Арганных спраў майстар: "Гульня тронаў" у мінскім касцёле відэа

21
Глядзіце на відэа, як іграюць на самым магутным у свеце інструменце, колькі ён каштуе і як за ім даглядаюць.

У Беларусі арган – штучная рэч. У Мінску, напрыклад, засталося ўсяго чатыры дзеючых музычных "гіганта": у Архікафедральным касцёле Найсвяцейшай Панны Марыі, Белдзяржфілармоніі, канцэртнай зале "Верхні горад" і касцёле Святога Роха, куды мы і наведаліся.

Выключны інструмент

У касцёле Святога Роха светла і халаднавата. Тутэйшы мікраклімат (11-12 градусаў) ідэальна падыходзіць для таго, каб утрымліваць адзін з самых буйных і гучных арганаў у Беларусі – залатагорскі. Яго вышыня – каля 15 метраў, ён знаходзіцца ў алтарнай частцы каталіцкага храма. Гэта ўнікальны выпадак, паколькі звычайна інструмент знаходзіцца ў мастку для хору. У касцёле арган задзейнічаюць двойчы ў дзень, а ў нядзелю – і зусім пяць разоў.

Галоўным арганістам тут працуе намеснік старшыні Беларускага саюза кампазітараў, журналіст Першага канала Беларускага радыё Віктар Кісцень. Па першай адукацыі ён кампазітар. Факультатыў па гульні на аргане ў рэспубліканскай гімназіі-каледжы пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі, успамінае ён, не прайшоў дарма. Будучы студэнтам кансерваторыі, хлопец напісаў свой першы твор для аргана і, шукаючы магчымасць перавесці са сшыткаў ноты ў жывую музыку, наткнуўся на касцёл Святога Роха.

"З выканання таго твора пачалася мая кар'ера арганіста", – распавядае Віктар.

Арган, тлумачыць ён, прыцягнуў яго моцай і аб'ёмам гучання: яно літаральна пранізвае цела.

"Ты адчуваеш гук фізічна, ён гарманізуе. Слухачы таму і прыходзяць на набажэнствы і арганныя канцэрты – атрымаць асалоду ад моцнага і выключнага гучання гэтага інструмента", – канстатуе арганіст.

Да XIX стагоддзя, тлумачыць Кісцень, арганы наўпрост асацыяваліся з касцёльнымі набажэнствамі, аднак у эпоху рамантызму ў багатых людзей з'явілася тэндэнцыя ўсталёўваць дома невялікія арганы і музіцыраваць на іх. Паступова развіўся кірунак свецкай арганнай музыкі. Зараз любая паважаючая сябе філармонія не абыходзіцца без гэтага "гіганта".

Капрызны і дарагі

Залатагорскі арган складаецца з алавяных і латуневых труб (тут іх больш за 2 тысячы!) і кафедры – верхняй і ніжняй педальнай клавіятуры, а таксама рэгістраў. Тут жа усталяваны і мікрафон: касцельнаму арганісту трэба яшчэ і спяваць.

У касцёле Святога Роха гэта другі арган – першы перад вайной бясследна знік. Цяперашні ж купляўся ў 1980-х за савецкія рублі. Які яго рэальны кошт, сказаць складана, але...

"Падобны па памерах і колькасці рэгістраў арган, які знаходзіцца ў Віцебскай абласной філармоніі, каштаваў каля мільёна долараў", – прыводзіць прыклад Віктар Кісцень.

Галоўны боль арганістаў – абслугоўванне інструмента. Арганных майстроў у краіне практычна няма, іх нідзе не рыхтуюць, таму выканаўцам прыходзіцца самім сачыць за станам інструмента.

"У прынцыпе яны даволі ўстойлівыя да часу і разлічаны на стагоддзі эксплуатацыі. Канкрэтна наш арган за 36 гадоў службы адчувае сябе нядрэнна – буйных паломак не было, толькі перыядычна наладжваем яго. Галоўнае – выконваць патрэбны тэмпературны рэжым", – адзначае галоўны арганіст касцёла.

Арган – кароль ўсіх інструментаў: большага па памерах, магчымасцям і тэмбры ў свеце не знайсці. Кожны арган – гэта ўнікальны будынак (яго менавіта будуюць!), пры ўзвядзенні якога ўлічваюцца розныя параметры: геаметрыя памяшкання, акустыка, адсутнасць гукапаглынальных прадметаў (дываны, мяккая мэбля) і многае іншае.

