, будзе адліга. Снег або дождж прадвяшчаюць паводку.

216
Тэги:
народны каляндар, які сёння дзень