Яшчэ адзін характэрны факт: музіцыруюць на аргане ў спецыяльных туфлях, з выгляду падобных на тыя, што выкарыстоўваюць на выступах танцоры-бальнікі. Патрэбныя яны для таго, каб націскаць ніжнія клавішы абцасам.

Псалмы і містэрыі

Віктар Кісцень іграе не толькі на набажэнствах, прычым робіць гэта асабліва для душы, але і на канцэртах: зараз маэстра працуе над уласнай арганнай містэрыяй. Выступы арганістаў на вялікіх сцэнах, паводле яго слоў, карыстаюцца вялікай папулярнасцю ў свеце. І нават у Беларусі.

"У дапандемічныя часы людзі запаўнялі ўсю канцэртную залу (маецца на ўвазе "Верхні горад" – Sputnik), цяпер наведвальнікаў стала менш, але яны ходзяць", – кажа Кісцень.

У яго рэпертуар уваходзяць не толькі малітоўныя псалмы і перадкалядныя спевы, але і музыка старадаўніх майстроў, свецкія сюіты і сусветна вядомыя кампазіцыі, тыпу саўндтрэкаў да "Гульні тронаў" ці "Уладару кольцаў", якія арганіст выконвае выключна на канцэртах. Рэпеціруе падобныя рэчы Віктар на электронным аргане (ён знаходзіцца на цокальным паверсе касцёла): іграць такога роду музыку на духавым аргане, на думку Віктара, нязбожна.

21
Тэги:
Канцэртная зала "Верхні горад", Мінск, Касцёл Святога Роха, арган
Тэмы:
Спадчына: традыцыі і вераванні нашых продкаў (104)

Відэафакт: ракета Falcon 9 з турэцкім спадарожнікам стартавала ў Фларыдзе

9
(абноўлена 13:01 15.01.2021)
Ракета-носьбіт Falcon 9 з камунікацыйным спадарожнікам стартавала з касмадрома на мысе Канаверал у ЗША. Глядзіце на відэа, як прайшоў пуск.

Першы старт у гэтым годзе звязаны з адпраўкай турэцкага тэлекамунікацыйнага спадарожніка Turksat 5A, які будзе забяспечваць перадачу сігналу для грамадзянскіх і ваенных патрэб.

У запуску была выкарыстана першая ступень ракеты Falcon, якая ўжо тройчы лятала - падчас адпраўкі на арбіту спадарожніка GPS і двух "Старлікаў".

На гэты раз першая ступень пасля завяршэння сваёй місіі села на плывучую платформу ў Атлантычным акіяне.

Пакуль першая ступень ракеты вярталася пасля адстыкоўкі, другая ступень працягнула палёт на арбіту.

9
Тэги:
ЗША, спадарожнік

Відэафакт: Капчагайскае вадасховішча ў Казахстане пакрылася пластом лёду

10
(абноўлена 18:40 15.01.2021)
Дзіўныя кадры замерзлага Капчагайскага вадасховішча, аднаго з самых вялікіх у Казахстане, удалося зняць з вышыні птушынага палёту.

Капчагайскае вадасховішча, размешчанае прыкладна ў 100 кіламетрах ад Алматы, прамерзла раней, чым звычайна, і пакрылася скарынкай лёду.

У некаторых месцах лёд падняўся і ператварыўся ў таросы - нагрувашчванні з абломкаў, якія ўзнікаюць з-за сціскання ледзянога покрыва.

Капчагайскае вадасховішча, якое распасціраецца на 180 кіламетраў, уяўляе сабой штучны вадаём, створаны ў 1970 годзе ў сярэднім цячэнні ракі Ілі. Пазней там жа былі пабудаваны плаціна і Капчагайская ГЭС.

Зараз дадзеная лакацыя стала карыстацца папулярнасцю ў турыстаў па-за залежнасці ад пары года: летам на ўзбярэжжы вадасховішча працуюць розныя базы адпачынку, а зімой месца прыцягвае аматараў рыбалкі.

10
Тэги:
відэа, Казахстан
Нацбанк Беларусі

Нацбанк падвёў вынікі сваёй працы ў 2020 годзе

5
(абноўлена 20:28 15.01.2021)
Фінансавы рэгулятар у мінулым годзе займаўся падтрыманнем стабільнай працы эканомікі, але паказчык інфляцыі апынуўся вышэй за прагназаваны, а банкаўская сістэма спрацавала з меншым прыбыткам.

МІНСК, 16 сту – Sputnik. Беларуская эканоміка ў мінулым годзе працавала стабільна і не назапасіла дысбалансаў, заявіў журналістам кіраўнік Нацбанка Павел Калаўр у Палацы Незалежнасці пасля сустрэчы з кіраўніком дзяржавы.

Раней паводле афіцыйных дадзеных Белстата стала вядома, што па выніках мінулага года інфляцыя ў рэспубліцы склала 7,4%. Пры гэтым беларускія ўлады адводзілі заданне айчыннай эканоміцы захаваць рост цэн пры гадавых паказчыках у 5%.

Дадзенае пытанне асобна ўзнімалася на сустрэчы з Аляксандрам Лукашэнкам, але, тым не менш, ён выказаў падзяку кіраўніку Нацбанка за праведзеную ў 2020 годзе працу.

Рэнтабельнасць і ўстойлівасць

Па словах Калаўра, банкаўская сістэма змагла захаваць уласную ўстойлівасць, але пры гэтым яна спрацавала са зніжэннем прыбытку на 13,5%.

"Адпаведна, звалілася рэнтабельнасць нарматыўнага капіталу - на два працэнтныя пункты. Але ў прынцыпе, рэнтабельнасць банкаўскага сектара 8,9% - гэта цалкам добрая рэнтабельнасць для забеспячэння ўстойлівасці", - запэўніў ён.

Прычым кіраўнік Нацбанка звярнуў увагу, што неабслугоўваныя актывы засталіся на ранейшым узроўні, як і ў пачатку мінулага года. Ва ўсім крэдытным партфелі банкаў яны знаходзяцца на метцы ў 4,8%.

"Дастатковасць нарматыўнага капіталу ўсёй банкаўскай сістэмы складае 17% пры патрабаваннях у 12,5%. Мы бачым, што ёсць значны запас трываласці, каб банкі маглі не толькі ўстойліва працаваць, але і ў далейшым аказваць падтрымку нашай эканоміцы", - падкрэсліў Калаўр.

Раўнаважны рыначны курс

Пасля чаго патлумачыў, што рэгулятар і ўся банкаўская сістэма ў 2020 годзе выконвалі дзве задачы - гэта крэдытная падтрымка эканомікі і суправаджэнне экспарту, а таксама падтрыманне макраэканамічнай збалансаванасці падчас крызісу.

На яго думку, абедзве мэты дасягнуты, і фінансавую стабільнасць удалося захаваць у рэспубліцы, але пры гэтым абясцэнілася нацыянальная валюта.

"Я б хацеў заўважыць, што гэты працэс быў аб'ектыўна абумоўлены тымі фактарамі, з якімі сутыкнулася наша эканоміка. Пры гэтым мы маем раўнаважны рыначны курс, не назапасілі дысбалансаў, якія б аказвалі негатыўны ўплыў на плацежны баланс і, адпаведна, валютны рынак", - упэўнены Павел Калаўр.

Адток дэпазітаў і курс рубля

Пры гэтым ён лічыць, што "рэальны эфектыўны курс беларускага рубля за мінулы год знізіўся на 5%, па сутнасці, была аказана падтрымка цэнавых умоў прадпрыемствам-экспарцёрам".

У гэтым годзе Нацбанк нацэлены на тое, каб падтрымліваць параметры шырокай грашовай масы. Таму што ў 2020 годзе банкаўская сістэма сутыкнулася з адтокам дэпазітаў і ў валюце, і ў рублях.

"Гэта аказала негатыўнае ўздзеянне на шырокую грашовую масу, і паказчык па ёй некалькі ніжэй, чым мы прагназавалі. Але тыя рэсурсы, якія сышлі з эканомікі з прычыны зніжэння дэпазітаў у нацыянальнай валюце, былі замешчаны грошамі Нацыянальнага банка", - асабліва адзначыў ён.

5
Тэги:
Беларусь, Інфляцыя, Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь